نبرد لهستان

سقوط لهستان در 1795

شاید بتوان مؤثرترین حرکت کاترین را حذف لهستان از نقشه اروپا دانست. این حرکت ارزشی در حد شکست سوئد از پتر کبیر داشت و روسیه را مبدل به بازیگر دست اول دنیای سیاست اروپا کرد.

محو قدرت اول اروپا ظرف 150 سال

در 1630 لهستان بزرگ‌ترین دولت اروپا از نظر وسعت بود. این کشور قدرتمند مانع حرکت روس‌ها به سمت غرب و عثمانی‌ها به سمت شمال بود. اما در 1681 لهستان از جانب این دو کشور به شدت تحت فشار قرار گرفت و اتریش نیز از غرب فشار جدیدی را به لهستان وارد کرد.
در 1783 کاترین دیگر طاقت نیاورد و پس از پیروزی بر ترک‌های عثمانی تصمیم گرفت تا شرق لهستان را تصرف کند.
از آن طرف ویلهلم دوم پادشاه پروس نیز خواهان بخش غربی لهستان شد و دو قدرت مذکور 5 شهر بزرگ از جمله مینسک و کانال دانتزیک را تصرف کردند. اما میهن‌پرستان لهستانی که نابودی کشورشان را قطعی دیدند تن به «تجزیه بدون نبرد لهستان» ندادند و به رهبری مرد از جان گذشته‌ای به نام کوسیوسزکو آماده مبارزه شدند. این مردان در جویس درگیر نبردی سهمگین با روسیه شدند اما قدرت نظامی کاترین آن‌ها را درهم شکست و علی‌رغم جانفشانی فراوان، روس‌ها به نزدیکی ورشو رسیدند.
کوسیو سزکو در آخرین لحظه‌ی زندگی فریاد زد لهستان نابود شد. پیش‌بینی وی درست بود چرا که ورشو به سرعت سقوط کرد و لهستان مرکزی و ورشو به دست پروس افتاد و کراکوس و لوبلین نیز نصیب اتریش شد.

نتیجه سقوط لهستان

سقوط لهستان قدرت روسیه را به شدت افزایش داده و این کشور را با دولت‌های ژرمن، پروس و اتریش هم‌مرز کرد. عثمانی نیز مبدل شد به قدرت دست سوم در بالکان.
اتریش و پروس نیز با تصرف لهستان قدرتی بی‌نظیر و وسعتی معادل فرانسه یافتند.
لهستان از این زمان به بعد دیگر هیچ‌گاه کشوری مهم در تاریخ نشد و 12 سال (بین سال‌های 1795 تا 1807) اصولاً وجود خارجی نداشت.
در 1815 در کنگره وین رسماً تجزیه شد و شورش‌های پی در پی برای استقلال آن تا سقوط حکومت تزارها در 1917 بی‌نتیجه بود.
در 1918 پس از شکست آلمان و اتریش از متفقین، ژنرال پیل سودسکی پس از 123 سال دولت مستقل لهستان را بنا نهاد. (در تاریخ جزو نوادر است که کشوری پس از 123 سال مجدداً استقلال خود را به دست آورد.)
منبع مقاله :
غفوری، علی؛ (1386)، 100 جنگ بزرگ تاریخ، تهران: هیرمند، چاپ دوم