حجاج بن عمر و بن غزيه مازنى

«اى گروه انصار! آيا مى‏خواهيد روز قيامت، به پروردگار خود بگوئيم: پروردگارا! ما، از بزرگان و رهبران خود پيروى كرديم و آنان ما را گمراه ساختند»؟!(1) جمله‏هاى بالا، از سخنان حجاج بن عمرو است كه در جنگ صفين با چنين جملاتى مردم را براى يارى على(علیه السلام) تشويق مى‏كرد و معاويه را عامل گمراهى و بدبختى مردم معرفى مى‏نمود.
شنبه، 28 آذر 1388
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
حجاج بن عمر و بن غزيه مازنى
حجاج بن عمر و بن غزيه مازنى
حجاج بن عمر و بن غزيه مازنى






«اى گروه انصار! آيا مى‏خواهيد روز قيامت، به پروردگار خود بگوئيم: پروردگارا! ما، از بزرگان و رهبران خود پيروى كرديم و آنان ما را گمراه ساختند»؟!(1)
جمله‏هاى بالا، از سخنان حجاج بن عمرو است كه در جنگ صفين با چنين جملاتى مردم را براى يارى على(علیه السلام) تشويق مى‏كرد و معاويه را عامل گمراهى و بدبختى مردم معرفى مى‏نمود.
او مي خواست بگويد: مردم! براى آن كه ما جز اين گونه گمراهان نباشيم، بايد با معاويه مبارزه كنيم و اجازه ندهيم عده‏اى را به دنبال خود كشيده آنان را بدبخت و گمراه سازد.(2)
«حجاج بن عمرو» از طايفه «بنى مازن» (و بنى نجار) و از ياران پيامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) بود و احاديثى از آن حضرت نقل كرده است.(3)
او در جريان محاصره خانه عثمان به و سيله مسلمانان انقلابى، ضربه سختى بر «مروان» (كه آتش افرز معر كه بود، و بر اساس بندوبست هائى كه با معاويه داشت، از يك سو عثمان را به مقاومت در برابر خواسته‏هاى مردم دعوت مى‏كرد، و از سوى ديگر بر آتش خشم مسلمانان دامن مى‏زد) وارد نمود بطورى كه مروان از هوش رفت و غلامش «ابوحفصه» پيكر بى هوش او را از صحنه زد و خورد بيرون برد(4).
در اين هنگام زيد بن ثابت انصارى» گروه انصار را مخاطب قرار داده گفت:
«گروه انصار! شما خدا و پيامبر را يارى كرديد، اينك خليفه پيامبر را يارى كنيد»
«سهل بن حنيف» گفت: زيد! عثمان تو را از خرماهاى مدينه سير كرده است!
زيد گفت: اين پيرمرد را نكشيد و او را رها كنيد تا بميرد زيرا اجل او نزديك شده است.
در اين هنگام «حجاج بن غزيه» صدا كرد:
«به خدا سوگند اگر از عمر او بيش از فاصله بين ظهر و عصر باقى نمانده باشد، با ريختن خون او، به پيشگاه خدا تقرب خواهيم جست»!(5)

نامه رسان شجاع

امير مؤمنان(علیه السلام) نامه‏اى به وسيله «حجاج بن عمرو»، به معاويه فرستاد، او هنگامى به شام رسيد كه معاويه در مسجد دمشق براى مردم شام سخنرانى مى‏كرد، حجاج وارد مسجد شد و نامه را به وى تسليم كرد، معاويه نامه را خواند وسخت ناراحت شد ولى مضمون آن را فاش نكرد، در اين هنگام حجاج به پا خاست و با توجه به اين كه معاويه على(علیه السلام)را متهم به قتل عثمان مى‏كرد، خطاب به مردم چنين گفت: «اهل شام! چگونگى كشته شدن عثمان براى كسانى كه آن روز شاهد حادثه بودند، مسأله مشكلى شده است كه نمى‏توانند در باره آن داورى كنند، بنابر اين كسانى كه آن روز خود در متن جريان نبودند، و حادثه را از اين و آن شنيده‏اند، چگونه مى‏توانند در باره آن داورى كنند؟! گزارش دهندگان اين حادثه مانند كوران، و شنوندگان آن، مانند
كرانند، نه آنان خود اين حادثه را به چشم خود ديده‏اند، و نه اينان حقيقت مطلب را شنيده‏اند.
گروهى به عثمان اعتراض كرده او را كشتند و گروهى ديگر به او خيانت كرده او را يارى نكردند (معاويه و طرفداران او) اين گروه، غابيان را متهم ساخته شاهدان قضيه را تكذيب مى‏نمايند.
پس از عثمان، مسلمانان بر فراز منبر پيامبر، با على(علیه السلام) بيعت عمومى كردند (و پيروى از او، برهمه مسلمانان فرض و لازم گرديد) اينك هر كس با اين بيعت مخالفت كند، خواهى نخواهى با ذلت و خوارى به آن گردن خواهد نهاد.
شما مردم شام سه چيز را با سه چيز مقايسه كنيد و آنگاه در باره خود، داورى نمائيد:
1 - شام كجا و حجاز كجا؟ آيا هرگز شام از نظر فضيلت به پايه حجاز مى‏رسد؟
2 - معاويه كجا و على كجا؟ آيا هرگز معاويه شايستگى برابرى با على را دارد؟!
3 - شما مردم شام كجا و مهاجران و انصار و تابعان كجا؟ آيا هرگز شما مردم شام به پايه مهاجران و انصار (كه پيروان على هستند) مى‏رسيد؟!
معاويه از سخنان حجاج بن عمرو، خشمگين شد و گفت:
- تو بودى كه در روز محاصره خانه عثمان، آن سخنان را به «زيد بن ثابت» گفتى؟
- آرى من بودم، اينك اگر سخنان آن روز مرا نشنيده‏اى، آن را تكرار كنم!
- بگو
- روز محاصره خانه عثمان، «زيد بن ثابت»، با عثمان در خانه بود، زيد از خانه بيرون امد و گفت:
«گروه انصار! خدا را براى بار دوم يارى كنيد (يعنى همچنانكه ديروز پيامبر اسلام(صلی الله علیه وآله) را يارى كرديد، امروز نيز عثمان را يارى كنيد).
من گفتم: «زيد! ما نمى‏خواهيم روز رستاخيز، مثل گروهى از كفار، بگوئيم: پرودگار! ما از بزرگان و رهبران خود پيروى كرديم و آنان ما را گمراه ساختند؟!»
معاويه از اين سخنان ناراحت شد و گفت: «برگرد نزد على و بگو: پيك من به دنبال تو خواهد آمد»(6)
هنگام كشته شدن «محمد بن ابى بكر» والى امير مؤمنان(علیه السلام)در مصر «حجاج بن عمرو» در مصر بود و او بود كه به كوفه آمد و كشته شدن محمد را به امير مؤمنان(علیه السلام) گزارش داد(7)
او در جنگ جمل در سپاه امير مؤمنان(علیه السلام) شركت داشت و با خواندن اشعار حماسى، سربازان را به جنگ با معاويه تحريك مى‏كرد.(8)،(9)
متأسفانه از شرح حال حجاج، بيش از اين به دست نياورديم و تاريخ و فات او را نيز در كتب تاريخ نيافتيم، امّا همين اندازه كه از شرح حال او آورديم، دورنماى عظمت و فضيلت او را به خوبى نشان مى‏دهد و ما را از تعقيب بقيه شرح حال و زندگى او بى‏نياز مى‏سازد.

پي نوشت :

1- مضمون آيه 67 - از سوره احزاب است كه خداوند مى‏فرمايد: «قالوا ربنا انا اطعنا سادتنا و كبرائنا فاضلو نا السبيلا» طبق اين آيه، گروهى از كافران در روز رستاخيز، پيروى از رهبران فاسد را عامل گمراهى خود معرفى خواهند كرد.
2- اسد الغابه ج 1 ص 383 - قاموس الرجال ج 3 ص 75 - به نقل قاموس الرجال او به دنبال سخنان خود، چنين مى‏گفت: «گروه انصار! همانطور كه ديروز پيامبر را يارى كرديد، امروز نيز امير مؤمنان(علیه السلام) را يارى كنيد».
3- اسد الغابه ج 1 ص 382 - الاصابه ج 1 ص 312 - الاستيعاب ج 1 ص 345.
4- الاصابه ج 1 ص 312 - اسدالغابه ج 1 ص 383.
5- الغدير ج 9 ص 124 - انساب الاشراف ج 5 ص 78 و قريب به اين مضمون در صفحه 90.
6- الامامه و والسياسه ج 1 ص 83
7- تاريخ طبرى ج 5 ص 62.
8- مدرك گذشته.
9- در كتب رجال، شخص ديگرى بنام «حجاج بن غزيه» ثبت شده است كه شرح حال مشابهى، با حجاج بن عمرو بن غزيه انصارى دارد و برخى از رجال نويسان، احتمال داده‏اند كه اين دو نفر يكى باشند.

منبع:شخصيت‏هاى اسلامى شيعه، آیت الله سبحانى – مهدی پيشوايى، ص 159 تا 165
/س


تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین