صانع بيچون چو عالم آفريد

صانع بيچون چو عالم آفريد شاعر : جامي عقل اول را مقدم آفريد صانع بيچون چو عالم آفريد و آن دهم باشد مثر در جهان ده بود سلک عقول، اي خرده‌دان! عقل فعال‌اش از آن کردند نام کارگر چون اوست در گيتي تمام اوست در گيتي کفيل نفع و ضر اوست در عالم مفيض خير و شر نفس حيوان سخره‌ي تدبير اوست روح انسان زاده‌ي تاثير اوست غرق احسان وي‌اند اينها همه زير فرمان وي‌اند اينها همه راهدان، از شاه او را خواسته‌ست چون به نعت شاهي او آراسته‌ست فيض بالا...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

صانع بيچون چو عالم آفريد

شاعر : جامي

عقل اول را مقدم آفريد		صانع بيچون چو عالم آفريد
و آن دهم باشد مثر در جهان		ده بود سلک عقول، اي خرده‌دان!
عقل فعال‌اش از آن کردند نام		کارگر چون اوست در گيتي تمام
اوست در گيتي کفيل نفع و ضر		اوست در عالم مفيض خير و شر
نفس حيوان سخره‌ي تدبير اوست		روح انسان زاده‌ي تاثير اوست
غرق احسان وي‌اند اينها همه		زير فرمان وي‌اند اينها همه
راهدان، از شاه او را خواسته‌ست		چون به نعت شاهي او آراسته‌ست
فيض بالا را حکيم آمد لقب		پيش دانا راهدان بوالعجب
آنکه گفت اين از پدر بي‌جفت زاد		هست بي‌پيوندي جسم‌اش مراد
نام او ز آن رو سلامان آمده‌ست		زاده‌اي بس پاکدامان آمده‌ست
زير احکام طبيعت گشته پست		کيست ابسال؟ اين تن شهوت پرست
گيرد از ادراک محسوسات کام		تن به جان زنده‌ست، جان از تن مدام
جز به حق از صحبت هم نگذرند		هر دو ز آن رو عاشق يکديگرند
وز وصال هم در آن آسوده‌اند؟		چيست آن دريا که در وي بوده‌اند
لجه‌ي لذات نفساني‌ست آن		بحر شهوت‌هاي حيواني‌ست آن
واندر استغراق او دور از حق‌اند		عالمي در موج او مستغرق‌اند
و آن سلامان ماندن از وي بي‌نصيب؟		چيست آن ابسال در صحبت قريب
طي شدن آلات شهوت را بساط		باشد آن تاثير سن انحطاط
و آن نهادن رو به تخت عز و جاه؟		چيست آن ميل سلامان سوي شاه
رو به دارالملک عقل آوردن است		ميل لذت‌هاي عقلي کردن است
تا طبيعت را زند آتش به رخت		چيست آن آتش؟ رياضت‌هاي سخت
دامن از شهوات حيواني فشاند		سوخت ز آن آثار طبع و جان بماند
گه گه‌اش درد فراق آمد به روي		ليک چون عمري به آتش بود خوي
کرد «جان»اش را به مهر زهره جفت،		ز آن «حکيم‌اش» وصف حسن زهره گفت
وز غم ابسال و عشق او رهيد		تا به تدريج او به زهره آرميد
کز وصال او شود جان ارجمند		چيست آن زهره ؟ کمالات بلند
پادشاه ملک انساني شود		ز آن جمال عقل، نوراني شود
مختصر آوردم اين گفتار را		با تو گفتم مجمل اين اسرار را
تا به تفصيل آيد اسرار کهن		گر مفصل بايدت فکري بکن
ختم شد، والله اعلم بالصواب		هم بر اين اجمال‌کاري، اين خطاب