رفع اشکال ويندوز 7 با فايل هاي Log و برنامه ي Event Viewer(1)

براي آدم هاي منظم و مرتب روي مي دهد. در ترافيک سنگين به محل کار خود مي رويد، يک چاي مي نوشيد، و به طرف کامپيوتر مي رويد تا روز کاري خود را آغاز کنيد. به جاي ديدن کاغذ ديواري انتخابي خودتان بر روي صفحه نمايش ــ همان تصويري که ممکن است شما را به ياد زندگي در خارج از محيط کار بيندازد ــ يک پنجره ي کوچک به نمايش در مي آيد و به شما اطلاع مي دهد که ويندوز با نوعي خطا مواجه شده است. حتي اگر اين پيام خطا شرحي از مسئله داده باشد، باز هم در فهميدن اين که اشکال دقيقاً در کجاست سر درگم مي شويد.
ويندوز 7 هر چيزي را که در زمان بيداري روزانه ي خودش رخ مي دهد ثبت مي کند، و شما مي توانيد اين اطلاعات را براي رفع اشکال مسائل سيستم به کار بگيريد. فايل هاي واقعه نگار(log file) که ويندوز 7 مي سازد مي توانند براي حل مسائل بسيار سودمند باشند، و مايکروسافت کاري کرده است که به دست آوردن، فهميدن، و به کارگيري اين داده ها براي حل مسائل آسان شود. يک فايل واقعه نگار مانند همان جعبه سياه کوچک بر روي يک هواپيماست، که فعاليت هاي ويندوز 7 را در زماني که کامپيوتر در حال کار است ثبت مي کند. يادگيري نحوه ي دستيابي و فهميدن اطلاعات فهرست شده در فايل هاي واقعه نگار به شما کمک خواهد کرد که يک نگاه واضح تر به عمليات اجرا شده داشته باشيد تا بهتر بتوانيد مسائل را حل کنيد، و زمان تشخيص عيب را کوتاه کنيد.

مسائل بوت
 

اگر در زماني که ويندوز شروع به کار مي کند مسئله اي رخ بدهد، احتمال اين که برنامه هاي رانش گر(device driver) مشکل داشته باشند زياد است. برنامه ي رانش گر يک فايل يا مجموعه اي از فايل هاست که به سيستم عامل مي گويد که چگونه با يک وسيله يا دستگاه خاص ارتباط برقرار کند. در زمان راه اندازي، ويندوز براي هر وسيله، از ديسک ران سي دي نويس گرفته تا صفحه کليد، يک رانش گر را بار مي کند. مسائلي که در زمان راه اندازي رخ مي دهند مي توانند دردسرآفرين، و پيدا کردن علت آنها دشوار باشد. با فعال کردن boot logging (واقعه نگاري به هنگام عمليات بوت)، ويندوز يک فايل واقعه نگار متني براي ثبت رانش گرهايي که در زمان راه اندازي بار مي شوند و اين که بار شدن آنها موفقيت آميز يا ناموفق بوده است مي سازد. ويندوز 7 به طور خودکار اين اطلاعات را به هنگامي که به حالت Safe Mode فقط رانش گرهاي ضروري براي راه اندازي ويندوز را بار مي کند. واقعه نگاري به هنگام عمليات بوت(boot logging)را در زمان راه اندازي به محض ديدن اولين صفحه ي راه اندازي ويندوز 7 با زدن کليد F8 مي توانيد فعال کنيد. منوي زير ظاهر خواهد شد:

Advances Boot Options
که چند گزينه ي مفيد بوت را فراهم مي سازد. گزينه ي Enable Boot Logging را انتخاب کنيد.
ويندوز 7 به بوت کردن طبيعي خود ادامه خواهد داد، و رانش گرها را براي همه ي وسايل پيشتر نصب شده بار خواهد کرد. ويندوز حالا نتايج هر تلاش خود براي بار کردن يک رانش گر را در يک فايل متني با دسترسي پذيري آسان ثبت خواهد کرد. اين فايل، Ntbtlog.txt، در دايرکتوري C:\Windows قرار دارد. ويندوز اين اطلاعات را به يک log يا فايل واقعه نگاري پيشتر ثبت شده اضافه مي کند، در نتيجه، آخرين اطلاعات را در انتهاي فايل خواهيد ديد. فايل Ntbtlog.txt را در برنامه ي Notepad باز کنيد و خطاهاي آن را بررسي کنيد.
اگر کامپيوتر در زمان راه اندازي قفل کند، مجبوريد کامپيوتر را در حالت Safe Mode راه اندازي کنيد تا اين فايل را ببينيد، و يا مجبوريد کامپيوتر را با ديسک نصب ويندوز 7 خود بوت کنيد، و از System Recovery Options براي ديدن اين فايل بهره بگيريد.
در System Recovery Options گزينه Command Prompt را انتخاب کنيد، و در نشانه فرمان notepad را تايپ کنيد و کليد Enter را بزنيد. حال، فايل Ntbtlog.txt را در برنامه ي Notepad باز کنيد.
اگر فايل واقعه نگار مشخص کند که يک فايل ويژه مربوط به يک رانش گر بار نشده است، علت مي تواند يکي از موارد زير باشد: آن فايل حذف شده است، خراب شده است، وابسته به رانش گر ديگري است که به طور موفق بار نشده است، يا طوري ميزان شده است که طبق درخواست يک رانش گر ديگر به طور دستي بار شود. همچنين ممکن است که دستگاه مربوط به آن فايل رانش گر در بخش Device Manager ويندوز غيرفعال شده باشد. ممکن است لازم باشد که رانش گرها را از نو نصب، روزآمد يا فعال کنيد تا مسئله حل شود.

با آن که Boot Logging يک روش عالي براي بررسي مسائل راه اندازي ويندوز است، محدوديت هايي نيز دارد. اگر خطا در زمان عمليات راه اندازي خيلي زود يا خيلي دير رخ بدهد، يا ربطي به يک رانش گر نداشته باشد، فايل واقعه نگار بوت در رديابي علت مسئله به شما کمک نخواهد کرد. ويندوز يک برنامه ي قدرتمندتر به نام Event Viewer دارد که پيوسته اطلاعات مهمي را ثبت مي کند که ممکن است در رديابي علت مسئله به شما کمک کنند.

برنامه ي Event Viewer
 

برنامه ي Event Viewer يک برنامه ي عالي براي استفاده در زمان رفع اشکال کامپيوتر است، و بهتر از همه، رايگان است و در خود ويندوز گنجانده شده است. برنامه ي Event Viewer را مي توانيد از طريق نماد Administrative Tools در System and Security در Control Panel، يا تايپ Event Viewer در کادر جستجوي منوي Start پيدا کنيد.

در ستون سمت چپ پنجره ي اصلي چهار پوشه ي Custom Views، Windows Logs, Applications and Services Logs و Subscriptions به نمايش درمي آيد.

پوشه Windows Logs
 

پوشه ي Windows Logs را باز کنيد. رويدادهاي (events) اين پوشه به پنج گروه تقسيم شده اند: Application, Security, Setup, System و Forwarded Events.
Application: اين گروه حاوي رويدادهايي است که در برنامه هاي کاربردي شما رخ مي دهند. به عنوان مثال، يک رويداد برنامه کاربردي مي تواند يک تغيير در پيکربندي، يک فايل گمشده، يا يک ارتباط راه دور قطع شده را ثبت کند.
System: واقعه نگار سيستم همه ي رويدادهايي را نشان مي دهد که به ويندوز مربوط هستند. دفترچه خاطرات مجازي ويندوز است که همه ي عمليات را براي هر بخش سيستمي، شامل سرويس هاي زمينه اي، دستگاه ها، و بخش هاي شبکه رديابي مي کند. به عنوان مثال، عيب در يک رانش گر يا يک برنامه سيستمي ديگر که لازم است در زمان راه اندازي ويندوز بار شوند در اين بخش ثبت مي شود.
Forwarded Events: براي ذخيره رويدادهاي مربوط به کامپيوترهاي راه دور به کار مي رود. براي جمع آوري رويدادهاي کامپيوترهاي راه دور، بايد يک اشتراک رويداد (event subscription) بسازيد که از عهده اين مقاله خارج است.
Setup: حاوي رويدادهاي مربوط به برپايي برنامه هاي کاربردي است.

Security: بخش Security حاوي رويدادهايي مانند تلاش هاي ورود به حساب کاربري معتبر و نامعتبر، و همچنين رويدادهاي مربوط به مصرف منابع، مانند ساخت، باز کردن، يا حذف فايل است. مديران مي توانند مشخص کنند که کدام وقايع در بخش Security ثبت شوند. گروه امنيتي (Security) همه ي رويدادهايي را ثبت مي کند که به سياست هاي امنيتي مربوط است. رويدادهاي امنيتي، مانند دستيابي فايل و ساخت فايل، logonهاي کاربري، و تغييرات سياست، در اينجا به نمايش در خواهند آمد. به طور پيش گزيده (default)، واقعه نگاري امنيتي در ويندوز 7 فعال نمي شود. يک مدير(administrator) بايد يک بسته ي واقعه نگاري امنيتي را در سيستم عامل نصب و مشخص کند که کدام نوع رويدادهاي امنيتي تحت نظر قرار بگيرند. پيکربندي اين نوع واقعه نگاري خارج از عهده ي اين مقاله است، در نتيجه، عمدتاً روي دستيابي و به کارگيري خود فايل هاي واقعه نگار توجه خواهيم کرد.

منبع: ريزپردازنده، شماره 191.