اوريون را بشناسيم

اوريون يك بيماري ويروسي مسري و خفيف است كه غدد پاروتيد (غدد بزاقي واقع در بين گوش و فك) را متورم و دردناك مي كند. گاهي نيز ديگر اعضا مانند: بيضه، تخمدان، پانكراس، پستان، مغز و پرده ي پوشاننده ي مغز را نيز درگير مي كند. اين بيماري در هر سني مي تواند بروز كند؛ ولي، شايع ترين سن بروز آن در كودكان 2-12 ساله است. حدود 10 درصد بزرگسالان مستعد ابتلا به اوريون هستند.

عامل بيماري:
 

ويروسي به نام پاراميگزو عامل اين بيماري است. ويروس مزبور در ناحيه ي بيني، حلق، دهان و غدد بزاقي شخص بيمار زندگي مي كند و از طريق عطسه و سرفه در هوا پخش مي گردد. اين ذرات سپس به وسيله ي افراد سالم استنشاق شده و منجر به بيماري مي شوند. ويروس تنفس شده، به سرعت در غدد بزاقي جايگير شده و شروع به تكثير مي كند. در پي رشد ويروس، غدد بزاقي نيز بزرگ مي شوند. ويروس همچنين وارد جريان خون شده و در سراسر بدن پخش مي شود. حضور ويروس در بزاق، بيني و گلوي شخص بيمار از شش روز پيش از بزرگ شدن غدد بزاقي آغاز مي شود و تا نه روز پس از آن ادامه مي يابد.

تشخيص بيماري:
 

در مواقع شيوع اوريون تشخيص بر اساس شرح حال، تماس با موارد مبتلا و دوره ي انكوباسيون است. امروزه در بيماران با پاروتيديت بيش از 2 روز، در موارد ناشناخته، تشخيص اختصاصي با تست هاي سرولوژيك و ويرولوژيك انجام مي شود. ويروس در ترشحات تنفسي فوقاني، CSF و يا ادرار در فاز حاد بيماري ديده مي شود. افزايش آشكار آنتي بادي IgG از تست هاي تشخيصي است؛ اما، ممكن است با ويروس پارالنفلوانزا تداخل داشته باشد.

علائم شايع بيماري:
 

* التهاب، تورم و درد غدد پاروتيد (اين غدد در لمس سفت بوده و دردشان با جويدن يا بلع تشديد مي شود).
* تورم و درد غدد بزاقي در يك يا هر دو طرف صورت
* جويدن و بلعيدن دردناك
* تب
* سر درد
* گلو درد
* ضعف و خستگي
* درد و تورم بيضه ها

درمان:
 

به علت عامل ويروسي بيماري، آنتي بيوتيك در درمان كارايي ندارد. مشابه ديگر بيماري هاي ويروسي، عفونت اوريون بايد دوره ي خود را بگذارند. بسياري از كودكان و بزرگسالان بعد از دو هفته بدون ايجاد عارضه اي بهبود مي يابند.

توصيه ها:
 

زمان استراحت بهترين درمان اوريون مي باشد. اما، شما مي توانيد روش هاي زير را براي كاهش درد و ناراحتي و جلوگيري از انتقال عفونت به ديگران استفاده كنيد.
* استراحت تا برطرف شدن تب
* قرنطينه كردن فرد بيمار
* مصرف استامينوفن يا NSAID هايي مانند بروفن براي كاهش علائم. بالغين همچنين مي توانند از آسپرين نيز استفاده كنند. اما، مصرف آسپرين در كودكان به علت احتمال بروز سندرم «راي» (يك بيماري نادر خطرناك و كشنده) ممنوع است.
* مصرف كمپرس سرد براي تخفيف درد غدد متورم
* پوشيدن حفاظ هاي ورزشي براي كاهش درد بيضه ها
* عدم مصرف غذاهاي ترش مانند، ميوه و آب ميوه هاي ترش كه توليد بزاق را تحريك مي كنند.
* مصرف فراوان مايعات
* فعاليت بدني كم
فرزند پسر مبتلا به اوريون را از نظر تب بالا، تورم و درد بيضه بررسي كنيد. فرزند دختر را از نظر درد شكمي به علت درگيري تخمدان ها يا التهاب لوزالمعده كنترل كنيد. در صورت وجود تب بسيار شديد به پزشك مراجعه كنيد.
منبع:ماهنامه ي تخصصي دنياي سلامت، شماره ي 51
/ن