مخملک و درمان آن

مخملک جزو امراض واگیردار محسوب می‌شود. این بیماری سبب عفونت معده شده و حرارت جگر را افزایش می‌دهد و مزاج را نامرتب ساخته و بیمار را ناراحت و بی‌قرار می‌سازد و ادامه‌ی بیماری بر ضعف و ناتوانی او خواهد افزود. مخملک نوعاً در اطفال بروز می‌کند. در صورتی که طفل شیرخوار است، مادر او باید از غذاهای بودار و سرخ شده و حاد و حار پرهیز کرده و در عوض از آب، مایعات و غذاهایی که طبیعت آن‌ها خنک است و غذاهای سبک از قبیل: آش عدس، آش جو با گشنیز، فرنی، شیر، شیربرنج، سوپ، آب لیموشیرین و شیرخشت زیاد بخورد تا شیرش طبیعت خنک و سبُک پیدا کند و موافق مزاج طفل شود تا در بهبود و رفع بیماری طفلش کمک به سزایی داشته باشد. بر روی طفل به جای ملافه پارچه‌ی قرمز رنگی بیندازید و اگر امکان دارد به او لباس قرمز رنگ بپوشانید و یا طفل را در مکانی که رنگ قرمز دارد نگه‌داری کنید (رنگ قرمز به عنوان رنگ درمانی در بهبود بیماری بسیار مؤثر خواهد بود). یک نوع مخملک در بین اطفال به ظهور می‌شود که تب خفیفی طفل را مبتلا می‌سازد و در روز دوم در زیر پوست بدن دانه‌های ریز شبیه به سنجاق یا دانه‌های خشخاش مشاهده می شود و به کلی اشتهای غذایی را سلب کرده و بیمار را ناراحت می‌سازد که در عوام این بیماری را (مادرندان) می‌گویند. روزی شش مرتبه به بیمار آب لیموشیرین بخورانید و به او به طور مداوم به جای آب معمولی لعاب اسپرزه را بخورانید، قدومه‌ی شیرازی را در چهار عرق سرد مخلوط کنید و روزی چند مرتبه به او بخورانید، روزی چند مرتبه کمی شیرخشت را حل کرده و به او بدهید.
برای درمان سریع‌تر نیز می‌توانید مقداری عناب، تخم گشنیز و گل بنفشه را به نسبت مساوی بجوشانید و آب آن را به مرور به او بخورانید.
* گل بنفشه، گل پنیرک، گل نیلوفر و گل زوفا از هرکدام 5 گرم را بجوشانید. بعد در آب صاف کرده‌ی آن مقداری ترنجبین شیره بکشید و به مرور به بیمار بخورانید.
* هنگام شروع بیماری گشنیز تازه را بکوبید و آب آن را با آب هندوانه مخلوط کنید، بعد مقداری شیرخشت در آن حل کرده و به مدت 3 روز، روزی سه مرتبه صبح، ظهر و شب آن را به بیمار بخورانید.
* ششصد گرم قند کوبیده شده (خاکه قند) را در 500 گرم تمشک حل کنید، بعد از صافی نرم و ریزی رد کرده و روزی چند مرتبه مقداری از آن را با مقداری آب جوشیده‌ی سرد شده مخلوط کنید و به او بخورانید.
* پنجاه گرم گل گاوزبان را در یک لیتر آب جوش دم کنید، بعد آب صاف کرده‌ی آن را شیرین کرده و در طول روز به مرور به او بخورانید.
* تخم گشنیز، تخم خرفه، تخم کاهو و تخم کاسنی را به نسبت مساوی نیم‌کوب کنید، بعد شیره بکشید و آب آن را به مرور به او بخورانید.

مخملک چرکی:

یک نوع مخملک در بین اطفال به ظهور می‌شود که تب خفیفی طفل را مبتلا می‌سازد و در روز دوم در زیر پوست بدن دانه‌های ریز شبیه به سنجاق یا دانه‌های خشخاش مشاهده می شود و به کلی اشتهای غذایی را سلب کرده و بیمار را ناراحت می‌سازد که در عوام این بیماری را (مادرندان) می‌گویند. در روزهای 3 و 4 کاملاً از زیر پوست بیرون ریخته و ایجاد عفونت می‌کند. ولی در این حال نباید به دانه‌های عفونی شده دست زد، زیرا اگر خارش دهند و به آن‌ها دست بمالند، عفونت‌ها سر به هم آورده و تولید زخم می‌کنند و بیمار را مدت‌ها مبتلا و ناراحت می‌سازند.

طرز معالجه:

معالجه‌ی آن مانند همان مخملک می‌باشد فقط پارچه‌ی قرمز رنگی بر سر و صورت بیمار بیاندازید تا هم از گردوخاک و غبار محفوظ بماند و همان طور که در قسمت مخملک ذکر شد، رنگ قرمز در بهبود بیماری بسیار تأثیر دارد. اگر طفل شیرخوار باشد، باید مادر طفل به کلی از غذاهای بودار و سرخ کردنی احتراز کرده، شیر و سوپ و آش ساده میل کند تا طبع شیرش خنک و سبک گردد که طفل زودتر خوب شود. اما در روزهای آخر که جوش‌های ریز فروکش کرد و به قول معروف پس می‌زد و عقب‌نشینی می‌کرد، باید شب‌ها موقع خواب تا 7 شب به کودک شبی 12 دانه چِشُم (چِشُم دانه‌های ریزی است تقریباً شبیه عدس یا مانند سفیدی تخم چشم ولی سیاهرنگ) را به طفل بخورانید که در چشم طفل دانه باقی نماند و از گزند آثار باقیماندگی دانه‌ها محفوظ بماند و تا 30 یا 40 روز صبحانه‌ی طفل یک استکان شیر گاو یا گوسفند باشد که البته ابتدا بجوشانید، بعد به طفل بخورانید و پس از بهبود حال بیمار، او را حمام نبرید مگر پس از 12 تا 14 روز.
منبع مقاله :
حاجی شریفی، احمد، (1395)، دائرة المعارف گیاه درمانی ایران، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ پازدهم.