شير معمولي يا شير سويا

پروسه تهيه شير سويا در چين کشف گرديد مکاني که لوبياي سويا کشت و مصرف مي شود. شير سويا يک عصاره آبدار مي باشد که با آسياب نمودن لوبياي سويا و خيساندن آن در آب تهيه مي گردد.
شير سويا تقريباً داراي 3/5 درصد پروتئين، 2 درصد چربي، 2/9 درصد کربوهيدرات و نيز ويتامين هاي B1، E، C، B6، B2 و لسيتين و فيبر مي باشد.
شير سويا تقريباً يک چهارم کلسيم موجود در شير را دارا مي باشد و توليدکنندگان اين ماده غذايي معمولاً کلسيم را به آن اضافه مي نمايند.

خواص شير سويا:
 

يائسگي:تغييرات هورموني همراه با يائسگي موجب افزايش ريسک بيماري قلبي و استئوپروز مي شوند. در دوران يائسگي، زنان علايمي مانند گر گرفتگي، عرق شبانه، بي خوابي و سردرد را تجربه مي کنند. شير سويا حاوي ايزوفلاوون هاي جنستين و ديادزين مي باشد که داراي خواص شبيه استروژن هستند، اما تفاوت بسيار زيادي با استروژن دارند و داراي خواص غيرهورموني مي باشند.
استئوپروز: شير سويا داراي غلظت بالايي از ايزوفلاوون ها مي باشد. مطالعات زيادي نشان داده اند که اين ماده غذايي موجب سلامت استخوان مي گردد. پروتئين محتوي سويا حاوي اسيدهاي آمينه اي است که ميزان سولفور آنها پايين مي باشد.
اسيدهاي آمينه سولفوردار توليد سولفات را در ادرار افزايش مي دهند. اين اسيدهاي آمينه از باز جذب کلسيم به خون جلوگيري مي نمايند.
بيماري ديابت و کليه: شير سويا داراي فيبر محلول مي باشد. غذاهاي حاوي فيبر محلول و کربوهيدرات پيچيده موجب افزايش حساسيت به انسولين مي شوند و بنابراين در کنترل ديابت نقش دارند.
علي رغم اينکه سويا داراي پروتئيني با کيفيت بالا است، موجب افزايش فيلتراسيون و افزايش دفع پروتئين از راه ادرار مي شود. شير سويا موجب کاهش LDL در خون شده و با اين عمل از آسيب به کليه ها جلوگيري مي گردد.
سلامت چشم: بررسي هاي جديد نشان داده اند که ايزوفلاوون جنستين موجود در سويا از چشم در مقابل اشعه X محافظت مي نمايد. اين اشعه موجب بروز آب مرواريد مي شود.
بيماري قلبي: اين محصول داراي اسيدهاي چرب اشباع کم و فيبر زياد مي باشد. در مطالعه جديدي که توسط انستيتو بين المللي سلامت و تغذيه انجام شده مشاهده گرديد که پروتئين سويا در کاهش کلسترول و به دنبال آن کاهش ريسک بيماري قلبي نقش دارد.

مقايسه شير سويا با محصولات لبني:
 

1-پروتئين موجود در شير سويا يک پروتئين گياهي مي باشد که اين نوع پروتئين از کاهش کلسيم از طريق کليه جلوگيري مي کند.
2-شير داراي اسيد چرب اشباع مي باشد که موجب افزايش کلسترول مي شود، ولي مقدار اسيد چرب اشباع شير سويا کم است.
3-شير سوياي تجاري با ويتامين هايي از قبيل B12 غني شده است.
4-شير سويا فاقد لاکتوز مي باشد و توسط افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز، قابل هضم است.
5-عده زيادي از کودکان به شير آلرژي دارند اما دسته کمي از آنها به شير سويا آلرژي نشان مي دهند.
6-شير سويا داراي قند پروبيوتيکي از قبيل استاکيوز و رافينوز است که اين قندها نقش مهمي در بهبود سيستم ايمني و انتقال سم در بدن دارند، البته وجود اين قندها مقداري نفخ روده در مصرف کنندگان ايجاد مي نمايد.
7-شير سويا گالاکتوز ندارد و براي کودکاني که مبتلا به گالاکتوزمي هستند يک جايگزين خوب مي باشد.بطور خلاصه بايد اشاره نمود که مصرف شير سويا مزاياي متعددي دارد، ولي با توجه به اينکه مقدار ويتامين B2 شير بالا و نسبت کلسيم به فسفر در شير بهتر است و همچنين پروتئين شير کيفيت بالاتري دارد، لذا مصرف شير سويا در افراد عادي نبايد جايگزين مصرف شير معمولي شود. در هر حال، نوشيدن شير سويا در گاهي از اوقات قابل توصيه مي باشد (حتي در کساني که شير معمولي را به اندازه مناسب دريافت مي کنند).
منبع:نشريه ي دنياي تغذيه، شماره 99
/ع