ليزرهاي جديد و چروک صورت
دکتر محمد علي نيلفروش زاده ـ متخصص پوست و مو دانشيار دانشگاه علوم پزشکي تهران ـ رياست مرکز تحقيقات پوست
پوست بزرگترين ارگان بدن است که از 3 لايه اپيدرم، درم و هيپودرم تشکيل شده است. اپيدرم که بيروني ترين لايه پوست است، در برگيرنده لايه هاي سازنده سلولهاي پوستي است. درم لايه بعدي است که داراي بافت هم بند و فيبرهايي است که باعث ايجاد استحکام و الاستيستي پوست مي شود.
عميق ترين لايه پوست هيپودرم است که از چربي تشکيل شده است. با پير شدن پوست ترکيبات حمايت کننده آن بتدريج تخريب مي شود. به عنوان مثال فيبرهاي الاستيک درم شکسته شده و بصورت دائمي از بين مي رود. فيبرهاي کلاژن کم شده و با تغييرات شيميايي، فعاليت آن مختل مي شود. همچنين هيالورونيك اسيد كه ماده قوام دهنده بافت پوست است، از بين مي رود. بنابراين پوست سخت تر و نازک تر شده، چروکهايي بر روي ماهيچه هاي آن ظاهر مي شود که مقدار آن با افزايش سن، بيشتر مي شود.
مناطقي که در معرض حرکت هاي تکرار شونده هستند و حالتهاي مختلف احساس چهره را نشان مي دهند، مثل اطراف چشم و لب بيشتر در معرض چروک قرار مي گيرند و در نهايت پروسه هاي ترميم تغييرات سلولي پوست به مرور کاهش يافته و قدرت پوست در مقابله با شرايط محيطي کاهش مي يابد. مواجهه بيش از اندازه با آفتاب به عنوان مثال افرادي که حمام آفتاب مي گيرند و سيگار کشيدن اين پروسه را تسريع مي کند.
هيچ يک از روندهايي که منجر به چروک شدن پوست مي شود قابل بازگشت نيست ولي اقداماتي است که به واسطه آن ها مي توان پروسه پير شدن را به حداقل رساند. خودداري از مواجهه طولاني مدت با آفتاب و قرار گرفتن در معرض Sun Iamp مي تواند مفيد باشد. بيشترين مواجهه با اشعه ماوراء بنفش معولاً بين ساعات 10 صبح تا 4 بعداز ظهر صورت مي گيرد. استفاده از کرم ها و لوسيونهاي محافظت کننده در برابر آفتاب، ترک سيگار، شيوه زندگي سالم همراه با رژيم غذايي متعادل و ورزش روزانه، کاهش استرس و مراقبت روزانه پوست با شستشوي ملايم روزانه، استفاده از مرطوب کننده و ضد آفتاب عوامل موثر درکاهش بروز پيري پوست هستند.
يکي از رويکردهاي نوين در درمان پيري پوست، استفاده از تکنيک fractional photothermolysis است که در اين روش با ايجاد ستون هاي ميکروسکوپيک حرارتي، توسط نوعي از دستگاه ليزر، اپيدرم به شکل موضعي در مقطعي نکروز مي شود ولي بافت اطراف اين ستون هاي حرارتي سالم مي ماند و اين امر موجب تسريع روند ترميم پوست از طريق سلولهاي سازنده درم و اپيدرم باقيمانده مي گردد. عمق اين ستون هاي حرارتي وابسته به انرژي دستگاه است و بر اساس شاخص هاي پوست و نوع درمان تنظيم مي گردد.
از آنجائيکه لايه شاخي پوست در طي اين پروسه دست نخورده باقي مي ماند، بنابراين فعاليت طبيعي پوست به عنوان سد حفاظتي حفظ مي گردد و عناصر صدمه ديده پوست با استفاده از سلولهاي کراتينوسيت زنده حاشيه آسيب ترميم مي گردد.
البته کاربرد اين تکنيک فقط در پيري پوست نيست و در موارد ديگري از جلمه اسکار آکنه يا جراحي و سوختگي، تغييرات رنگي پوست، منافذ باز پوستي، افزايش قوام پوست، خطوط کشش پوستي (استريا) و جوانسازي پوست نيز کاربرد دارد. يکي از نکات مثبت اين تکنيک، کاهش زمان بهبودي در بيمار است که در روش هاي سنتي از 1 تا 6 ماه بوده و در اين روش به 1 هفته کاهش مي يابد. شانس بروز عوارض از جمله اسکار يا تغييرات رنگدانه اي پوست نيز در اين روش بسيار کمتر است.
منبع: نشريه پيام پزشک شماره 56. .
پوست بزرگترين ارگان بدن است که از 3 لايه اپيدرم، درم و هيپودرم تشکيل شده است. اپيدرم که بيروني ترين لايه پوست است، در برگيرنده لايه هاي سازنده سلولهاي پوستي است. درم لايه بعدي است که داراي بافت هم بند و فيبرهايي است که باعث ايجاد استحکام و الاستيستي پوست مي شود.
عميق ترين لايه پوست هيپودرم است که از چربي تشکيل شده است. با پير شدن پوست ترکيبات حمايت کننده آن بتدريج تخريب مي شود. به عنوان مثال فيبرهاي الاستيک درم شکسته شده و بصورت دائمي از بين مي رود. فيبرهاي کلاژن کم شده و با تغييرات شيميايي، فعاليت آن مختل مي شود. همچنين هيالورونيك اسيد كه ماده قوام دهنده بافت پوست است، از بين مي رود. بنابراين پوست سخت تر و نازک تر شده، چروکهايي بر روي ماهيچه هاي آن ظاهر مي شود که مقدار آن با افزايش سن، بيشتر مي شود.
مناطقي که در معرض حرکت هاي تکرار شونده هستند و حالتهاي مختلف احساس چهره را نشان مي دهند، مثل اطراف چشم و لب بيشتر در معرض چروک قرار مي گيرند و در نهايت پروسه هاي ترميم تغييرات سلولي پوست به مرور کاهش يافته و قدرت پوست در مقابله با شرايط محيطي کاهش مي يابد. مواجهه بيش از اندازه با آفتاب به عنوان مثال افرادي که حمام آفتاب مي گيرند و سيگار کشيدن اين پروسه را تسريع مي کند.
هيچ يک از روندهايي که منجر به چروک شدن پوست مي شود قابل بازگشت نيست ولي اقداماتي است که به واسطه آن ها مي توان پروسه پير شدن را به حداقل رساند. خودداري از مواجهه طولاني مدت با آفتاب و قرار گرفتن در معرض Sun Iamp مي تواند مفيد باشد. بيشترين مواجهه با اشعه ماوراء بنفش معولاً بين ساعات 10 صبح تا 4 بعداز ظهر صورت مي گيرد. استفاده از کرم ها و لوسيونهاي محافظت کننده در برابر آفتاب، ترک سيگار، شيوه زندگي سالم همراه با رژيم غذايي متعادل و ورزش روزانه، کاهش استرس و مراقبت روزانه پوست با شستشوي ملايم روزانه، استفاده از مرطوب کننده و ضد آفتاب عوامل موثر درکاهش بروز پيري پوست هستند.
يکي از رويکردهاي نوين در درمان پيري پوست، استفاده از تکنيک fractional photothermolysis است که در اين روش با ايجاد ستون هاي ميکروسکوپيک حرارتي، توسط نوعي از دستگاه ليزر، اپيدرم به شکل موضعي در مقطعي نکروز مي شود ولي بافت اطراف اين ستون هاي حرارتي سالم مي ماند و اين امر موجب تسريع روند ترميم پوست از طريق سلولهاي سازنده درم و اپيدرم باقيمانده مي گردد. عمق اين ستون هاي حرارتي وابسته به انرژي دستگاه است و بر اساس شاخص هاي پوست و نوع درمان تنظيم مي گردد.
از آنجائيکه لايه شاخي پوست در طي اين پروسه دست نخورده باقي مي ماند، بنابراين فعاليت طبيعي پوست به عنوان سد حفاظتي حفظ مي گردد و عناصر صدمه ديده پوست با استفاده از سلولهاي کراتينوسيت زنده حاشيه آسيب ترميم مي گردد.
البته کاربرد اين تکنيک فقط در پيري پوست نيست و در موارد ديگري از جلمه اسکار آکنه يا جراحي و سوختگي، تغييرات رنگي پوست، منافذ باز پوستي، افزايش قوام پوست، خطوط کشش پوستي (استريا) و جوانسازي پوست نيز کاربرد دارد. يکي از نکات مثبت اين تکنيک، کاهش زمان بهبودي در بيمار است که در روش هاي سنتي از 1 تا 6 ماه بوده و در اين روش به 1 هفته کاهش مي يابد. شانس بروز عوارض از جمله اسکار يا تغييرات رنگدانه اي پوست نيز در اين روش بسيار کمتر است.
منبع: نشريه پيام پزشک شماره 56. .
