معادله‌های ماکس ول و نسبیت

نظریة نسبیت، فرآوردة تلاش هایی بود که با توجه به صرفه جویی منطقی برای بهبود بخشیدن به یک بنیاد فیزیک، به صورتی که در آغاز قرن وجود داشت، انجام گرفت. نظریة به اصطلاح خاص یا محدود نسبیت، مبتنی بر این واقعیت است که
چهارشنبه، 13 بهمن 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
معادله‌های ماکس ول و نسبیت
معادله‌های ماکس ول و نسبیت

 

مترجم: زهرا هدایت منش
منبع:راسخون
 

نظریة نسبیت، فرآوردة تلاش هایی بود که با توجه به صرفه جویی منطقی برای بهبود بخشیدن به یک بنیاد فیزیک، به صورتی که در آغاز قرن وجود داشت، انجام گرفت. نظریة به اصطلاح خاص یا محدود نسبیت، مبتنی بر این واقعیت است که معادلات واکس ول (و در نتیجه قانون انتشار نور در فضای تهی) وقتی که محتمل دگرگونی لورنتس شوند، به معادله هایی با همان شکل پیشین تبدیل می گردند. این خاصیت صوری معادله های ماکس ول، با این شناخت تجربی کمابیش معتبر، تکمیل شده است که قوانین فیزیک در همة دستگاه های لَختی، یکی هستند. این امر به این نتیجه می انجامد که دگرگونی لورنتس ـ وقتی که به مختصات فضایی و زمانی اطلاق شود، ـ باید بر انتقال از یک دستگاه لختی به دستگاه دیگر حاکم باشد. بنابراین محتوای نظریة نسبیت محدود را می توان، در یک عبارت خلاصه کرد: همة قوانین طبیعت باید چنان مشروط شوند که نسبت به دگرگونی های لورنتس هم پراش (covariant) باشند. از این گفته چنین نتیجه می شود که هم زمانی دو رویداد دور از هم، مفهومی هم پراش نیست و بعدهای دو جسم صلب و سرعت ساعت ها به حالت حرکت آن ها بستگی دارد. پیامدی دیگر، اصلاح قانون حرکت نیوتن است. در حالت هایی که سرعت جسم مفروضی در مقایسه با سرعت نور کوچک نباشد. نتیجة دیگر اصل هم ارزی جرم و کارمایه بود و این که قانون های بقاء جرم و بقاء کارمایه به صورت یک قانون واحد در آمد. همین که نشان داده شد هم-زمانی نسبی است و به چارچوب مرجع یا دستگاه مختصات بستگی دارد، هرگونه امکان حفظ کنش از دور، در درون بنیاد فیزیک از میان رفت، زیرا که پیش فرض یا فرض مقدم بر این مفهوم، سرشت مطلق بودن هم زمانی بود. (یعنی می بایست بیان مکان دو نقطة جرم دار، که برهم کنش دارند، «در یک زمان» مقدور باشد).
نظریة عام نسبیت منشأ خود را مدیون تلاش برای توضیح واقعیتی است که از زمان گالیئو و نیوتن شناخته بود اما تا کنون به هیچ گونه تعبیر نظری تن درنداده بود: لختی و وزن یک جسم که به خودی خود دو چیز کاملا متمایزند، با ثابت واحدی یعنی با جرم اندازه گرفته می شوند. از این تناظر نتیجه می شود که با آزمایش نمی توان پی برد که آیا یک دستگاه مختصات شتاب دارد یا آن که دارای حرکتی مستیم و یک-نواخت است و آثار مشهود در نتیجة وجود میدانی گرانشی است (این اصل هم ارزی نظریة عام نسبیت است). این اصل، به مجرد آن که پای گرانش به میان آید، مفهوم های دستگاه لختی را در هم می شکند. در این جا باید متوجه شد که دستگاه لختی نقطة ضعفی در مکانیک گالیلئو ـ نیوتنی است. زیرا که در آن، از پیش خاصیت مرموزی برای فضای فیزیکی فرض می شود که نوع دستگاه های مختصاتی را که در آن-ها قانون لختی و قانون نیوتنی حرکت معتبر هستند، مشروط و مقید می سازد.
با اصل موضوعی که اینک گفته می شود می توان از این مشکلات احتراز نمود: قوانین طبیعت باید به نحوی بیان شوند که صورت آن ها برای همة دستگاه های مختصات، صرف نظر از هر حالت حرکتی که دارند، یکی باشد. عملی ساختن این اصل وظیفة نظریة نسبیت عام است. از سوی دیگر، ما از راه نظریة محدود به وجود یک معیار اندازه گیری (متریک) ریمانی در درون پیوستار گاه ـ جایی (زمان ـ فضایی) پی می-بریم که، بر طبق اصل هم ارزی، هم میدان گرانشی و هم خواص متری، فضا را توصیف می کند. اگر مسلم انگاشته شود که معادله های میدان گرانش از مرتبة دوم دیفرانسیل باشند، قانون میدان بروشنی معین می شود.
نظریه، در کنار این نتیجه، فیزیک میدانی را از این ناتوانی که در آن با مکانی نیوتنی سهیم بود، آزاد می سازد که برای فضا خواص فیزیکی مستقلی قائل شود. که تا کنون، در نتیجة استفاده از دستگاه لخت، از نظر پنهان مانده بود. اما نمی توان ادعا کرد که بخش هایی از نظریة نسبیت عام که امروزه می توان در آن ها به چشم نهایی نگریست، بنیادی کامل و رضایت بخش برای فیزیک تدارک دیده اند. نخست آن که در نظریه چنان به نظر می رسد که کل میدان از دو جزء گرانشی و برق مغناطیسی ترکیب شده است که با هم پیوند منطقی ندارند. دو دیگر این که این نظریه مانند نظریه های قبلی میدان، تا کنون توضیحی برای ساختار اتمی ماده فراهم نیاورده است. این ناکامی شاید با این واقعیت مربوط باشد که تا کنون به فهمیدن پدیده های کوانتومی کمکی نکرده است. فیزیک دانان، برای درک کامل این پدیده ها، به پذیرفتن روش-های کاملا تازه ای کشانیده شده اند که ما اکنون دربارة خصوصیت های بنیادی آن ها بحث می کنیم.

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم