دنيا نيرزد آنکه پريشان کني دلي

دنيا نيرزد آنکه پريشان کني دلي شاعر : سعدي زنهار بد مکن که نکردست عاقلي دنيا نيرزد آنکه پريشان کني دلي آزار مرمان نکند جز مغفلي اين پنج روزه مهلت ايام آدمي تا مجمل وجود ببيني مفصلي باري نظر به خاک عزيزان رفته کن هر بندي اوفتاده به جايي و مفصلي آن پنجه‌ي کمانکش و انگشت خوشنويس بيرون ازين دو لقمه‌ي روزي تناولي درويش و پادشه نشنيدم که کرده‌اند با خويشتن به گور نبردند خردلي زان گنجهاي نعمت و خروارهاي مال بهتر ز نام نيک نکردند حاصلي ...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

دنيا نيرزد آنکه پريشان کني دلي

شاعر : سعدي

زنهار بد مکن که نکردست عاقلي		دنيا نيرزد آنکه پريشان کني دلي
آزار مرمان نکند جز مغفلي		اين پنج روزه مهلت ايام آدمي
تا مجمل وجود ببيني مفصلي		باري نظر به خاک عزيزان رفته کن
هر بندي اوفتاده به جايي و مفصلي		آن پنجه‌ي کمانکش و انگشت خوشنويس
بيرون ازين دو لقمه‌ي روزي تناولي		درويش و پادشه نشنيدم که کرده‌اند
با خويشتن به گور نبردند خردلي		زان گنجهاي نعمت و خروارهاي مال
بهتر ز نام نيک نکردند حاصلي		از مال و جاه و منصب و فرمان و تخت و بخت
گويند ازو هنوز که بودست عادلي		بعد از هزار سال که نوشيروان گذشت
بر خاک رودخانه نباشد معولي		اي آنکه خانه در ره سيلاب مي‌کني
هرگز نبود دور زمان بي‌تبدلي		دل در جهان مبند که با کس وفا نکرد
هر روز باز مي‌رويش پيش، منزلي		مرگ از تو دور نيست وگر هست في‌المثل
خالي نباشد از خللي يا تزلزلي		بنياد خاک بر سر آبست ازين سبب
آسوده عارفان که گرفتند ساحلي		دنيا مثال بحر عميقست پر نهنگ
من خود به اختيار نشينم به معزلي		دانا چه گفت، گفت چو عزلت ضرورتست
امروز خانه کردن و فردا تحولي		يعني خلاف راي خداوند حکمت است
از من چه بالشي که بماند چه حنبلي		آنگه که سر به بالش گورم نهند باز
ناچارش آخريست هميدون که اولي		بعد از خداي هر چه تصور کني به عقل
تا عيب جوي را نرسد بر تو مدخلي		خواهي که رستگار شوي راستکار باش
پس واجبست در همه کاري تأملي		تير از کمان چو رفت نيايد به شست باز
ورنه ميسرش نشود حل مشکلي		بايد که قهر و لطف بود پادشاه را
با گفت و گوي خلق ببايد تحملي		وقتي به لطف گوي که سالار قوم را
گه گه چنان به کار نيايد که حنظلي		وقتي به قهر گوي که صد کوزه‌ي نبات
باري که بيند و خري اوفتاده در گلي		مرد آدمي نباشد اگر دل نسوزدش
با دشمنان خويش که زالي به مغزلي		رستم به نيزه‌اي نکند هرگز آن مصاف
خرم کسي شود مگر از موت غافلي		هرگز به پنج روزه حيات گذشتني
ترتيب کرده‌اند تو را نيز محملي		ني کاروان برفت و تو خواهي مقيم بود
بي‌جهد از آينه نبرد زنگ صيقلي		گر من سخن درشت نگويم تو نشنوي
حق نيست اينچه گفتم؟ اگر هست گو بلي		حقگوي را زبان ملامت بود دراز
داني که بي‌ستاره نرفتست جدولي		تو راست باش تا دگران راستي کنند
شايد گر اين سخن بنويسي به هيکلي		خاص از براي وسوسه‌ي ديو نفس را
اينست تربيت که پريشان مکن دلي		جز نيکبخت پند خردمند نشنود
بعد از تو شرمسار نباشم به محفلي		تا هر چه گفته باشمت از خير در حضور
مردم مخوان اگر دهمش جز به مقبلي		اين فکر بکر من که به حسنش نظير نيست
دادست مرو را همه حسن و شمايلي		وان کيست انکيانه که دادار آسمان
امروز در بسيط ندارد مقابلي		نويين اعظم آنکه به تدبير و فهم و راي
کس پيش آفتاب نکردست مشعلي		من خود چگونه دم زنم از عقل و طبع خويش
در حق کيست آنکه ندارد تفضلي		منت‌پذير او نه منم در زمين پارس
زيرا که اهل حق نپسندند باطلي		عمرت دراز باد نگويم هزار سال
تا بر سرش ز عقل بداري موکلي		نفست هميشه پيرو فرمان شرع باد
هر گه که سر برآورد از بوستان گلي		تا بلبلان به ناله درآيند بامداد
سعدي دعاي خير تو گويان چو بلبلي		همواره بوستان اميدت شکفته باد