روش هاي نگه داري سيب زميني

نظر به اين كه هدف اصلي در نگه داري سيب زميني جلوگيري از انجماد، فساد و جوانه زدن آن است لذا عموما روش هاي مختلفي براي افزايش زمان ماندگاري سيب زميني مورد استفاده قرار مي گيرند كه عبارت اند از:
1- استفاده از روش هاي سنتي و انبارهاي معمولي.
2- استفاده از مواد شيميايي؛ قبل از برداشت سيب زميني با پاشيدن الكل ماليك يا هيدرازين ماليك روي بوته ها مي توان از جوانه زدن جلوگيري كرد. البته اين روش نگه داري از سال 1948 ميلادي منسوخ شده است، زيرا هيدرازين ماليك در انسان حساسيت ايجاد مي كند.
3-نگه داري سيب زميني در انبارهاي مجهز به سيستم كنترل اتمسفر
4- استفاده از اشعه گاما
5-استفاده از روش فيزيكي؛ خشك كردن سيب زميني به صورت پودر سيب زميني .

1-روش استفاده از انبارهاي سنتي

به طور كلي از چهار نوع انبار مختلف خانگي، نيمه زيرزميني و مخروطي شكل( حفره اي) به شرح زير استفاده مي شود.

الف. انبارهاي خانگي

براي نگه داري سيب زميني در خانه ها بهتر است آن را در حجم كم در جعبه هاي چوبي كه از كف زمين انبار به اندازه 40 سانتي متر بالاتر است قرارداد. در انبارهاي خانگي هواي متعادل بايد 4+ درجه سانتي گراد باشد در غير اين صورت سيب زميني شروع به جوانه زدن مي كند و در آن سولانين به وجود مي آيد كه براي انسان سمي است.

ب. انبار كردن سيب زميني در سيلو روستايي

از انبار كردن به روش سنتي براي نگه داري سيب زميني در روستاهاي كشور استفاده مي كنند. سيلوي سيب زميني را در زمين هاي خشك ومحفوظ از باد ايجاد مي كنند بدين ترتيب كه زمين سيلو را به عرض 1 متر و به عمق 25 سانتي متر و طول متناسب با برداشت محصول در نظر مي گيرند، ابتدا محل سيلو را با يك لايه نازك 2 سانتي متري از جنس كاه يا پوشال مي پوشانند.
سپس سيب زميني ها را به ارتفاع 75 سانتي متر روي هم مي ريزند طوري كه سيب زميني هاي آسيب نبينند و روي آن را اول يك لايه 25 سانتي متر از كاه و سپس با همين ضخامت از خاك مي پوشانند و در قسمت بالاي سيلو راهي به منظور تهويه در نظر گرفته مي شود. تعداد روزنه ها را برحسب طول سيلو و به طور متوسط در هر 2 متر كي هواكش د رنظر مي گيرند. براي جلوگيري از سرماي شديد زمستان و نفوذ باران به داخل سيلوها سوراخ هواكش را مسدود مي كنند هر ماه يك بارسيب زميني هاي انبار شده را از نظر محصولات آفت ديده و فاسد كنترل مي كنند.

2- روش استفاده از مواد شيميايي

استفاده از مواد شيميايي چندان متداول در روش نگه داري سيب زميني نيست.

3- نگه داري سيب زميني در انبارهاي مجهز به سيستم كنترل اتمسفر

در نگه داري سيب زميني در سرد خانه هاي بالاي صفر بايد به نكاتي توجه شود كه عبارت اند از:
الف. از يخ زدن و منجمد شدن سيب زميني جلوگيري شود( ساختمان انبار بايد عايق بندي و ايزوترم باشد).
ب. از كاهش وزن سيب زميني كه بستگي به تعرق و تنفس آن دارد، حداكثر جلوگيري شود. بهترين درجه حرارت براي نگه داري سيب زميني در انبار 4+ درجه سانتي گراد و رطوبت نسبي 95 درصد است.
ج. از سبز شدن سيب زميني جلوگيري شود.
د. از هرگونه عملياتي كه باعث تسريع و افزايش رشد و نمو بايد جلوگيري شود.
شرايط انباركردن سيب زميني در سردخانه بالاي صفر به قرار زير است:
1- درجه حرارت انبار4+ درجه سانتي گراد باشد.
2- رطوبت نسبي آن حدود 95 درصد باشد.
3- انبار بايد به اندازه كافي تاريك باشد.
4- جريان هوا در داخل انبار مناسب باشد.
5- از جعبه هاي چوبي به حجم يك متر مكعب استفاده شود و از سطح زمين نيز به اندازه 40 سانتي متر فاصله داشته باشد و جعبه ها بايد طوري درست شده باشند كه چرخش هوا در آن انجام گيرد. هواي داخل انبار به خصوص هواي اطراف غده هاي سيب زميني بايد 70 بار در ساعت تعويض شود.
نظر به اين كه هرمتر مكعب سيب زميني داراي وزن تقريبي معادل 65 كيلوگرم مي باشد مي توان مقدار حجم لازم را براي مقادير معين محاسبه كرد.

4- استفاده از اشعه گاما

استفاده از اشعه گاما به منظور جلو گيري از جوانه زدن سيب زميني و در نتيجه افزايش ماندگاري آن است. در اين عمل چشم ههاي سيب زميني ( كه جوانه زدن از آن ها سرچشمه مي گيرد) در معرض دوز مناسب اشعه گاما(‌كه از يك منبع كبالت 60 خارج مي شود) قرارداده مي شود. ( در اين جا مسئله مهم آن است كه بدانيم سيب زميني مستقيما با يك ماده راديو اكتيو در تماس نيست و مي توانيد به سهولت در محفظه تابش و در اطراف منيع كبالت جابجا شود) اشعه گاما از چشم هاي سيب زميني نفوذ و عبور كرده و با تأثير بر روي سلول هاي حساس رويشي( مريستم) باعث جلوگيري از جوانه زدن آن مي شود به عنوان مثال سلول هاي رويشي بعد از اين كه در معرض ميزان مناسبي از تابش اشعه گاما قرار مي گيرند، ديگر قادر به تقسيم و تكثير نيستند. البته دراين روش نگه داري سيب زميني بايد تحقيقات زيادي انجام گيرد به ويژه لازم است تأثير منفي سيب زميني اشعه داده شده بر روي متابوليسم انسان و اثرات ناشي از آن مطالعه شود.
سيب زميني پخته شده يا كباب شده با پوست، بيش ترين ويتامين ها را دارا است.
سيب زميني غني از بتاكاروتن بوده و وقتي پخته مي شود به آساني جذب مي شود.

---

معرفي سايت مرتبط با اين مقاله