پويا نمايي در دهه اي که گذشت
نوشته ريک دي مات/ترجمه آينور رجايي پور
-انتخاب ويژه :فانتزيا(2000)
والت ديزني همواره خواستار ارتقاي فانتزيا طبق قواعد معين بود. به پشتيباني برادرزاده اش روي ديزني سرانجام اين رؤيا در سال(2000)با ارائه IMAXبه حقيقت پيوست. اين فيلم با قطعاتي نظير "راپسودي آبي"از اريک گلدبرگ تا"سوئيت مرغ آتشين"از گاتن و پل بريزي قسمت اعظم روح شاهکار دهه چهل را حفظ کرده است.
1ـ شهر اشباح
هايائو ميازاکي به دليلي مستحکم، افسانه حاضر پويا نمايي به شمار مي رود. شهر اشباح او يک خيال پردازي از ابتکاري بصري به همراه داستان پردازي پيچيده است. او با زيرکي تمام پيامي زيست محيطي را با تار و پود ماجرايش همراه مي کند و به تفسير شکاف نسل ها و تعليم پيچيدگي هاي دوران بلوغ مي پردازد. برنده جايزه اسکار براي بهترين فيلم پويا نمايي بلند و جايزه خرس طلايي در جشنواره فيلم برلين
2ـ موش سرآشپز/راتاتويي
براد برد با خانواده شگفت انگيز، پيکسار و پويانمايي بلند را وارد مسيري نوين کرد و راتاتويي جهشي بلند براي وي بود. پيکسار با رويکرد خود به زمان بندي و ظرافت هاي متحرک سازي شخصيت بردشواري هاي بسياري فائق آمد. اين محصول نه تنها برنده جايزه اسکار براي بهترين فيلم پويانمايي بلند شد، بلکه محبوبيتي خاص در ميان منتقدان پيدا کرد. موفقيت راتاتويي نشان ارزشمند ترقي براي پويانمايي بلند امريکا بود و راه را براي وال . اي و بالا گشود.
3ـ شرک
دريم ورکس با شرک دوران پويانمايي بلند را دگرگون کرد و جرقه اي بود که به مددش جنبش پويانمايي نوين با آميزه اي از هتاکي هاي خنده آورنشأت گرفته از فرهنگ عامه، تمامي اعضاي خانواده را مجذوب خود کرد. نخستين نسخه ، رأي محبوب ترين را دريافت کرد و در عين حال تقليدي مضحک از داستان ها ي پري و رقيبش ديزني بود. اين محصول برجسته نخستين جايزه اسکار را در زمره فيلم هاي بلند پويانمايي به خود اختصاص داد.
4ـوال . اي
وال . اي ساخته اندرو استانتن توليد جسورانه ديگري از پيکسار است . يک سوم فيلم تقريبا صامت است که هيچ ديالوگي در آن نيست. جذابيت دادن به يک زباله جمع کن و شخصيت پردازي دقيق، اثبات چيره دستي هنرمندان پيکسار بود. گذشته از اين، آن ها يکي از بهترين نمونه هاي نمايش داستان عاشقانه راخلق کردند. عشق بي وال . اي و ايو ساده وز يبا است و هجو مصرف کنندگي مدرن را عقب مي نشاند.
5ـ خانواده شگفت انگيز
به دنبال طرد ابرقهرمانان را بر طبق قانون، آقاي شگت انگيز به ناچار لباس قهرماني اش را کنار مي گذارد، اما بيش از اين طاقت نمي آورد. حالا اين مبارز جنايت بااندامي نامتناسب طبق درخواست يک ارباب رجوع مرموز مي بايست به اوج خود بازگردد. داستان تا حد زيادي زندگي حومه اي و فشارهاي ناشي از برقراري تعادل بين کار و خانواده را مورد تمسخر قرار داده است. اين اثر برنده جايزه اسکار براي بهترين پويانمايي بلند علاوه بر به نقد کشاندن سبک ابرقهرمانانه، به عنوان نمونه مهيج اين سبک نيز برجاي مانده است.
6ـپرسپوليس
اين فيلم در فرانسه و به کارگرداني مرجان ساتراپي و وينسنت پاروناد توليد شده و براساس رماني گرافيکي از مرجان ساتراپي است که اثبات مي کند پويانمايي الزاما براي کودکان نيست. اين داستان با طراحي سياه و سفيد، زندگي مرجان و دوران رشدش در داخل ايران، زندگي اش به عنوان يک بيگانه در وين و دوران بازگشتش به ايران را بازگو مي کند.
7ـ شاهزاده خانم و قورباغه
طي سال هاي (2000)همزمان با مشاهده ليلو و استيچ از سوي ديزني، خانه اي در مزرعه نيز در درجه پايين تر مشاهده شد. ديزني چه کرد؟او به سمت مرداني رفت که زماني به پويانمايي اش حيات تازه بخشيده بودند. مرداني مثل ران کلمنتس (کارگردان پري دريايي)و جان ماسِکر. در نتيجه اين عمل، پويانمايي دو بعدي ديزني شأن سابقش را بازيافت و يکي از الهام بخش ترين شاهزاده هايش تا کنون را به جهانيان ارائه کرد.
8ـ بالا
سال(2009)براي پويانمايي بلند نقطه تحولي بود که در آن توليداتي با کيفيتي بي سابقه سر برآوردند. پيکسار با قرار دادن جسورانه يک پيرمرد هفتاد ساله در مرکزيت فيلمي خانوادگي يکي از والاترين اثرات خود را منتشر کرد. پيتر داکتر (کارگردان و نويسنده)و باب پترسن(دستيار کارگردان)بار ديگر توقعات پويا نمايي آمريکا را تغيير دادند.
9ـ والاس و گروميت:نفرين خرگوشي
در سال(2005)نيک پارک با کمک استيو
(دستيار کارگردان)دو شخصيت دلرباي خود، والاس، مخترع بداقبال و سگ زيرکش گروميت را وارد فيلمي بلند و ماجراجويانه با ژانر وحشت کرد. اين جفت خميري به سهولت روي پرده سينما قرار گرفت و جايزه اسکار را براي بهترين پويانمايي بلند دريافت کرد و پيشتاز نمونه هاي استاپ موشن برجسته(2000)مثل کورالاين و آقاي فاکس شگفت انگيز شد.
10ـ سه قلوهاي بلويل
اين حکايت خلاقانه از سيلوين شومه درباره مادربزرگي است که مصمم به نجات نوه دزديده شده اش است. اين فيلم با سيماي صاحب سبکش جذابيت جهاني يافته و به واسطه موسيقي تأثيرگذار و به طرز خارق العاده اي منطبق بر پويانمايي، از مرزهاي فرهنگي عبور کرده و در عين حال رفتارهاي کليشه اي آمريکايي ها و فرانسوي ها را به چالش کشيده است.
منبع:صنعت سينما شماره 96.
