| ز بد سيرتي سغبهي شر و شورم | | درين لافگاه ارچه پيروز روزم |
| گهي ديوم و گه ددم گه ستورم | | درين زير چرخ از مزاج عناصر |
| درون خار پشتم ز بيرون سمورم | | ز خبث و ز بي آگهي با عزيزان |
| همه ساله با خلق در شر و شورم | | ز بهر دو طامات و ژاژ و مزخرف |
| مگر ز آب شيرين نيم ز آب شورم | | فريب جگرهاي چون آتشم من |
| چو کاووس پيوسته در بند تورم | | همي سام را هيز خوانم پس آن گه |
| وليک از حقيقت نه حورم نه هورم | | چو حورم نهان و چو هور آشکارا |
| سنايي نيم بوعلي سيمجورم | | بدين باد و توش و سروريش گويي |
| وليک از صفت چون اسيران غورم | | چو شار و چو شيرم به لاف و به دعوي |
| به سيرت چو مارم به صورت چو مورم | | مخوان قانعم طامعم خوان ازيرا |
| وگر ميننوشم نه تايب ز کورم | | اگر زر نگيرم نه زاهد خسيسم |
| ورع چه که خود نيست در خرزه زورم | | نه بهر ورع کم کنم ناحفاظي |
| که ايشان چو مورند و من لندهورم | | از آن با حکيمان نيارم نشستن |
| که ايشان بصيرند و من زشت و عورم | | وز آن عار گرد افاضل نگردم |
| که خاليست از خشک و از تر خنورم | | از آن دوست و دشمن نيارم به خانه |
| که ايشان چو شيرند و من همچو گورم | | وزان عاجزي سوي مردان نپويم |
| چو دانم که از چوب بودست بورم | | چگونه کنم با سران اسب تازي |
| اگر مغز گنده نخواهي مشورم | | يکي تودهي وحشتم از برون خشک |
| ترا من بگفتم نه لعلم بلورم | | مشعبد مرا گونه دادست زينسان |
| چو جوهر به ظاهر به باطن نفورم | | لقب گر سنايي به معني ظلامم |
| بدو گفت بي ديده: کوري که کورم | | به بيديدهاي ابلهي گفت: کوري |
| فطيري که گرمست اکنون تنورم | | الا اي نانت چو من نيست پخته |
| تو پس گر سر شر نداري مشورم | | من اينم که گفتم چو داني که اينم |
| نه درويش خانه نهد مرگ گورم | | اگر عيب خود خود نگويم به مردم |
| که اندر بغلها نهد مرگ سورم | | مرا از تو و سورت آن گه چه خيزد |