فاجعه میانمار

چکیده:
علیرغم قتل عام مسلمانان روهینگیا در میانمار، واکنش جدی از سوی جامعه بین الملل نسبت به این اتفاق رخ نداد و در میان سکوت نهادهای بین المللی، این کشتار ادامه داشت و باعث آواره شدن بیش از 700.000 هزار نفر روهینگیایی شد. در نهایت کمیته حقیقت یاب شورای امنیت سازمان ملل تشکیل شد و پس از ماه ها تحقیق در این زمینه، خواستار معرفی فرمانده کل ارتش میانمار و ژنرال های ارتش به دادگاه بین المللی جنایی شدند. به اعتقاد این کمیته، اقدامات ارتش میانمار نشان دهنده نوعی نسل کشی، تجاوز به زنان، آتش سوزی تمام روستاها و قتل و عام بی قید و شرط ارتش میانمار بوده است که در این میان با سکوت دولت غیرنظامی میانمار و شخص خانم آنگ سان سوچی این عملیات شدت یافته است و به همین دلیل خانم سوچی نیز به دلیل عدم موفقیت در بکارگیری اقتدار اخلاقی مقصر است. شبکه فیس بوک نیز به دنبال انتشار این گزارش، دسترسی 20 نفر از مقامات این کشور را به دلیل جلوگیری از افزایش تنش قومیتی و مذهبی به این شبکه محدود نمود.

تعداد کلمات : 1302 / تخمین زمان مطالعه : 7 دقیقه

نویسنده : لاگنی بارون
مترجم: سید محمد حسن هاشمی

در همین حال محکومیت دو روزنامه نگاری که در حال تحقیق در زمینه نسل کشی سربازان میانماری بودند نیز، واکنش های زیادی را برانگیخته و حتی این امر باعث تاخیر دادگاه این کشور در صدور حکم این دو شده است. بازرسان سازمان ملل روز دوشنبه ضمن محکومیت شدید درگیری خونین ارتش میانمار علیه اقلیت مسلمانان روهینگیا که از زمان حمله نیروهای امنیتی این کشور تاکنون سابقه نداشت، درخواست تعقیب قضایی برای رهبران ارتش میانمار به دلیل نسل کشی، کردند.سه کارشناس حقوق بشر در کنفرانسی که در ژنو برگزار شد، گفتند ارتش میانمار که به صورت محلی با نام «تاتماداو» شناخته می شود، با اقدامات خود هدف قتل عام از خود به نمایش گذاشته بودند.

خانم رادهیکا کوماراسوامی یکی از بازرسان این کمیته گفت: «مسئولیت پذیری باید از بالا شروع شود». او اسم شش ژنرال ارتش میانمار را نام برد که کمیته حقیقت یاب برای بازرسی جنایی در اولویت قرار داده است که شروع آنها با فرمانده کل ارتش، مین اونگ اچ. لاینگ است. بازرسان تاکید کردند که شورای امنیت سازمان ملل که قرار است در هفته جاری تشکیل جلسه دهند، افسران ارشد ارتش میانمار را باید به دادگاه بین المللی جنایی معرفی نماید. مارزوکی داروسمان، مدیر کمیته حقیقت یاب میانمار در کنفرانس خبری گفت: اهانت تاتماداو به زندگی انسانی... و به خاطر قانون بین المللی، باید دلیلی بر نگرانی کل جمعیت میانمار و جامعه بین الملل باشد.

فیس بوک در بیانیه ای اعلام کرد که « ما می خواهیم که این افراد را از دسترسی به خدمات سایت فیس بوک برای افزایش تنش های قومی و مذهبی، محدود کنیم». این شبکه اجتماعی بزرگ پیش از این توسط کارشناسان سازمان ملل متهم به تحریک خشونت در میانمار و عدم اتخاذ اقدام لازم برای جلوگیری از گسترش نفرت و تبلیغات ضد روهینگیایی در پلت‌فرم‌های این سایت شده بود.
کمیته حقیقت یاب که تحت حمایت سازمان ملل است و از طرف شورای حقوق بشر این سازمان ماموریت یافته است، شش ماه پیش قبل از عملیات تحت حمایت ارتش در دولت راخین که منجر به فرار بیش از 700.000 هزار نفر روهینگیایی به بنگلادش شد، تشکیل جلسه دادند و این عملیات را کمپین تجاوز، آتش سوزی و کشتار بی قید و شرط توصیف کردند.

حقیقت یابان این کمیته، ادعاهای نیروهای امنیتی و دولت را مبنی بر اینکه این عملیات پاسخی مشروع به حملات شورشیان روهینگیا به پاسگاه های پلیس در 25 آگوست بوده است را رد کرده اند.

در این گزارش آمده است که «ضرورت نظامی هرگز کشتار نامشخص، تجاوز به زنان، آزار و اذیت کودکان و آتش زدن کل روستا را توجیه نمی کند. تاکتیک های تاتماداو، به طور جدی و به لحاظ سازگاری، با تهدیدات واقعی امنیتی، سازگاری ندارند. در عوض، این گزارش خاطرنشان می سازد که فرمانده کل ارتش با تاکید بر «کار تمام نشده» پیرامون مشکل قدیمی بنگالی ها، از کمپین نظامی خود دفاع کرده است. واژه بنگالی ها، واژه ای است که برای تحقیر جمعیت روهینگیا، استفاده می شود. بسیاری از مردم در میانمار که اکثریت آن را بودیست ها تشکیل می دهند، به روهینگیاها به عنوان گروه مهاجرین غیرقانونی از بنگلادش نگاه می کنند که این افسانه ای است که طی چندین دهه بر اثر تبلیغات منتشر شده است. از آنجایی که بازدید آنها از مناطقی که در آنجا درگیری اتفاق افتاده بود ممنوع شده بود و مقامات میانماری به آنها ویزا اعطا نکرده بودند، کمیته حقیقت یاب تحقیقات خود را با انجام مصاحبه با بیش از870 نفراز قربانیان و شاهدان ماجرا تکمیل کردند. آنها همچنین مجموعه ای از ویدیو و شواهد فتوگرافیکی را جمع آوری کردند.

طبق برآوردی که آنها آن را محافظه کارانه توصیف کردند، این کمیته حقیقت یاب معتقدند که حداقل 10000 هزار نفر در حوادث خشونت آمیز اخیر در راخین فوت کرده اند. بازرسان این کمیته خاطرنشان ساختند که دولت غیرنظامی به رهبری دارنده جایزه صلح نوبل، خانم آنگ سان سوچی به اندازه ارتش سزاوار سرزنش و مجازات نمی باشد، چرا که کشتار غیرنظامیان توسط ارتشی اتفاق افتاده است که قانون اساسی میانمار اختیار و قدرت نهایی را به آنها اعطاء کرده است. البته این بازرسان خانم سوچی را به دلیل عدم موفقیت در بکارگیری اقتدار اخلاقی مقصر دانسته اند.

کمیته حقیقت یاب معتقد است که مقامات دولتی به واسطه نادیده گرفتن اقدامات ارتش، به اعمال خشونت کمک کرده اند. در واکنش به لیست اعلام شده متهمین توسط کمیته حقیقت یاب، شبکه فیس بوک روز دوشنبه اعلام کرد که دسترسی 20 فرد و سازمان را از جمله مین اونگ اچلاینگ به این سایت ممنوع کرده است. فیس بوک در بیانیه ای اعلام کرد که « ما می خواهیم که این افراد را از دسترسی به خدمات سایت فیس بوک برای افزایش تنش های قومی و مذهبی، محدود کنیم». این شبکه اجتماعی بزرگ پیش از این توسط کارشناسان سازمان ملل متهم به تحریک خشونت در میانمار و عدم اتخاذ اقدام لازم برای جلوگیری از گسترش نفرت و تبلیغات ضد روهینگیایی در پلت‌فرم‌های این سایت شده بود.

گزارش کمیته حقیقت یاب همچنین دقیقا دو روز بعد از آن منتشر شد که دو روزنامه نگار خبرگزاری رویترز در انتظار حکمی هستند که ممکن است آنها را تا 14 سال به زندان بفرستند. این روزنامه نگاران هنگام تحقیق از مشارکت سربازان در قتل عام روهینگیا دستگیر شده اند. اعلام حکم به مدت یک هفته به دلیل بیماری قاضی، به تعویق افتاد. اما در محکمه ای که مورد توجه جامعه بین الملل است و به صورت وسیعی به عنوان یک آزمایش جدی برای ارتباط دولت غیرنظامی با مطبوعات در نظر گرفته شده است، این تاخیر را بخصوص به دلیل همزمانی آن با منتشر شدن گزارش سازمان ملل، به طور گسترده دارای انگیزه سیاسی عنوان می کنند.

زاو آونگ به عنوان وکیل مدافع می گوید: این موضوع، یک موضوع عادی نیست. این موضوع همچنین با امور بین المللی میانمار مرتبط می شود. بنابراین سخت است که عنوان کرد دقیقا بین تاخیر این حکم و نشست شورای امنیت سازمان ملل ارتباطی وجود دارد، اما احتمالاتی در این زمینه وجود دارد.
 

فعالان مدنی تاکید کردند که شورای امنیت درخواست اعضای کمیته حقیقت یاب مبنی بر پیگرد قانونی آنها، را دنبال کند. پیش از این اعضای 15 نفره سازمان شورای امنیت به دلیل اختلافات پیرامون این بحران، مانع این امر شده بودند. آمریکا که طبق گزارش ها مردد است که آیا می تواند برچسب نسل کشی را بر این خشونت ها به کار گیرد یا خیر، چین را متهم کرده است که از قدرت وتوی خود برای محافظت از بازخواست رسمی میانمار استفاده می کند.

فیل رابرتسون معاون مدیر دیده بانی حقوق بشر آسیا در شورای امنیت می گوید: کمیته حقیقت یاب اقداماتی در میانمار انجام داده است که هیچ کسی از جمله سان سوچی و دولت غیرنظامی این کشور، پیش از این انجام نداده بودند و بسیاری از افسران ارتش از جمله مین آونگ اچ. لاینگ فرمانده کل ارتش و ژنرال های رده بالای وی را متهم به ارتکاب بدترین جنایات حقوق بشری، کرده است. اکنون نوبت سایر دولت ها در سرتاسر دنیا است تا تعهد خود را مبنی بر عدم اجازه دادن به تکرار این اقدامات در میانمار نشان دهند.