گذشته، حال و آینده Wikipedia

Wikipedia با چالش هایی جدی در استخدام و به کارگیری ویرایش گران جدید و حفظ خلاقیت مشارکت کنندگان فعلی خود روبرو است.درژانویه سال 2001، Larry Sanger و Jimmy Wales کار بر روی یک ایده کاملاً جدید را آغاز کردند: دائرة المعارفی که تماماً توسط افراد داوطلب تولید می شود و از طریق اینترنت به طور رایگان در اختیار همه قرار می گیرد. خیلی از افرادی که از این پروژه آگاه شدند، شکست آن را پیش بینی کردند اما Wikipedia به سرعت رشد کرد. تا آوریل همان سال نسخه انگلیسی زبان، حاوی 1000 مطلب، تا اکتبر،10000 و تنها با گذشت دو سال، مطالبی که به زبان انگلیسی نوشته و ویرایش شده بود.
چهارشنبه، 5 بهمن 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
گذشته، حال و آینده Wikipedia

گذشته، حال و آینده Wikipedia
گذشته، حال و آینده Wikipedia


 






 
Wikipedia با چالش هایی جدی در استخدام و به کارگیری ویرایش گران جدید و حفظ خلاقیت مشارکت کنندگان فعلی خود روبرو است.
درژانویه سال 2001، Larry Sanger و Jimmy Wales کار بر روی یک ایده کاملاً جدید را آغاز کردند: دائرة المعارفی که تماماً توسط افراد داوطلب تولید می شود و از طریق اینترنت به طور رایگان در اختیار همه قرار می گیرد. خیلی از افرادی که از این پروژه آگاه شدند، شکست آن را پیش بینی کردند اما Wikipedia به سرعت رشد کرد. تا آوریل همان سال نسخه انگلیسی زبان، حاوی 1000 مطلب، تا اکتبر،10000 و تنها با گذشت دو سال، مطالبی که به زبان انگلیسی نوشته و ویرایش شده بود به 100000رسید. حالا و در اوایل سال 2011، وقتی Wikipedia دهمین سال تاسیس خود را جشن می گیرد این سایت دارای 17 میلیون مطلب در 279 زبان است که 3.5 میلیون مقاله آن به زبان انگلیسی نوشته شده و در هر ماه 78 میلیون کاربر را به خود جلب می کند.
اگرچه نشانه هایی از بروز مشکلات مختلف در این سایت وجود دارد که برخی از آن ها حاصل این رشد سریع است. به عنوان مثال، مجله Timeدر سپتامبر سال 2009 در مقاله ای با عنوان "آیا Wikipedia قربانی موفقیت خود شده است" اعلام کرد: مشکلات ساختاری Wikipedia می تواند توسعه آتی آن لاین این سایت را محدود کند. این مطلب که براساس تحقیقات Ed Chi از Augmented Social Cognition Research Group در PARC نوشته شده بود، اعلام داشت که اگرچه Wikipedia هنوز هم روزانه 1000 مقاله به مجموعه مطالب خود اضافه می کند افرادی که جدیداً به این سایت مراجعه می کنند به شکل فزاینده ای محیط آن را غیردوستانه می دانند و خیلی ها قبل از این که بتوانند به همکاران ارزشمندی برای این سایت تبدیل شوند، آن را ترک می کنند.
سوالی که در این میان وجود دارد، این است که Wikipedia تا چه حد باید بزرگ شود. چه تعداد ایده، ارزش تبدیل شدن به مقاله یا مطلب را دارند؟ شاید تمام موضوع ها و مفاهیم قابل توجه و مهم قبلاً در این سایت تحت پوشش قرار گرفته باشند و تعداد مشارکت کنندگان جدید باید محدود شود. Wales در سال های اخیر به این نکته اشاره کرده که چالشی که Wikipedia در توسعه خود با آن روبرو است، تغییر تمرکز از "حجم"به "کیفیت" مطالب است.
ما در این مقاله به بررسی اندازه و بزرگی Wikipedia و این که چگونه در طی سال ها گسترش پیدا کرده است، می پردازیم.

گذشته، حال و آینده Wikipedia

مدل های رشد
 

طبیعت رشد و توسعه Wikipedia همواره مورد توجه خود این جامعه و محققان آکادمیک بوده است.
Wikipedianها، چندین مدل ریاضی گوناگون برای تشریح این رشد پیشنهاد کرده اند
(http://en.Wikipedia.org/wiki/Wikipedia: Modeling_)Wikipedia%27s_growth
اولین مدل community-developed که در سال 2003 پیشنهاد شد، براساس این پیش فرض خلاقانه که ایجاد محتوای بیش تر، منجر به ایجاد کاربران بیش تر که به نوبه خود باعث ایجاد محتوای بیش تر خواهد شد، شکل گرفته شده بود. این مدل، رشد و توسعه ای تصاعدی را پیش بینی می کرد و Wikipedia در چند سال اول با ضرب آهنگی تصاعدی رشد کرد و مجموعه مطالب خود را در هر سال دو برابر نمود. با چنین نرخ رشدی، تنها نسخه انگلیسی زبان این سایت باید در سال 2011 به صدها میلیون مطلب می رسید.
البته به زودی روشن شد که چنین ضرب آهنگ تندی نمی تواند دوام داشته باشد. نرخ رشد Wikipedia در سال 2006 به اوج خود رسید و سال بعد شروع به افت نمود؛ مسیر این رشد دیگر تصاعدی نبود. این جامعه با در نظر گرفتن این فرض که برای محتوای دائرةالمعارفی، حد بیشینه ای وجود دارد شروع به بازنگری در مدل رشد خود نمود.
با در نظر گرفتن چنین فرضی، با رشد Wikipedia محتوای بالقوه کاهش پیدا می کند و مطالب کم تری برای نوشتن وجود دارد. این مدل بازنگری شده منجر به یک رشد لجستیک شد که یک منحنی S شکل است که با هر رشد سریعی آغاز و سپس رو به کاهش می گذارد و در نهایت در جایی در محدوده بالایی به تدریج متوقف می شود. در خصوص نسخه انگلیسی زبان مطالب Wikipedia، این مدل پیش بینی کرده بود که در این دهه تعداد مطالب به محدودیت 3 تا 4 میلیونی می رسد، عددی که قبلاً این سایت به آن رسیده بود. محققان PARC در مطالعات خود بر روی Wikipedia به نتیجه گیری مشابهی دست پیدا کرده بودند.
Bongwon Suh و همکاران او مدلی براساس دینامیزم رشد جمعیت و تشبیه Wikipediaبه یک سیستم اکولوژیکی پیشنهاد کرده بودند. افراد و هویت های جدیدی که به چنین سیستمی وارد می شوند به سرعت رشد می کنند. هر چند، به دلیل این که منابع حیاتی این محیط، مثل غذا، آب و فضا محدود است رقابت برای به دست آوردن این منابع محدود افزایش پیدا می کند و این موضوع به نوبه خود جلوی رشد آن را می گیرد.
نرخ رشد هویت ها نهایتاً به حداکثر می رسد و افت می کند و جمعیت این محیط به تعادل می رسد.
محققان PARC اعتقاد دارند که مدل جمعیتی آنان کاهش رشدی را که Wikipedia در سال های اخیر تجربه کرده است توجیه می کند. آن ها منابع محدود را معادل علم دائرة المعارفی محدود بشر می دانند و تعارض بین افراد جامعه ویرایشی Wikipedia را به رقابت بر سر منابع حیاتی محدود تشبیه می کنند.

محدودیت های دانش
 

اگر Suh و همکارانش درست بگویند، Wikipedia به تکامل و اتمام خود نزدیک می شود؛ بدین معنا که تقریباً در مورد تمام سرفصل های مهم مطلبی بر روی آن وجود دارد. اطلاعات Wikipedia اساساً بسیار متنوع و زیاد است اما آیا واقعاً از نظر محتوا اشباع شده است؟
شکل (1) شاهدی غیرمستقیم بر این ادعا است که امکان دارد Wikipedia از نظر مطالبی که بتوان در مورد آن چیزی نوشت به پایان خود نزدیک می شود. مطالعه ای که ما انجام داده ایم نشان می دهد اغلب مطالب و مقالاتی که در مورد سرفصل های مشهور نوشته شده در اوایل ظهور Wikipediaبه رشته تحریر درآمده است. با توسعه و گسترش Wikipedia، اکثر مطالب به شکل روزافزونی در مورد سرفصل های مبهمی که افراد اندکی به آن علاقه یا توجه دارند و حتی افراد کم تری علم و دانش نوشتن درباره آن را دارند بوده است. نگرانی که در مورد موضوع های ناشناخته و مشکوک وجود دارد این است که ممکن است آن ها ارائه کننده اطلاعات دائرة المعارفی نباشند.
Wikipediaها متناوباً در این مورد بحث می کنند که آیا چنین مطالبی برای سایت مفید است یا مضر. Deletionist (افرادی که مطالب را حذف می کنند) اعتقاد دارند که این مقالات مضر هستند و ارزش و اعتبار کلی Wikipedia را کاهش می دهند زیرا چنین مطالبی عموماً کیفیت پائینی دارند و توجه لازم برای نگارش آن ها به عمل نیامده است. هر چند Inclusionist ها اعتقاد دارند که این مطالب موقعیتی برای مشارکت افراد فراهم می آورند.
روشن نیست چه کسی حق دارد یا حتی چگونه باید"صحیح" و "درست" را تعریف کرد. از یک سو، همان گونه که Chris Anderson در کتاب خود (1) توضیح می دهد، با کاهش هزینه توزیع، عرضه محصولات با حجم کم تر ارزش پیدا می کند. از سوی دیگر، به نظر می رسد که Deletionist ها درصد رو به تزایدی از مقالات جدید را حذف می کنند.
اگرچه یک حس مشترک به ما می گوید هر مطلبی که در Wikipedia منتشر می شود در مورد موارد ناشناخته نخواهد بود. عناوین و سرفصل های دائرةالمعارفی به طور دائم پا به عرصه ظهور می گذارند؛ هر سال برندگان نوبل و ستاره های جدید موسیقی پاپ به وجود می آیند.
Suh و همکاران او از این نکته آگاه هستند و تغییری که امکان محدود شدن رشد جمعیت در گذر زمان را فراهم می کند در مدل خود پیشنهاد می نمایند. شکل (2)، منحنی مدل رشد جمعیتی را با و بدون این تغییر نشان می دهد. این نوع منحنی رشد نمایان گر یک اکولوژی محدود است که در آن سایز محیط با گذشت زمان به شکل خطی رشد می کند و به خوبی با رشد کاهش یابنده Wikipedia تطبیق می کند.

گذشته، حال و آینده Wikipedia

تعارض و همکاری
 

عامل دومی که توسط مدل جمعیتی پیش بینی شده است تعارض رشد یابنده بین ویرایش گر ان Wikipedia است.
Amiket kittur مطالعه ای بر روی ویرایش گران Wikipedia انجام داد و متوجه شد که در طول زمان فعالیت هایی که مستقیماً منجر به ایجاد محتوای دائرة المعارفی جدید می شود کاهش پیدا کرده است. ویرایش گران، زمان بیش تر و بیش تری را صرف انجام کارهای meta-level دیگر نظیر بحث با یکدیگر، ایجاد و توسعه سیاست ها و مبارزه با اوباش گری (vandalism) می کنند.
یک منبع مشترک تعارض، میزان تخصص مشارکت کنندگان است. در حالی که این فعالیت های جنبی به عنوان عملکردهای سازمانی مهم برای Wikipedia عمل می کنند، آن ها درعین حال نمایان گر هزینه های افزایش یابنده تعارض و مشارکتی که در هر جامعه رو به رشدی ایجاد می شود هستند. هرچه تعداد ویرایشگران بیش تری به سایت بپیوندند. افراد به این نتیجه می رسند که مشارکت آنان بدون همکاری با دیگران به شکل فزاینده ای دشوار می شود.
تعارض ها به شکل اجتناب ناپذیری افزایش پیدا می کند و افرادی که با هم اختلاف سلیقه دارند قبل از این که بتوانند به توسعه دائرة المعارف کمک کنند باید کوشش های خود را هماهنگ و با یگدیگر مصالحه کنند. در نهایت، فعالیت های هماهنگی باید در یک سطح یکسان صورت بگیرد. مسئله این است که این اختلاف سلیقه ها می تواند منجر به از بین رفتن فعالیت های خلاقانه شود.
این گرایش چه چیزی در مورد آینده به ما می گویند؟ اولاً، پیش بینی های رسانه ای در مورد اضمحلال Wikipedia در آینده نزدیک محلی از اعراب ندارد. اگرچه تعداد مقالات جدید هر سال در حال کاهش است، Wikipedia بزرگ ترین دائرة المعارفی است که تا به حال وجود داشته و هنوز هم در حال رشد و توسعه است. از این مهم تر شاید این نکته باشد که Wikipedia هنوز هم در بین10سایتی که پربازدیدترین سایت های وب هستند، قرار دارد. هر چند، Wikipedia با چالش هایی حقیقی در به کارگیری ویرایش گران جدید و حفظ خلاقیت مشارکت کنندگان فعلی روبرو است. از ابتدای ظهور Wikipedia تا همین اواخر تعداد ویرایش گران فعال آن افزایش پیدا کرده است. هر ساله میلیون ها ویرایش گر جدید به آن ملحق می شوند اما میلیون ها نفر نیز آن را ترک می کنند و هرگز دوباره به جمع ویرایش گران نمی پیوندند. بهترین توجیهی که می توان برای این موضوع ارائه داد افزایش روز افزون تعارض است: همان گونه که Suh و همکارانش در PARC اشاره می کنند فضای جمعیتی Wikipedia در حال اشباع شدن است و هنگامی که مشارکت کنندگان سعی می کنند کیفیت یک مقاله یا مطلب را ارتقا دهند خود را بیش از پیش در میانه یک نبرد می بینند. این تعارض رو به رشد ممکن است خوب و مفید باشد. Jimmy Wales اعتقاد دارد اگر این تعارض به درستی هدایت شود می تواند منجر به افزایش کیفیت شود که از افزایش کلی کمیت محتوا اهمیت بیش تری دارد. اگرچه در این مسیر ریسک زیادی دارد: صرف میلیون ها ساعت وقت برای بحث و تبادل نظر درباره تغییراتی که ممکن است موجب توسعه و ارتقای ناچیزی در کیفیت مقالات و مطالب سایت شود.
ما اعتقاد داریم کشف ابزار social computing جدید که به مشارکت کنندگان کمک می کنند در کنار همدیگر فعالیت موثر و سرزنده ای داشته باشند و به حفظ و زنده نگاه داشتن این چالش ها یاری رساند از اهمیت زیادی برای Wikipedia برخوردار است.
منبع: بزرگراه رایانه، شماره ی 140



 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.