پيه بر دنبه ميگدازي تو | | اي که بر قصر کوشک سازي تو |
چون به گردون نميرسد خاکست | | گر چه اين قصرها طربناکست |
که تواند بر آسمانت برد | | نردباني چنان بساز، اي گرد |
چکني نقش خانه از کاشي؟ | | در رواق سپهر ميباشي |
دو بسازد، به عقل خام بود | | هر کرا خانهاي تمام بود |
چه کشي بر سپهر کوهي را؟ | | خانهاي بس بود گروهي را |
حق «لا تسرفوا» بجاي آور | | روي در گفتهي خداي آور |
بزن و دست ظلم کن کوتاه | | خيمهي عاريت برين سر راه |
گردن خويش پر و بال کني | | قصر سازي و جمع مال کني |
قصر و جمعي چنين نشايد کرد | | اندرين راه پر مصيبت و درد |
پل و بندي بساز در ره سيل | | زين درست و درم به رغبت و ميل |
پيش اهل خرد چه خوب و چه زشت؟ | | کاخ و کاشانهاي که خواهي هشت |
راه دزدان نابکار ببند | | خيز و برکار کن رباطي چند |
به خداي ار خداي را داني | | تا تو رخت و سراي را داني |
هر که اين را فزود آن را کاست | | نايد اين هر دو کار باهم راست |
فاردي، پاي در زياده منه | | ترک اين حرص خانه گير بده |
دل بگيرد چو بيش بنشيني | | گر چه کاشيست خانه يا چيني |
صد کجا ميبري؟ ز صد يک بس | | مال چون باز ميبرند از پس |
زانکه ويران شود بهشت حرام | | چکني خانهها ز خشت حرام؟ |
تا حلالت کند رعيت ده | | گر حرامست خانه، کوچک به |
نيش زنبور و خانهي پر شهد | | چيست اين خانه با شکستن عهد؟ |
که به زنبور در رساني کار | | نتواني ز خانهي بسيار |
کردنش موجب پشيمانيست | | خانهاي را که روبه ويرانيست |
به سليمان عمارت کعبه | | حق نداد از طهارت کعبه |
يافت اين نيستي بدان همه هست | | بهر مرغي که کشته بود به دست |
عاقبت خر درو کند بازي | | مسجدي کز حرام برسازي |
خاصه در دولت چنين عصري | | بس بود بهر کبريا قصري |
ميتوانست قصرها پرداخت | | آنکه او مسجد مدينه بساخت |
داد از آن نخوتش پشيماني | | ليکن انديشهاي لقماني |
پشت بر آز و رخ به طاعت کرد | | به چنان خانهاي قناعت کرد |
سخني کش بلند باشد اساس | | نام را بهتر از سخن مشناس |
اين عمارت ببين و آن بگذار | | چکني تکيه بر عمارت دار؟ |
زان چو زيبق بجنبد از چپ و راست | | اصل اين سيم و زر ز زيبق خاست |
نهلد تا به خاک در نرود | | زر ز خاکست و بر زبر نرود |
ندهي، دوزخت فراخ شود | | بدهي، در بهشت کاخ شود |
بفشان و بده که آن تو نيست | | هر چه در وجه آش و نان تو نيست |
تو خودش کن به کام و دندان خرد | | نخوري، ديگري بخواهد برد |
که به ايشان نميرسد چندان | | چه نهي مال بهر فرزندان؟ |
ورنه زان مال بهره خاکش نيست | | پسر ار مقبلست باکش نيست |
نشود به زن بيش از آن راضي | | کانچه از شحنه ماند و قاضي |
چه به طفلان نارسيده دهند؟ | | اين ابوالقاسمان که پيش رهند |
نکند با يتيم پيوندي | | ور از آنها فزون شود چندي |
غصه را يار و همنشين چکني؟ | | مال را ميل آتشين چکني؟ |
سخني روشنست و راهي راست | | اين سخنها نه از رعونت خاست |
با کسم نيز نيست آزاري | | در دلم نيست از کسي خاري |
کژ نباتي که تلخ دارد کام | | راست زهريست شکرين انجام |
راست شيرين کجا توان گفتن؟ | | تلخي از پند چون توان رفتن؟ |
فاش گردد که دشمنم يا دوست | | مغز اين گر جدا کنند از پوست |