حقایق سیتوپلاسمی

اگر شما به دنبال کسب اطلاعاتی در مورد سلول‌های موجودات زنده و چگونگی کار آنها هستید، پس باید مطالعه‌ی خود را با سیتوپلاسم آغاز کنید.
سلول کوچکترین واحد حیات است. اگر شما سلولی زنده را در زیر میکروسکوپ مشاهده کنید، اولین قسمتی که خواهید دید هستهی آن است. هسته در مرکز سلول واقع شده است و شامل مواد ژنتیکی یا DNA می‌باشد، این ماده "مغز" سلول نامیده میشود. اگر به اطراف هسته نگاه کنید، در مییابید که هسته توسط مادهی ژلهای مانند بی رنگی احاطه شده است. این ماده‌ی سلولی سیتوپلاسم نام دارد، و وظایف بسیاری را برعهده دارد و محلی برای وقوع مراحل مختلف چرخه‌ی سلولی است.

حقایقی در مورد سیتوپلاسم

ساختار یک سلول حیوانی

سیتوپلاسم از یونهای محلول در آب و دیگر مواد تشکیل شده است. حدود 80 درصد از سیتوپلاسم سلول را آب تشکیل داده است و علاوه بر آن این ماده همچنین شامل کربوهیدراتهای محلول، پروتئین و چربی می‌باشد.
فضای بین غشای سلولی و هسته توسط سیتوپلاسم با همان ماده‌های سلولی که اشاره شد پر شده است.
این ماده‌ی ژله‌ای، دارای اندامکهای سلولی مختلفی می‌باشد و برای انجام برخی از وظایف سلولی به قسمت‌های مختلف داخل سلول کمک می‌کند.
سیتوپلاسم اطراف هسته، اندوپلاسم نامیده می‌شود، در حالی که مایع نزدیک به غشای سلولی برون مایه است.

سیتوپلاسم هسته نیز، نوکلئوپلاسم نام دارد.

غشای هسته‌ای سیتوپلاسم و نوکلئوپلاسم را جدا می‌کند.
بسته به سطح فعالیت سلولی، سیتوپلاسم هم می‌تواند به عنوان سیتوزول بصورت آبکی باشد و یا در حالت ژله‌ای به عنوان سیتوگل دیده شود.
سیتوپلاسم اجازه می‌دهد تا مواد در داخل سلول توسط فرایندی به نام جریان سیتوپلاسمی حرکت کنند.
اولین اندامکهای سلولی کشف شده، در سیتوپلاسم، شامل شبکه‌ی آندوپلاسمی، میتوکندری (فقط در سلولهای حیوانی)، ریبوزوم، دستگاه گلژی (فقط در سلولهای حیوانی)، سانتروزوم، لیزوزوم، واکوئل (فقط در سلولهای گیاهی) و کلروپلاست (فقط در سلولهای گیاهی) بوده است.
اندامکهای سلولی مختلف وظایف متنوعی را برعهده دارند. ریبوزوم در شبکه‌ی آندوپلاسمی سنتز پروتئین وجود دارد، در حالی که دستگاه گلژی، پروتئینهای سنتز شده توسط ریبوزوم را دریافت کرده و به بخشهای مختلف سلول می‌رساند. میتوکندری منبع انرژی سلول می‌باشد و مولکولهای انرژی زای آدنوزین تری فسفات (ATP) را از غذایی که می‌خوریم تولید می‌کند. سانتروزوم در تقسیم سلولی دخیل است، واکوئل هم به حفظ فشار تورگور در سلول‌های گیاهی کمک می‌کند، و کلروپلاست نیز محل فتوسنتز می‌باشد.

ساختار یک سلول گیاهی

سیتوپلاسم در سلول‌های حیوانی برجسته‌تر از سلول‌های گیاهی است. فضای بیشتر سلول‌های گیاهی توسط واکوئل اشغال شده است.
عدم وجود دیواره‌ی سلولی در سلول‌های حیوانی، باعث می‌شود تا سیتوپلاسم شکل و ساختار خاصی به سلول بدهد.
سیتوپلاسم حاوی آنزیم‌های ضروری و مواد شیمیایی زیستی محلول می‌باشد.
همچنین سیتوپلاسم شامل شبکه‌های غشایی پیچیده‌ای است که رشته‌های میکرو و میکروتوبول نامیده می‌شوند. این رشته‌ها از زنجیره‌های اکتین – F ساخته شده‌اند‌.
ویژگی سیتوپلاسم در سلول‌های گیاهی و حیوانی متفاوت است.
سیتوپلاسم مانند سکویی وظایف مربوط به خود را برای اندامک‌های سلولی انجام می‌دهد. نه تنها این کار، بلکه تمام رویداد‌های مهم چرخه‌ی سلولی، از جمله تقسیم سلولی، در آن اتفاق می‌افتد.
ارگانیسم سلولی که با سیتوپلاسم غیر فعال رخ داده شود و به درستی عمل نکند، نمی‌تواند زنده بماند.
سیتوپلاسم اندامک سلولی است که نقش مهمی در شبیه سازی سلول‌ها دارد.
سیتوپلاسم نیز رسنای بسیار خوب برق می‌باشد.
این ماده یکی از اجزای اصلی سلول می‌باشد و برای عملکرد مناسب آن ضروری است. هنگامی که سلول می‌میرد، سیتوپلاسم منقبض می‌شود و از غشای سلولی خارج می ‌شود.