![تايتانيک هوايي در آتش تايتانيک هوايي در آتش](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/dd10aae3-b527-49c5-b976-01545d2a148c.jpg)
تايتانيک هوايي در آتش
نويسنده: محمد رضا حميدي نژاد
انفجار کشتي هوايي هيندنبرگ در سال 1937 يکي از حوادث تلخ تاريخ سوانح هوايي دنيا لقب گرفته است
پرواز با کشتي هاي هوايي شايد از نظر خيلي ها ماجرايي تخيلي باشد که از دل کتاب ها بيرون آمده اما کشتي هاي هوايي سال ها پيش واقعا وجود داشتند و مسافرت هاي هوايي با آنها رونقي داشتند؛ يکي از معروف ترين اين نوع کشتي ها هيندنبرگ يا « ال.زدهيندنبرگ 129» بود که يک کشتي هوايي مسافري- تجاري آلماني به شمار مي آمد؛ اين کشتي با طول 245 متر و قطر 41 متر و توانايي حمل 112 تن بار در سال 1931 در «کمپاني زپلين» آلمان طراحي شد و اولين بار در چهارم مارس سال 1936 به پرواز درآمد. اما بعد از گذشت حدود 14 ماه از زمان ساختش - يعني در ششم مي سال 1937- در آسمان منفجر شد و در آتش سوخت؛ اين حادثه زماني رخ داد که هيندنبرگ قصد فرود در ايستگاه «ليک هارست» در نزديکي نيوجرسي آمريکا را داشت؛ اما ناگهان آتش گرفت و ظرف مدت کوتاهي تمام کشتي در آتش سوخت.
از 97 نفري که سوار کشتي بودند 35 نفر جان خود را از دست دادند. البته يک خدمه که در محل فرود کشتي روي زمين در حال انجام کارهاي فرود بود به قربانيان اين فاجعه اضافه شد. اين فاجعه بزرگ کمي بعد از رخ دادنش به تيتر يک اخبار دنيا تبديل شد و تصاويري که يک شاهد عيني از آن تهيه کرده بود، از رسانه هاي مختلف پخش شدند.
اما در سال 1930 حادثه کشتي هوايي «آر.101» که يک کشتي هوايي انگليسي بود، جان 48 نفر را گرفت. علت وقوع اين حادثه گاز هيدروژني بود که براي بلند شدن کشتي از زمين از آن استفاده مي شد. اين واقعه تلخ اکنر را به فکر انداخت که تصميم بگيرد براي ساخت کشتي هوايي جديدش که همان هيندنبرگ بود از ماده ديگري به جز هيدروژن استفاده کند. اکنر و تيم طراحان هيندنبرگ تصميم گرفتند گاز خنثاس هليوم را جايگزين هيدروژن کنند. اما از بدشانسي اين گروه، پايان ساخت هيندنبرگ در سال 1935 مصادف شد با به قدرت رسيدن نازي ها در کشور آلمان و اين قضيه باعث شد آمريکا که در آن زمان تهيه و ذخيره گاز هليوم در دنيا را کنترل مي کرد از فروختن هليوم به آلمان خودداري کند. به همين دليل بايد در ساخت هيندنبرگ اصلاحاتي انجام و مجددا سيستم بلندشدن از زمين توسط گاز هيدروژن روي آن نصب مي شد. طراحان اين کشتي همچنين بايد تغييراتي را روي پوشش خارجي آن انجام مي دادند. با وجود اين محدوديت ها، کشتي هاي هوايي آلماني سابقه طولاني اي در انجام پروازهاي امن و بدون حادثه با استفاده از گاز هيدروژن داشتند. به علاوه هيچ مسافري تا آن زمان در پروازهاي هوايي کمپاني زپلين صدمه نديده بود و گراف زپلين رکورد پرواز بدون حادثه را براي خود به جا گذاشته بود.
- در ساعت 7:09 به خاطر اينکه خدمه زميني پرواز آمادگي فرود را نداشتند، کشتي مجبور شد با چرخش بسيار تند و تيزي به سمت چپ به غرب فرودگاه تغيير مسير بدهد.
- ساعت 7:11 کشتي به محل فرود بازگشت و با آزاد کردن گاز هيدروژن شروع کرد به از کار انداختن موتورهايش و به اين ترتيب از سرعت هيندنبرگ کاسته شد.
- ساعت 7:14 در ارتفاع 120 متري از سطح زمين، کاپيتان پراس با هدايت همه دستگاه هاي موتور در جهت معکوس سعي کرد تا کشتي را در حالت سکون و ايستا در آسمان نگه دارد.
- ساعت 7:17 جهت باد به سمت جنوب غربي تغيير کرد و کاپيتان پراس مجبور شد در عرض يک ثانيه چرخش تندي به سمت راست داشته باشد
- ساعت 7:19 کشتي مجددا به صورت ناگهاني تغيير مسير داد؛ همان موقع خدمه کشتي کيسه هاي آبي را که براي سنگين کردن و حفظ تعادل کشتي در آن قرار داده مي شد به خاطر سبک تر کردن کشتي بيرون انداختند. آنها ابتدا يک کيسه 300 کيلوگرمي و دفعه بعد هم يک کيسه 300 کيلوگرمي ديگر را بيرون انداختند اما اين کارها براي سبک تر کردن کشتي کافي نبود و کشتي به خاطر وزن زيادي که داشت همچنان تعادل نداشت. در نتيجه خدمه در مرتبه سوم يک کيسه آب 500 کيلوگرمي را از کشتي بيرون انداختند. کمي بعد شش مرد که چهار نفر از آنها در حادثه آتش سوزي کشتي جان خود را از دست دادند، براي مرتب کردن شرايط فرود به سينه کشتي فرستاده شدند. اين اقدامات موثر واقع شد و کشتي توانست براي دقايقي تعادلش را حفظ کند. -ساعت 7:21 هيندنبرگ در ارتفاع 90 متري از سطح زمين قرار گرفته بود؛ در همين زمان طناب هايي براي کمک به فرود کشتي از آن به پايين انداخته شد؛ ابتدا طناب هاي سمت راست و بعد از آن طناب هاي سمت چپ کشتي. طناب هاي سمت چپ به محل در نظر گرفته توسط خدمه روي زمين بسته شدند اما قبل از آنکه خدمه وقت کنند طناب هاي سمت راست را ببندند فاجعه رخ داد. - در ساعت 7:25 دقيقه بعدازظهر به وقت محلي هيندنبرگ به سرعت شروع به سوختن کرد. اين موضوع که آتش از کجا شروع شده يا دليل اصلي آن چه بوده بارها مورد بحث قرار گرفته است، بحث هايي که اکثرا بي نتيجه باقي مانده و حتي به جدال هم کشيده شده اند. بر اساس ادعاي چند شاهد که از حادثه جان سالک به در برده بودند و در لحظه وقوع حادثه در قسمت سمت چپ کشتي قرار داشتند، شعله هايي به رنگ قرمز و زرد اول در انتهاي کشتي برافروخته شدند اما عده اي ديگر که در قسمت هاي ديگر کشتي حضور داشتند مدعي شدند که آتش از ناحيه سر بال آغاز شده بود. اما آتش از هر کجا که شروع شده باشد تلاش تمام خدمه چه روي کشتي و چه خدمه اي که روي زمين قرار داشتند نتيجه اي به همراه نداشت و کشتي در مدت کوتاهي سوخت و از بين رفت.
منبع: همشري سرنخ شماره 58
پرواز با کشتي هاي هوايي شايد از نظر خيلي ها ماجرايي تخيلي باشد که از دل کتاب ها بيرون آمده اما کشتي هاي هوايي سال ها پيش واقعا وجود داشتند و مسافرت هاي هوايي با آنها رونقي داشتند؛ يکي از معروف ترين اين نوع کشتي ها هيندنبرگ يا « ال.زدهيندنبرگ 129» بود که يک کشتي هوايي مسافري- تجاري آلماني به شمار مي آمد؛ اين کشتي با طول 245 متر و قطر 41 متر و توانايي حمل 112 تن بار در سال 1931 در «کمپاني زپلين» آلمان طراحي شد و اولين بار در چهارم مارس سال 1936 به پرواز درآمد. اما بعد از گذشت حدود 14 ماه از زمان ساختش - يعني در ششم مي سال 1937- در آسمان منفجر شد و در آتش سوخت؛ اين حادثه زماني رخ داد که هيندنبرگ قصد فرود در ايستگاه «ليک هارست» در نزديکي نيوجرسي آمريکا را داشت؛ اما ناگهان آتش گرفت و ظرف مدت کوتاهي تمام کشتي در آتش سوخت.
از 97 نفري که سوار کشتي بودند 35 نفر جان خود را از دست دادند. البته يک خدمه که در محل فرود کشتي روي زمين در حال انجام کارهاي فرود بود به قربانيان اين فاجعه اضافه شد. اين فاجعه بزرگ کمي بعد از رخ دادنش به تيتر يک اخبار دنيا تبديل شد و تصاويري که يک شاهد عيني از آن تهيه کرده بود، از رسانه هاي مختلف پخش شدند.
هيندنبرگ از آغاز
سفرهاي هيجان انگيز هوايي
اما در سال 1930 حادثه کشتي هوايي «آر.101» که يک کشتي هوايي انگليسي بود، جان 48 نفر را گرفت. علت وقوع اين حادثه گاز هيدروژني بود که براي بلند شدن کشتي از زمين از آن استفاده مي شد. اين واقعه تلخ اکنر را به فکر انداخت که تصميم بگيرد براي ساخت کشتي هوايي جديدش که همان هيندنبرگ بود از ماده ديگري به جز هيدروژن استفاده کند. اکنر و تيم طراحان هيندنبرگ تصميم گرفتند گاز خنثاس هليوم را جايگزين هيدروژن کنند. اما از بدشانسي اين گروه، پايان ساخت هيندنبرگ در سال 1935 مصادف شد با به قدرت رسيدن نازي ها در کشور آلمان و اين قضيه باعث شد آمريکا که در آن زمان تهيه و ذخيره گاز هليوم در دنيا را کنترل مي کرد از فروختن هليوم به آلمان خودداري کند. به همين دليل بايد در ساخت هيندنبرگ اصلاحاتي انجام و مجددا سيستم بلندشدن از زمين توسط گاز هيدروژن روي آن نصب مي شد. طراحان اين کشتي همچنين بايد تغييراتي را روي پوشش خارجي آن انجام مي دادند. با وجود اين محدوديت ها، کشتي هاي هوايي آلماني سابقه طولاني اي در انجام پروازهاي امن و بدون حادثه با استفاده از گاز هيدروژن داشتند. به علاوه هيچ مسافري تا آن زمان در پروازهاي هوايي کمپاني زپلين صدمه نديده بود و گراف زپلين رکورد پرواز بدون حادثه را براي خود به جا گذاشته بود.
گزارش لحظه به لحظه از سقوط
- در ساعت 7:09 به خاطر اينکه خدمه زميني پرواز آمادگي فرود را نداشتند، کشتي مجبور شد با چرخش بسيار تند و تيزي به سمت چپ به غرب فرودگاه تغيير مسير بدهد.
- ساعت 7:11 کشتي به محل فرود بازگشت و با آزاد کردن گاز هيدروژن شروع کرد به از کار انداختن موتورهايش و به اين ترتيب از سرعت هيندنبرگ کاسته شد.
- ساعت 7:14 در ارتفاع 120 متري از سطح زمين، کاپيتان پراس با هدايت همه دستگاه هاي موتور در جهت معکوس سعي کرد تا کشتي را در حالت سکون و ايستا در آسمان نگه دارد.
- ساعت 7:17 جهت باد به سمت جنوب غربي تغيير کرد و کاپيتان پراس مجبور شد در عرض يک ثانيه چرخش تندي به سمت راست داشته باشد
- ساعت 7:19 کشتي مجددا به صورت ناگهاني تغيير مسير داد؛ همان موقع خدمه کشتي کيسه هاي آبي را که براي سنگين کردن و حفظ تعادل کشتي در آن قرار داده مي شد به خاطر سبک تر کردن کشتي بيرون انداختند. آنها ابتدا يک کيسه 300 کيلوگرمي و دفعه بعد هم يک کيسه 300 کيلوگرمي ديگر را بيرون انداختند اما اين کارها براي سبک تر کردن کشتي کافي نبود و کشتي به خاطر وزن زيادي که داشت همچنان تعادل نداشت. در نتيجه خدمه در مرتبه سوم يک کيسه آب 500 کيلوگرمي را از کشتي بيرون انداختند. کمي بعد شش مرد که چهار نفر از آنها در حادثه آتش سوزي کشتي جان خود را از دست دادند، براي مرتب کردن شرايط فرود به سينه کشتي فرستاده شدند. اين اقدامات موثر واقع شد و کشتي توانست براي دقايقي تعادلش را حفظ کند. -ساعت 7:21 هيندنبرگ در ارتفاع 90 متري از سطح زمين قرار گرفته بود؛ در همين زمان طناب هايي براي کمک به فرود کشتي از آن به پايين انداخته شد؛ ابتدا طناب هاي سمت راست و بعد از آن طناب هاي سمت چپ کشتي. طناب هاي سمت چپ به محل در نظر گرفته توسط خدمه روي زمين بسته شدند اما قبل از آنکه خدمه وقت کنند طناب هاي سمت راست را ببندند فاجعه رخ داد. - در ساعت 7:25 دقيقه بعدازظهر به وقت محلي هيندنبرگ به سرعت شروع به سوختن کرد. اين موضوع که آتش از کجا شروع شده يا دليل اصلي آن چه بوده بارها مورد بحث قرار گرفته است، بحث هايي که اکثرا بي نتيجه باقي مانده و حتي به جدال هم کشيده شده اند. بر اساس ادعاي چند شاهد که از حادثه جان سالک به در برده بودند و در لحظه وقوع حادثه در قسمت سمت چپ کشتي قرار داشتند، شعله هايي به رنگ قرمز و زرد اول در انتهاي کشتي برافروخته شدند اما عده اي ديگر که در قسمت هاي ديگر کشتي حضور داشتند مدعي شدند که آتش از ناحيه سر بال آغاز شده بود. اما آتش از هر کجا که شروع شده باشد تلاش تمام خدمه چه روي کشتي و چه خدمه اي که روي زمين قرار داشتند نتيجه اي به همراه نداشت و کشتي در مدت کوتاهي سوخت و از بين رفت.
پوشش هاي خبري فاجعه هيندنبرگ
منبع: همشري سرنخ شماره 58