اهمیت و آثار نصحیت کردن

در این مقاله مروری خواهیم داشت بر چند روایت در باب نصیحت کردن و خیرخواهی، همراه ما باشید.
چهارشنبه، 21 فروردين 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
اهمیت و آثار نصحیت کردن

الف اهمیت نصیحت در سازندگى اخلاقى :

اصل نصیحت کردن و خیرخواهى نمودن ، و یکدیگر را آیینه وار متوجه معایب و اشتباهات ساختن ، شیوه بسیار پسندیده اى است که مورد توصیه پیشوایان عالى مقام اسلام قرار گرفته و در یک جامعه اسلامى هم این حالت مى تواند جریان رشد و تعالى معنوى راه به صورت یک پیوند معنوى و انسانى ، در همه ابعاد زندگى سرایت دهد؛ و چنانچه این ویژگى در سطح جامعه به فراموشى سپرده شود، خیر و سعادت ، نیز دامن برمى چیند و عواقب و عوارض دردناکى به وجود خواهد آمد.

امام على علیه السلام فرموده است : لاخیر فى قوم لیسوا بناصحین ، و لایحبون الناصحین .

در ملتى که یکدیگر را نصیحت و سفارش به نیکى ها نمى کنند و نیز افراد نصیحتگر را دوست نمى دارند و با آنان برخورد مناسب ندارند، هیچگونه خیرى و سعادتمندى وجود نخواهد داشت !

آن حضرت درباره تاءثیر نصیحت و خیرخواهى ، و توجه داشتن به دیگران مى فرماید: المواعظ شفاء لمن عمل بها

موعظه ها و اندرزهاى سودمند، شفا و درمان دردهاى اخلاقى و روانى افرادى است که بدان عمل مى کنند.


ب چگونه باید نصیحت کرد؟

کسى که مى خواهد دیگرى را نصیحت کند و با این کار اشتباهاتى را مبدل به صواب ، نواقصى را تبدیل به کمال ، و خلاصه شخص خلافکارى را به صراط مستقیم هدایت گرداند، همانطور که امام زین العابدین علیه السلام فرموده : باید روحیه رحمت و شفقت ، نرمش و ملایمت داشته و خلاصه باید روحیه خیرخواهى و مسالمت ، به این مسئولیت مهم اخلاقى و دینى اقدام نماید.

همچنین از روشهاى نصیحت آمیزى که در ملاء عام و در حضور دیگران بوده و موجب اهانت و اذیت و ضربه زدن به حیثیت و خورد کردن شخصیت دیگرى باشد به طور جدى خوددارى نماید!

امام على علیه السلام فرموده است : نصحک بین الملاء تقریع

اگر کسى در حضور افراد براى نصیحت و توجه طرف به لغزشهاى او اقدام کند، با این عمل شخصیت او را ضربه دار و خورد کرده است !

به هر حال ، این کار مسئولیت بسیار ظریفى است ، آگاهى و دانائى مى خواهد و بر اساس آگاهى و توانائى ، و حتى خود اهل صداقت و عمل بودن است که مى شود خلافکار را بیمار دانست و طبیبانه به اصلاح او پرداخت.

براى این منظور، راهنمائیهاى خالصانه و دلسوزانه پیشوایان بزرگوار اسلام ، که بر اساس آن منافع نصیحت پذیرى و زبانهاى گردنکشى و خوددارى از نصیحت پذیرى را بیان مى دارد، شایان وقت است و مى تواند براى همه ما راهگشا و سازنده باشد.

امام على علیه السلام فرموده است : اسمعوا النصیحة ممن اهداها الیکم ، و اعقلوها على انفسکم .

نصیحت آن کس را که به منظور راهنمائى و هدایت شما انجام مى شود گوش کنید و مورد توجه قرار دهید و جهت سازندگى خود به آن فکر کنید.

آن حضرت نیز مى فرماید: من بصرک عیبک و حفظک فى غیبک فهو الصدیق ، فاحفظه .

هر کس که تو را نسبت به معایب و نواقص تو آگاهى مى گرداند و در غیاب نیز ترا حفظ و حراست مى گرداند، دوست واقعى تست و نیز تو باید براى حفظ و نگهدارى او مراقبت معمول دارى .

آن بزرگوار در بیان دیگرى فرموده : مرارة النصح انفع من حلاوة الغش

تلخى نصیحت پذیرى ، از شیرینى رفتار کسى که تو را فریب مى دهد، و خرسند مى گرداند، شیرین تر خواهد بود!

امام باقر علیه السلام مى فرماید: اتبع من یبکیک و هو لک ناصح و لاتتبع من یضحک و هو لک غاش ‍

از نصیحت کننده خیرخواهى که تو را راهنمائى مى مند، اگر چه نصیحت او موجب گریه تو شود پیروى کن ، اما از کسى که به خاطر خوشایند تو را مى خنداند، ولى تو را اغفال مى نماید، هرگز شنوائى و اطاعت بخرج مده .

امام على علیه السلام مى فرماید: من ابان لک عیوبک فهو و دودک ، و من ساتر عیبک فهو عدوک .

هر کس عیب و ایراد تو را روشن مى گرداند، دوست صمیمى تو است و آن کس که روى نواقص و ضعفهاى تو پرده پوشى مى کند و تو را در اغفال و نادانى نگه مى دارد، یقینا دشمن تو خواهد بود.

آن حضرت در بیان دیگرى مى فرماید: لا ترددن على النصیح

هرگز در مقابل شخص نصیحت کننده ، در مقام پاسخگوئى و جواب رد دادن و طفره رفتن از مسیر اصلاح بر نیا.

آن بزرگوار، در بیان بسیار ارزشمند و حکیمانه اى مى فرماید:من قبل النصیحة امن من الفضیحة

آن کس که نصیحت ها و راهنمائیهاى دلسوزانه افراد را مى پذیرد و در صدد بکارگیرى و اصلاح معایب خویش برمى آید، از رسوائیها و فضاحتها ناراحت کننده و شرم آور محفوظ مى ماند!

این را هم باید توجه داشته باشیم که روحیه نصیحت پذیرى و گوش شنوا داشتن ، اضافه بر اینکه از یک نوع سلامت روان و انصاف و مروت داشتن حکایت مى کند، یک نوع توفیق الهى و عنایت خداوندى هم نسبت به انسان مى باشد. به همین دلیل افرادیکه اسیر خودخواهى و غرور و لجبازى هستند، توفیق نصیحت پذیرى را از ذات مقدس خداوند باید درخواست نماید، تا به کمک عنایت خداوندى به این راز موفقیت دست یابند.

امام على علیه السلام مى فرماید: من اکبر التوفیق ، الاخذ بالنصیحة

از بزرگترین توفیقها و عنایات خداوند نسبت به بنده این است که در وجود وى روحیه نصیحت پذیرى وجود داشته باشد.[1]


پی نوشت

[1] احمد، صادقى اردستانى ، اخلاق خانواده ، ص 177-172.


منبع : حوزه نت
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین