نقشه‌ی آسمان و ستارگان آن

دانشمندان در انستیتوی علم تلسکوپ فضایی در بالتیمور، بزرگترین نقشه‌ی ستارگان را تهیه کرده‌اند. این نقشه نه فقط تلسکوپ فضایی را راهنمایی خواهد کرد، بلکه برای اخترشناسان زمینی نیز سودمند خواهد بود. نقشه‌ی ستارگان
يکشنبه، 25 مرداد 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
نقشه‌ی آسمان و ستارگان آن
نقشه‌ی آسمان و ستارگان آن

 

مترجم: احمد رازیانی
منبع: راسخون



 

دانشمندان در انستیتوی علم تلسکوپ فضایی در بالتیمور، بزرگترین نقشه‌ی ستارگان را تهیه کرده‌اند. این نقشه نه فقط تلسکوپ فضایی را راهنمایی خواهد کرد، بلکه برای اخترشناسان زمینی نیز سودمند خواهد بود. نقشه‌ی ستارگان سرگذشتی طولانی دارد. نخستین نقشه‌ی مهم از ستارگان را اخترشناسان یونان باستان به نام هیپارخوس به سال 130 قبل از میلاد تهیه کرد. او ستاره‌ی جدیدی را در آسمان موقعیت‌یابی کرده بود (چیزی که امروز نواختر می‌نامیم)، و می‌خواست مطمئن شود که آیا سایر پدیده‌های مشابه را نیز می‌توان سریعاً تشخیص داد. به‌این منظور، 850 ستاره درخشانتر را فهرست کرد و موقعیت آن‌ها را با تقسیم‌بندی صفحه‌ی آسمانی به خطوط عرضی ‌و‌ طولی تعیین نمود. هرستاره‌ای که در این فهرست مشخص شده بود، ستاره‌ی جدیدی محسوب می‌شد. در حدود سال 150 بعد از میلاد، اخترشناس دیگری به نام بطلمیوس داده‌های هیپارخوس را در کتابش در این باب گنجانید و 170 ستاره‌ی دیگر را بر آن افزود. نقشه‌ی بطلمیوس به‌مدت چهارده شده مورد استفاده قرار گرفت. ولی در دهه‌ی 1580، تیکو براهه، اخترشناس دانمارکی، نخستین نقشه‌ی نوین ستارگان را تهیه کرد. وی از ابزارهایی که خودش ساخته بود با دقتی بیشتر از پیشینیان برای موقعیت‌یابی ستارگان بهره گرفت. نقشه‌ی او شامل 788 ستاره می‌شد که محل آن‌ها دقیقاً تعیین شده بود. یک قرن بعد، در سال 1661، اخترشناس تیزبین آلمانی، یوهانس هه ولیوس، نقشه‌ای مشتمل بر 1564 ستاره تهیه کرد که بهتر از نقشه‌ی براهه بود. ولی براهه کارش را قبل از اختراع تلسکوپ انجام داده بود، و همه ولیوس از به کار بردن تلسکوپ امتناع می‌ورزید. پس از روزگار هه ولیوس، ستارگان را فقط با تلسکوپ نقشه نگاری می‌کردند. تلسکوپ، یافتن ستارگان را با دقت بیشتر امکان پذیر ساخت. همچنین با استفاده از تلسکوپ می‌شد ستارگان بسیار غیر قابل رویت با چشم غیر مسلح را مشاهده و موقعیت یابی کرد. نخستین نقشه‌ی شایان اهمیت توسط یک اخترشناس انگلیسی به نام جان فلمستید تهیه شد. این نقشه در سال 1725، شش سال پس از مرگ فلمستید، انتشار یافت و حاوی فهرست 3000 ستاره بود. بین سال‌های 1859 و 1862، اخترشناس آلمانی، فردریک آرگلاندر با بهره‌گیری از تلسکوپ‌های به مراتب بهتر و بزرگتر و با صرف تمام اوقات خود برای این‌کار، نقشه‌ی عظیمی از ستارگان را تهیه کرد همراه با فهرستی مرکب از 457848 ستاره در چهار جلد کتاب قطور که برای هر ستاره خطوط عرضی و طولی به‌دقت ذکر شده بود. در آن زمان هیچ ‌کس گمان نمی‌کرد که ساختن نقشه‌ای بزرگتر و بهتر ممکن باشد، ولی آرگلاندر کارش را بدون بهره‌گیری از عکس ‌برداری انجام داده بود زیرا عکاسی چندان پیشرفت نکرده بود که بتواند نور ستاره را ثبت کند. به محض اینکه عکسبرداری از آسمان تاریک از طریق تلسکوپ‌های بزرگ میسر شد، دیگر تعیین موقعیت هر ستاره برای مشاهده ضرورت نداشت. می‌شد صرفاً عکس‌هایی گرفت و سپس موقعیت ستارگان گوناگون را سر فرصت ثبت کرد. در اوایل دهه‌ی 1900 نقشه‌کشی از میلیون‌ها ستاره امکان‌پذیر شد. نقشه‌ی 1989 توسط انستیتوی علم تلسکوپ فضایی تهیه شده است، فهرستی از موقعیت و روشنایی 291،829،18 ستاره را به دست می‌دهد. از این میان، در حدود 15 میلیون ستاره در کهکشان ما وجود دارند. 3 تا 4 میلیون بقیه نیز در سایر کهکشان‌ها قرار گرفته‌اند. انسان با قدرت بینایی خوب، می‌تواند فقط 6000 ستاره را با چشم غیر مسلح ببیند. این ستارگان از لحاظ قدر روشنایی در مرتبه‌ی ششم قرار دارند (هر چه قدر روشنایی بیشتر باشد، ستاره کم سوتر به نظر می‌آید). نقشه‌ی 1989 شامل تمام ستارگان و اشیای دیگری است که تا قدر پانزدهم می‌رسند. ولی تلسکوپ‌های امروزی می‌توانند اشیای با قدر روشنایی 21 را نیز تشخیص دهند. بنابراین نقشه‌ی جدید ستارگان به هیچ وجه هر شیء قابل رویت را شامل نمی‌شود. این نقشه‌ی جدید، به تلسکوپ فضایی و اخترشناسان امکان خواهد داد تا تابش‌های نامعمول امواج رادیویی، نور فروسرخ، و پرتوهای ایکس را مطالعه کنند و از طریق مقایسه‌ی موقعیت آنچه می‌بینند با موقعیت اشیای شناخته شده در آن محل، آن‌ها را با اشیای رویت‌پذیر ربط دهند. همچنین می‌توانند اشیایی را که روشنایی‌شان را تغییر می‌دهند مطالعه کنند. حتی نواخترهای نسبتاً کم سو و همچنین ستارگان کهکشان‌هایی (حتی کوازارهای دوردست) را که گسیل نورشان تغییر می‌کند و با گذشت زمان خفیفتر یا روشنتر می‌شوند، می‌توان به سهولت تشخیص داد. شاید گمان رود که چنین نقشه‌ی بزرگ و دقیقی از ستارگان، عاری از هرگونه کاستی است، اما درواقع همه‌ی ستارگان حرکت می‌کنند. ستارگان در امتداد مدارهای عظیمی که آن‌ها را تا نزدیک مرکز کهکشان می‌برد، می‌گردند. برخی در مدارهای دایره‌ای شکل و بعضی در مدارهای بیضوی، البته خورشید ما نیز حرکت می‌کند. نتیجه اینکه همه‌ی ستارگان همچون گروه زنبوران عسل، به‌نحوی در صفحه‌ی آسمان حرکت می‌کنند. این حرکت به‌کندی انجام می‌گیرد، ولی نمایانگر تغییر مکان ستارگان است که ولو جزئی، تلسکوپ فضایی را مطمئناً سردرگم خواهد ساخت. اخترشناسان تخمین می‌زنند که فقط در عرض پنج‌سال، ده‌درصد ستارگان به‌اندازه‌ای تغییر مکان خواهند داد که تلسکوپ فضایی قادر به تشخیص آن‌ها نخواهد بود. بنابراین، اکنون اخترشناسان این حرکات ظاهری را محاسبه می‌کنند تا بلکه بتوانند این اطلاعات به‌دست آمده را نیز در نقشه‌ی ستارگان بگنجانند.

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم