بهادر قزاق اف

پروفسور “بهادر قزاق اف” متولد بخارا يکي از دانشمندان برجسته شرق شناس و ايران شناس ازبکستان به شمار مي رود که تمامي زندگي و فعاليت خود را به مطالعه، پژوهش و چاپ کتب و اسناد خطي و چاپي فارسي محفوظ در موزه بخارا اختصاص داده است. وي نماينده جمعيت علمي بين المللي مطالعات تاريخ، فرهنگ و ادبيات ملل فارسي زبان (ASPS) در بخارا است و فهرست دانشمندان بخارايي را که در زمينه تاريخ و فرهنگ وادبيات ملل فارسي زبان فعاليت مي کنند، تنظيم و به سازمان بين المللي فوق معرفي و ارائه مي کند.
قزاق اف اواسط سال هاي 1960 در دانشکده شرق شناسي دانشگاه سنت پترزبورگ تحصيل کرد و يکي از شاگردان با استعداد پتروشفسکي- ايران شناس معروف روسيه- بود و سال 1973 در همان دانشگاه به راهنمايي او از پايان نامه دکتري خود، با عنوان “ماوراء النهر در سده هاي 15 و 16) دفاع کرد که بخشي از آن به تاريخ ايران اختصاص داشت.
قزاق اف به عنوان دانشمند و محقق تاريخ ازبکستان در دوره فئودالي، از سال 1976 در موزه بخارا شروع به کار کرد و به پژوهش و معرفي و توضيح نسخ خطي موقوفه ها به زبان فارسي و همچنين اسناد بايگاني نخست وزير امارت بخارا پرداخت. همزمان، مقالات متعدد علمي و تحقيقاتي وي درباره نسخ خطي فارسي و خصوصاً تاريخ سياسي و اجتماعي و اقتصادي خان نشين بخارا در قرون وسطي در مطبوعات کشور به صورت منظم و مرتب چاپ شد. وي افزون بر تحقيق و ترجمه متون به سکه شناسي و مطالعه و پژوهش پيرامون بناهاي تاريخي نيز پرداخت و در چندين کنفرانس علمي شرکت نمود و در خصوص تاريخ بخارا و مرجع شناسي آسياي ميانه سخنراني کرد. در پي تلاش هاي وي در گنجينه کتابخانه استان بخارا را به نام “ابوعلي سينا” بيش از 700 سند خطي فارسي مربوط به تاريخ بخارا در قرون 14 تا 20 ميلادي شناسايي گرديد و گزارشي در اين باره داده شد.
او تاکنون دوکتاب علمي بزرگ به نام هاي “آثار سُغدي آسياي ميانه” (تاشکند، 1987)، و “بهاء الدين نقشبند) (بخارا، سال 1993) و بيش از 30 مقاله علمي منتشر ساخته است. همچنين در سال 2001 کتاب “کلکسيون اسناد کتابخانه استان بخارا” به قلم او در آلمان به زبان انگليسي به چاپ رسيد.
وي در سال1993 بابت کارهاي علمي و تحقيقاتي خود به دريافت جايزه “بنياد بين المللي ابتکار فرهنگي” مفتخر شد. او در امر سندشناسي تاريخي فردي پر آوازه به شمار مي آيد.
فعاليت هاي علمي و اجتماعي او با ايران ارتباط مستقيمي دارد و در حال حاضر رياست شعبه موسسه علمي و تحقيقاتي شرق شناسي ابوريحان بيروني، در بخارا بر عهده اوست و تاکنون شاگردان بسياري در رشته هاي شرق شناسي، مرجع شناسي، تاريخ و ايران شناسي تربيت نموده است.
منبع: منبع: یزدان پرست، حمید؛ (1388) نامه ایران: مجموعه مقاله ها، سروده ها و مطالب ایران شناسی، تهران، اطلاعات، چاپ نخست..