ثرستن، رابرت هنری

Robert Henry Thurston
(ت. پراویدنس، رودآیلند، 3 آبان 1218/ 25 اکتبر 1839؛ و. ایتاکا، نیویورک، 3 آبان 1282/ 25 اکتبر 1903)، آموزش مهندسی، مهندسی بخار، آزمایش مواد.
ثرستن مهندس مکانیکی بود که تأثیر گسترده و دیرپائی بر حرفه‌ی مهندسی امریکا برجای گذاشت. وی یکی از نویسندگان پرکار کتابهای درسی، آثار مرجع و مقالات فنی و عامه فهم بود؛ و دو مدرسه‌ی مهندسی مکانیک را سازمان داد و اداره کرد. افزون بر این، وی سازمان دهنده و یکی از اعضای فعّال انجمنهای حرفه ای بود و در کمیته‌های صنعتی و دولتی خدمت می‌کرد.
ثرستن بزرگترین فرزند از سه فرزند رابرت لوتن ثرستن، سازنده‌ی ارزشمند ماشین بخار در پراویدنس، و هَریئت تیلر بود. انتظار می‌رفت که ثرستن، پس از تکمیل تحصیلات دبیرستانی، در کارگاه پدرش مشغول شود؛ اما یکی از معلمانش وی و پدرش را متقاعد کرد که تحصیلاتش را در دانشگاه براون ادامه دهد؛ او در 1283 با تخصص اصلی علوم و تخصص فرعی مهندسی ساختمان از آنجا فارغ التحصیل شد.
ثرستن، پس از دوره‌ی کوتاهی که به عنوان طراح کار کرد، نماینده‌ی شرکت پدرش در فیلادلفیا گردید، و در آنجا نخستین مقاله ای که در 1240 انتشار داد در Journal of the Franklin Institute («مجله‌ی مؤسسه‌ی فرنکلین») چاپ شد. در طی جنگ داخلی (1240-1244) به عنوان کمک مهندس در نیروی دریایی خدمت کرد، و در پایان جنگ به استادیاری فلسفه‌ی طبیعی و تجربی در «مدرسه‌ی نیروی دریایی ایالات متحد» در آناپولیس منصوب شد. طرح زندگی علمی بعدی او در شش سال تدریس وی در این مدرسه ریخته شد. با درگذشت رئیس پیشینش، در رأس گروه قرار گرفت. لامپ علامت دهنده‌ای را طراحی کرد و ساخت؛ آزمایشهائی با روغنهای روان کننده انجام داد؛ و گزارشهای تشریحی فنی و مقاله های عامه فهم متعددی در مورد تسلیحات دریایی، ماشینهای بخار، و ساخت آهن و فولاد منتشر کرد.
هِنری مارتن، سردبیر پیشین «مجله‌ی مؤسسه‌ی فرنکلین» و رئیس مؤسسه‌ی نوبنیاد فنّاوری استیونز در هوبوکِن، نیوجرزی، ثِرستن را به سازماندهی و اداره‌ی مدرسه‌ی مهندسی مکانیک دعوت کرد. ثرستن در خلال چهارده سالی (1250-1264) که در مؤسسه بود به شهرت بین المللی رسید. در 1253 هیأت امنای مؤسسه‌ی استیونز را متقاعد کرد که برای خدمت به مشتریان تجاری آزمایشگاهی تجهیز کنند. از آن پس، کار آزمایشگاهی جزئی از برنامه‌ی دروس مهندسی گردید.
ثرستن، در دوران تدریس، ماشینهائی برای اجرای آزمایشها اختراع کرد و پژوهش وسیعی درباره‌ی مقاومت مصالح و روغنکاری انجام داد. وی یکی از نخستین کسانی بود که نشان دادند که حدّ کشسانی موادّ انعطاف پذیر را می‌توان با استفاده از تنش تا فراسوی نقطه‌ی کرنش بالا برد. مجموعه‌ی سخنرانیهای عمومی او درباره‌ی تاریخچه‌ی ماشین بخار، که سالها بعد در 1257 منتشر شد، تا مدّتها به عنوان کار معیار در این زمینه بشمار می‌رفت. آثار عمده- که از سخنرانیهایش در کلاس درباره‌ی مطالب مربوط به مهندسی، اصطکاک، و روغن کاری فراهم آمدند- در زمانی انتشار یافتند که ثرستن در «مؤسسه‌ی استیونز» بود. در این دوره ثرستن کتابهای قطوری درباره‌ی دیگهای بخار و ماشینهای بخار نوشت. همچنین به عنوان دبیر «هیأت آزمون آهن، فولاد، و سایر فلزات ایالات متحد»، به عنوان عضو کمیسیون ایالات متحد در «نمایشگاه بین المللی وین» در 1252، به عنوان مقام رسمی در «نمایشگاه صدمین سال فیلادلفیا» در 1255، به عنوان نخستین رئیس «انجمن امریکایی مهندسان مکانیک»، که در 1259 به تأسیس آن کمک کرده بود، خدمت کرد. وی تعداد خیلی زیادی مقاله های هم علمی و هم عامه فهم نیز انتشار داد.
در 1264 ثرستن به دانشگاه کورنل نقل مکان کرد و در آنجا کالج مهندسی مکانیک سیبلی را از نو سازمان داد و اداره کرد. ثرستن، از طریق انتشار آثارش و تربیت تعداد قابل ملاحظه‌ی فارغ التحصیلات کورنل که معلمان کالجهای مهندسی سراسر کشور گردیدند، به مقدار زیاد در فلسفه و جهت گیری آموزش مهندسی تأثیر گذاشت. وی انتظار داشت که در مدرسه‌ی مهندسی فقط به موضوعهای حرفه ای پرداخته شود و آموزش عمومی منحصر به مدرسه‌ی ابتدایی باشد. او آموزش عمومی را مطلوب می‌انگاشت ولی اساسی نمی دانست؛ جانشینان وی اعتقاد عمیقی به مطلوبیت آن نداشتند.
ثرستن در 1272 اظهار عقیده کرد («آموزش فنی در ایالات متحد»، ص 923) که آموزش فنی دلخواه را احتمالاً می‌توان در مدرسه های نظامی یافت، مدرسه هائی که در آنها برای همه‌ی انواع آموزش علمی و حرفه ای و تمرینهای بدنی ارزش و اعتبار مناسب قائل می‌شوند.
ثرستن سخت کوش، پرحرارت، و پی گیر بود، و گرایشش بیشتر به عمل بود تا به تفکر. وی در نظم دادن و ترویج علوم مهندسی و درحمایت از سازمانهائی که در راستای افزایش ثروت مادّیِ نظام اجتماعیِ رو به پیشرفت گام برمی داشتند مشارکت فعال داشت.
او عضو یا عضو افتخاری چندین انجمن فنی در ایالات متحد و اروپا بود. درجات افتخاری از «مؤسسه‌ی فنّاوری استیونز» (1264) و دانشگاه براون (1268) دریافت کرد. ثرستن در 1244 ازدواج کرد و، با درگذشت همسرش، در 1259 به ازدواج مجدد اقدام کرد.

کتابشناسی

یکم. کارهای اصلی.

ثرستن کتابی را، در 4 جلد، ویراست با عنوان Reports of the Commissioners of the United States to the International Exhibition Held at Vienna 1873 (واشینگتن، 1875-1876). برخی از آثار دیگر او بدین قرارند: A History Growth of the Steam-Engine (نیویورک، 1878)؛ The Materials oF Engineering، 3 جلد (نیویورک، 1883-1884)؛ A Treatise of Friction and Lost work in Machinery and Millwork (نیویورک، 1885)؛ A Manual of Stema- Boilers, Their Design, Construction, and Operation (نیویورک، 1888)؛ Reflections on the Motive Power of Heat (نیویورک، 1890)، که ترجمه ای است از کتاب ن. ل. کارنو با عنوان Reflextion sur la Puissance Mortice du Feu (1824)؛ A Maual of the Steam- Engine For Engineers and Technical Schools، 2 جلد (نیویورک، 1891)؛ Robert Fulton, His Life and Its Results (نیویورک، 1891)؛ «Thechnical Eduction in the united States»، در TASME، 14 (1893)، 855-1013؛ و The Animal as a Machine and a prime Motor, and,the Laws of Energetics (نیویورک، 1894). فهرستی از نوشته های ثرستن در زندگینامه ای به قلم ف. دیورند (پایین)، ص 245-287، موجود است.

دوم. خواندنیهای فرعی.

Robert Henry Thurston، از ویلیام ف. دیورند (نیویورک، 1929)، زندگینامه ای است غیرانتقادی امّا آگاهی بخش به قلم یکی از همکاران و دوستان پیشین؛ تصویری از دانشمند در صفحه‌ی اول کتاب بچاپ رسیده است. نیز مقاله‌ی دیورند درباره‌ی ثرستن در DAB، 9 (1936)، 518-520. برای کاری که ثرستن در زمینه‌ی آموزش و پرورش و در «انجمن امریکایی مهندسان مکانیک» در مانتی کَلوِرت انجام داده متنی فراهم آمده است با عنوان Mechanical Engineearing in America 1830-1910 (بالتیمور، 1967). مکاتبات ثرستن در کتابخانه‌ی دانشگاه کورنل، مجموعه‌ی مربوط به تاریخ محلی و بایگانی دانشگاه، محفوظ است.
منبع مقاله :
گیلیپسی، چارلز کولستون؛ (1387)، زندگینامه علمی دانشوران، ترجمه: احمد آرام... [و دیگران]، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نخست