خلق صحنه هاي آغازين قوي

در هر کتاب فيلمنامه نويسي، گردهمايي ها يا همايش هاي مرتبط با فيلمنامه نويسي با اين جمله مواجه شده ايد: «در ده صفحه نخستين فيلمنامه، خواننده تان را به چنگ بياوريد.» اما معناي اين جمله چيست؟ دقيقاً چگونه مي شود به اين هدف جامه عمل پوشانيد؟
شنبه، 13 اسفند 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
خلق صحنه هاي آغازين قوي

 خلق صحنه هاي آغازين قوي
خلق صحنه هاي آغازين قوي


 

نويسنده: مايکل هاگ
مترجم: افسانه منادي



 

نشانه اي براي مهارت در نگارش
 

در هر کتاب فيلمنامه نويسي، گردهمايي ها يا همايش هاي مرتبط با فيلمنامه نويسي با اين جمله مواجه شده ايد: «در ده صفحه نخستين فيلمنامه، خواننده تان را به چنگ بياوريد.»
اما معناي اين جمله چيست؟ دقيقاً چگونه مي شود به اين هدف جامه عمل پوشانيد؟
فيلمنامه ها بايد تجربه هاي پراحساس را براي ديدن تدارک ببينند. ديدن يک فيلم مثل سوار شدن بر يک ترن هوايي است، نه نمايش صرف يک مجموعه اسلايد. طبيعي است که اگر در يک مؤسسه سينمايي يک مدير اجرايي، يک بازيگر مشهور و يا يک کارگردان، فيلمنامه شما را بخواند، بعد از کمي فکر کردن احساس کند شما کارتان را به خوبي انجام نداده ايد. آدم هاي پرقدرت در هاليوود سرشان آن قدر شلوغ است که نمي توانند فيلمنامه ها را تمام و کمال بخوانند. به راستي آنها اين گونه فرض مي کنند که اگر نويسنده اي نتواند آنها را در آغاز يا افتتاحيه ي داستان مسحور کند، بعيد خواهد بود در صفحات بعد از پس اين کار برآيد. پس فيلمنامه هايي که نتوانند از امتحان ده صفحه ي اول سربلند بيرون بيايند، حتماً رد خواهند شد.
حتي در داستان هاي روان کاوي -فيلمنامه اي که بايد تمام و کمال نوشته و خوانده شود، نه حتي نوشتن خلاصه اي صحيح و کامل- به ندرت به فيلمنامه نويس توصيه مي کنند که فيلمنامه اش را در بيشتر از ده صفحه نوشته و موضوعات مورد علاقه اش را در آن بگنجاند.
تاکنون در زندگيتان چند بار فيلمي را ستايش کرده ايد که در ده دقيقه نخستين شما را رنجانده است؟

سه هدف از صحنه آغازين
 

مطمئن باشيد فيلمنامه تان از مانع اين ده صفحه عبور خواهد کرد، اگر صحنه هاي آغازين شما اين سه عمل ضروري و عيني را به انجام برساند:

1ـ خواننده اي براي فيلمنامه تان در داستان ترسيم کنيد.
 

يکي از بزرگ ترين مشکلات فيلمنامه نويس ها، عبور شتاب زده آنها از سکانس هاي آغازين است واين که به خواننده هاي خود اجازه نمي دهند تا در زمان کافي از دنياي واقعي پيرامونشان به دنياي خيالي که نويسنده خلق کرده است، حرکت کنند.
با فضاسازي شروع کنيد. جزئياتي را دست چين کنيد که در ذهن خواننده تان تصويري درخشان خلق کند. آپارتماني در هم ريخته و شلوغ که جعبه هاي پيتزاي خورده شده و جعبه هاي سيگار در گوشه و کنار ديده مي شوند و روي هر ديوار پوسترهايي از پاملالي تزيين شده، بسيار پرکشش تر و جالب تر از کلمات «داخلي-آپارتمان» به نظر مي رسد.
اين جزئيات همچنين اطلاعات زيادي از شخصيتي که در اين آپارتمان زندگي مي کند به ما مي دهد. يک افتتاحيه قابل قبول مي تواند نماهايي وسيع از آن چيزهايي که در لوکيشن مستقر نموده ايد، باشد. آسمان خراش نيويورک در فيلم دختر پرکار يا دشت هاي پوشيده از برف در فيلم فاگرو. در ضمن اين صحنه هاي عمومي جزئياتي را نيز توضيح مي دهد. سپس صحنه دوم به سوي نمايي خارجي که خاص يک کنش است، حرکت مي کند. به عنوان مثال ميکده اي در يک شهر کوچک در فيلم قايق جزيره استيتن مشابه دو مثال بالاعمل مي کند.
بعد از اين که نويسنده به وسيله نماهاي معرف که در فيلمنامه گنجانده، خواننده را به درون فضاي چيده شده کشيد، بهتر است به سوي نماي داخلي که کنش اصلي از آنجا شروع خواهد شد حرکت کند. باز کردن دو فيلم اشاره شده بدون نشان دادن عظمت صحنه معرف، ممکن است باعث کاهش درگيري احساسات مخاطب و همچنين سبب تنزل درک آنها از آن چه که منظور شخصيت هاي اصلي است و قرار است آنها را به خوبي به آنسو رهنمون نمايند، شود.
به فرمول «داخلي-خارجي» براي تصوير متحرک سخت وابسته و پايبند نباشيد. ممکن است افتتاحيه اي با نماي نزديک از يک مجموعه شيء و سپس برگشت به عقب براي کشف و آشکار نمودن صحنه معرف وسيع تر و آن گاه معرفي شخصيت اولتان، اثر مشابهي به جاي گذاشته و به آن چه که مي خواهيد دست يابيد. توجه کنيد صحنه آغازين را مي توان با پرده سياه شروع نماييد. ابتدا صداهايي را که مي شنويم را توضيح دهيد سپس آن چيزهايي که سبب به وجود آمدن صداها هستند معرفي و بعد شخصيت اصلي و آن گاه قصه تان را روايت کنيد.
کنش و گفت و گو کليدي است براي پيشروي شخصيت. البته زماني که خواننده فيلمنامه تان ارتباطش را با شخصيت به دست گرفته است. سرانجام، هنگامي که شخصيت هايتان را معرفي کرديد براي هر يک از شخصيت ها و همچنين کنش هاي آنها، توصيف شخصيتتان را از آنها در پاراگرف هاي مجزا بياوريد. ملاقات کردن شخصيت ها در فيلمنامه مثل ملاقات يک غريبه در مهماني است، اگر غريبه با انبوهي از اطلاعات در يک زمان به ما معرفي شود، بار ديگر هرگز او را به ياد نخواهيم آورد.

2ـ قهرمان فيلمنامه تان را معرفي کنيد.
 

وقتي خواننده تان در داخل فضايي است که شما براي فيلمنامه تان خلق کرده ايد، مهم ترين توجهتان بايد تعيين هويت قهرمان باشد. خواننده بايد با اين شخصيت همراه شود نه اين که منفعل و خنثي او را نظاره کند. فقط بعد از بنا نهادن يک ارتباط رواني بسيار قوي است که مي توانيد از قهرمانتان مثل وسيله نقليه اي استفاده کنيد تا خواننده تان سوار برآن شده و به سفري لذت بخش و هيجان انگيز برود. احساس غم و اندوه قهرمانتان را به ما منتقل سازيد تا از کنار او راحت عبور نکنيم.
آشکارا عيب ها و يا نقطه ضعف هاي شخصيت اصلي را مورد توجه قرار دهيد و مطمئن باشيد ما او را بسيار قوي شناسايي خواهيم کرد. مثل شخصيتي که به ناحق و يا از روي بد شانسي مصدوم مي شود در فيلم تماس و يا در فيلم فول مانتي. يا ممکن است قهرمانتان در يک خطر ناگهاني قرار گيرد مثل فيلم هواپيماي رئيس جمهور و يا در فيلم عروسي بهترين دوست من و يا اين که قهرمان ما را به خنده وا دارد همچون فيلم هري ساختار شکن و يا مثل جک نيکلسون در فيلم بهترين شکل ممکن. شايد قهرمان داراي مهارت ويژه و بالايي باشد، مثل فيلم پاک کننده يا سگ را بجنبان و ممکن است قهرمان بسيار خوش قلب و دوست داشتني باشد مثل هلن هانت در فيلم بهترين شکل ممکن.
اولين شخصيت که در فيلمنامه تان ظاهر شود در ضمير ناخودآگاه هر خواننده حتماً ضد قهرمان تصور مي شود. مگر اين که شما با وسواس و به خاطر توجه به احساسات عالي تر به گونه ديگري عمل کنيد. (اين موضوع را در انواع افتتاحيه ها که در پايين مي آيند ملاحظه خواهيد. )
شخصيت اصليتان را قبل از ان که هيچ کس در داستان شما ظاهر شود به ما معرفي کنيد
اگر قهرمان شما در صحنه شروع بين گروهي از مردم باشد، شما بايد جزئياتي را تهيه نماييد تا ما ابتدا شخصيت اصليتان را قبل از آن که توسط آدم هاي پيرامونش نامي از او برده و يا معرفي شود، بشناسيم. اين معرفي فراتر از نام و سن قهرمانتان است. هدف اصلي شما اين است که تا آنجا که امکان دارد تصاوير بسيار درخشان در ذهن خواننده بيافرينيد. روي پوشش، اطوار، ژست قهرمانتان و هر چيزي که در منتقل کردن ذات او کمک مي کند، تمرکز کنيد. اگر قصد داريد شخصيتي پيچيده براي او خلق کنيد، اين روند از صحنه اول آغاز مي شود. از خودتان بپرسيد چه چيزي قهرمان شما را به وحشت مي اندازد و او براي پرهيز از تجربه اين وحشت، چه مي کند. آن گاه از اين تضاد نهفته شخصيت اصلي، در صحنه آغازين خود بهره جوييد. از همان سه دقيقه اوليه فيلم بي خواب در سياتل مي فهميم که سام بالدوين، همسرش را از دست داده و از «بيدار شدن عشق جديد» در زندگي خود وحشت دارد آن هم با بيان اين جمله: «اين اتفاق نبايد دوبار روي بدهد. » خودش را از هر چيزي که باعث بيدار شدن خطر احساسا ت عاشقانه در او مي شود محدود مي کند. کليدي که زير مضمون اصلي فيلم قرار گرفته توسط خود فيلم در دقايق آغازين منتقل مي شود.
به همين شکل رابطه دو برادر در ابتداي فيلم شب بزرگ به شکلي بسيار درخشان، آن هم در واکنش جداگانه آنها هنگام تعارف کردن اسپاگتي به مشتريان ارائه مي شود.

3ـ لحن فيلم را در نوشته خود به کار گيريد.
 

از شيوه نثر توضيحي براي کنش هايتان استفاده کنيد. همچنين گفت و گوها بايد حال و هواي فيلم شما را بنا سازند. البته اگر کمدي مي نويسيد بهتر است اتفاقات خنده دار، سريع و لحنتان سبک تر و با تأني بيشتر پيش رود.
در فيلمنامه هاي پليسي و پرماجرا که پيشرفت قصه سريع تر است، جمله ها و پاراگراف هاي کوتاه تر را به خدمت گيريد. اين دسته از فيلم ها معمولاً با خشونت و تعليق آغاز مي شوند.
شيوه منقطع شين بلک در فيلم آخرين پيشاهنگ و يا بوسه طولاني شب بخير با شيوه لطيف و پر از لفاظي جف ارچ در فيلم بي خواب در سياتل يا لحن کوين ويد در فيلم دختر پرکار، هرگز اشتباه نمي شوند. لارنس کاسدان فيلم گرماي بدن را با اصطلاحي اين گونه آغاز مي کند: «شعله کشيدن در آسمان شب» . اين جمله به طور ناگهاني تصوير بصري شهوت انگيز و لحني از دلواپسي را توأمان با هم مي آفريند و نشان دهنده عنصر کليدي در پيرنگ داستان است که بر شهوتراني شيطاني و عذاب ابدي که قهرمان با آن مواجه خواهد شد، دلالت دارد.
با پنج کلمه کوتاه که خيلي هم بد نيست!

پنج نوع افتتاحيه
 

بهتر است براي به انجام رساندن سه هدف لازم و عيني که به ترتيب در بالا آمدند، با شناخته ترين افتتاحيه هاي فيلم آشنا شده و آنها را به کار گيريد.

1ـ کنش قهرمان
 

اگر قهرمان شما يک پليس، يک سرباز يا يک جاسوس است، مستقيم ترين روشي که مي تواند خواننده فيلمنامه تان را درگير خود کند، شايد يک کنش بزرگ در صحنه آغازين باشد که شخصيت را گرفتار مي کند. فيلم هاي پاک کننده، قاضي درد و تيم دو نفره از همين روش بهره گرفته اند. (همين طور بيشتر فيلم هاي آرنولد يا ژان کلود ون دم. )

2ـ کنش بيروني
 

اين روش را غالباً زماني به کار مي گيرند که شخصيتي معمولي (به غير از پليس يا سرباز يا نيروي نظامي) قهرمان فيلم پليسي جنايي است. در صحنه نخستين سکانس هايي از کنش هايي هيجان انگيز که خيلي هم به قهرمان مربوط نيست نشان داده مي شود. (هر چند اين سکانس ها شخصيت منفي را به ما معرفي مي کند. ) سپس اين کنش ها قطع شده و به معرفي قهرمان و زندگي روزمره اش قبل از آن که او وارد موقعيت و شرايط خطرناک و خشونت شود، مي پردازد. فيلم هاي هواپيماي رئيس جمهور، جنگ هاي ستاره اي و عتيقه همگي از همين نسخه بسيار متداول پيروي نمودند.

3ـ مقدمه
 

بعضي از فيلمنامه ها با واقعه اي جذاب که از قبل به طور چشم گيري در داستان اصلي رخ داده آغاز مي شود و بدين ترتيب وضعيتي را از پيش خلق مي کند تا بدانيم دنبال چه چيزي هستيم و به شخصيت هاي اصلي امکان کنش هاي فراتر از تصورمان را مي دهد. فيلم هاي قديس، متعلق به شيطان و شجاعت زير آتش مثال هاي نزديکي به اين روش هستند.

4ـ بازگشت به گذشته
 

بردن مخاطبان به عقب، در دوره اي مشخص، مي تواند چالشي را به فيلمنامه اضافه کرده و احساسات آنها را درگير کند. هنگامي که فيلمنامه تمام شده اي با داستاني افتتاح (يا ختم) شود و شخصي آن را در حال حاضر با «روزي روزگاري... » روايت کند، مي تواند روايتي بسيار مسحورکننده باشد. فيلم تايتانيک، پل هاي مديسون کانتي و حتي فيلم اصيل تهاجم ربايندگان جسد همگي اين نسخه را به کار بردند.

5ـ معرفي متداول قهرمان
 

اين راه بسيار متداولي براي آغاز فيلمنامه و در عين حال يکي از متغيرترين آنهاست و به همين دليل اين راه را مدت ها پيش کنار گذاشتم. شايد بيشتر شما مشغول نگارش فيلمنامه هايي هستيد که خيلي درگير هيجان و ترس و دلهره نيستند و بار احساسي آنها تا حدودي به شوخي و تضادهاي روزمره وابسته است و شايد مشغول نوشتن يک فيلم تعليقي هستيد که قهرمان شما يک فرد معمولي است که نشان دادن سريع خشونت ممکن است در داستان شما نامناسب باشد.
در اين نوع موارد به معرفي قهرمان خود وابسته باشيد، آن گاه گفت و گوها و فضاسازي هاي شما در خدمت به چنگ آوردن خواننده تان عمل خواهد کرد. يک قهرمان منحصر به فرد و جذاب مي تواند با تمام وجود خواننده تان را به درون قصه کشيده و بسيار سريع شرايطي همراه با احساس حمايت و نگراني براي خود پديد آورد. فکر کنيد، چگونه قهرمانان اين فيلم ها بدون هنرنمايي خارق العاده جذاب هستند. ويل هانتينگ خوب و جري مگواير به اين شکل هستند و يا شوخي خيلي سريع در فيلم بهترين شکل ممکن، رفتار جنسي و همراه با مزاح در آغاز فيلم هري ساختار شکن و فضاي خاطره انگيز بيمار انگليسي، اشتياق و انتظار در صحنه آغازين فيلم پدر خوانده و آغاز فوق العاده و بي نظير در فيلم تماس، همه و همه ما را از زندگي هر روزه مان بيرون کشيده و به طور قطع در دنيايي که فيلمنامه نويس خلق نموده، جاي داده اند.
منبع: فيلم نگار شماره 21



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم