شخصيت هاي خاموش هري پاتر

هري پاتر از زاويه اي ديگر
 

داستان هري پاتر که سلسله وار در چند کتاب آمده، فراتر از داستاني معمولي براي نوجوانان و جوانان است!اين داستان که در آن به شدت ازقوه خيال استفاده شده است و درعين حال همچون اسطوره ها سيري منطقي را دنبال مي کند محتوايي مخفي و دور از خيال دارد؛محتواي پنهان اين داستان داراي مضامين تاريخي و واقعي است.
به عبارت ديگر داستان هري پاتر، داستاني است خيالي درباره سحر و جادو، جامعه جادوگري، رويارويي خير و شر، محبت و کينه، عشق و سرخوردگي، ولي اين داستان به ظاهر خيالي داراي چندين لايه معنايي است.بايد دانست که لايه هاي پنهان داستان به طور ناخودآگاه در ذهن خواننده نقش مي بندد و در جاي خود نمود مي کند.
در ادامه اين لايه هاي پنهان شرح داده شده است.

لايه اول:تاريخ
 

به نظر من خانم رولينگ، زيرکانه، چند رخداد تاريخي را در لايه اي نامرئي و نسبتاً طولاني در اين داستان قرار داده است.اين رخدادها که حوادث مهم تاريخ معاصر اروپا هستند نوع بيان آنها در ذيل آمده است:
*1.با اقدام آلمان در سال 1914 م، جنگ جهاني اول آغاز شدکه کشتار زيادي در پي داشت.
در داستان هري پاتر نيز ولدمورت به جامعه جادوگري حمله کرد.در اين جنگ هم از طرف خوبي و خير و هم از طرف بدي و شر کشته هاي زيادي در جهان باقي ماند.
*2.آمريکا به نفع متفقين وارد جنگ شد که در نتيجه حدود يک سال بعد آلمان شکست خورد و اثري از شکوه آن باقي نماند.
براساس پيشگويي که در داستان ذکر شده است:«پسري به دنيا مي آيد که باعث نابودي ولدمورت مي شود».ولدمورت درصدد يافتن آن کودک بر مي آيد و زماني که آن پسر يک ساله را پيدا مي کند(يک سال از ورود آمريکا به جنگ مي گذرد)باطلسم مرگ به او حمله مي کند، ولي طلسم به خود ولدمورت برمي گردد.(هر اقدام آلمان بر عليه آمريکا، بر ضد خودش تمام مي شود)ولدمورت نابود مي شود؛ البته عده اي مي گويند که امر مرده، ولي بعضي ديگر مي گويند که فقط ضعيف و ناتوان شده است.
*3.آلمان پس از جنگ جهاني اول درصدد رشد و تجديد قوا برآمد، ولي فشارهاي پيمان ورساي و کشورهاي اروپايي مانع از آن شد.
ولدمورت مي کوشد دوباره قدرتمند شود، ولي با مقابله هري پاتر(با پشتوانه دامبلدور، مدير مدرسه جادوگري هاگوارتز)روبرو مي شود، که اين مطلب در دو کتاب يک و دو کاملاً مشهود است؛ هري پاتر و دامبلدور در اينجا نماد متفقين هستند.
*4.آدولف هيتلر در رأس حزب نازي در تلاش بود که در انتخابات مجلس آلمان، حزب نازي کرسي هاي بيشتري به دست آورد و همچنين قصد داشت به مقام صدارت اعظمي آلمان برسد.اين اقدامات هيتلر در راه کسب قدرت سيزده سال پس از شکست آلمان در جنگ جهاني اول(1918 م)شدت يافت و بالاخره حزب نازي در انتخابات مجلس موفق شد و هيتلر به صدر اعظمي آلمان رسيد(1933م).انگلستان و در رأس آن چمبرلن، نخست وزير آن کشور، به اين ماجرا اهميت نداد و به اين جنب و جوش هيتلر توجهي نکرد، ولي سياستمداراني در انگلستان و آمريکا بودند که از اين تحرکات سياسي آلمان نگران بودند.و يکي از اين سياستمداران انگليسي، چرچيل بود.
ولدمورت در برابر چشمان هري پاتر، پس ازسيزده سال ضعف و دوري از جهان جادوگري، دوباره قدرتمند مي شود.آلمان نيز در 1918 م ضعيف مي شود، اما در حدود 1931 م، که هيتلر در حال قدرت گرفتن است، به سوي قدرتمند شدن مي رود.بايد در نظر داشت که خانم رولينگ نمي توانست دقيقاً سال ها را ذکر کند يا مدت زمان هاي ضعف و قدرت ولدمورت را بيان کند؛ زيرا اين کار باعث لطمه ديدن اصل داستان و سيرمنظم آن مي شود.بايد بدانيم که داستان ها و فيلم هايي که به طورکامل سفارشي،و براي کنايه به مطلبي نوشته يا توليد مي شوند، بسيار رسوا هستند و اگر داستان هري پتر نيز رنگ سفارش به خود مي گرفت نمي توانست به اين اندازه قبول و مشهود شود.
ولدمورت نماد آلمان، در کتاب چهارم به پا خواسته است.هري پاتر پس از بازگشت به سوي دامبلدور، که در رأس جبهه خير، و به عبارتي نماد شعور جمعي جامعه انگلستان است، به او مي گويد که ولدمورت برگشته است(آمريکا به جامعه اروپا مي گويد که در آلمان تغييرات مهمي در حال وقوع است)و دامبلدور اين سخن را باور مي کند، ولي برخي جادوگران که در رأس آنها وزير جادوگري است اين سخن را باور نمي کنند(چمبرلن، نخست وزير انگلستان، به قدرت گرفتن آلمان توجهي نمي کرد).
*5.تلاش هيتلر براي به دست آوردن قدرت ادامه داشت.او درسال 1933 م صدر اعظم آلمان شود.پس از ملحق شدن اتريش و چکسلواکي به خاک آلمان به دست هيتلر، اروپاييان متوجه خطر آلمان هيتلري شدند.نخست وزير انگلستان(چمبرلن)از خواب غفلت بيدار شد و البته جامعه اروپا در راه الحاق کشور مورد نظر هيتلر، يعني لهستان سنگ اندازي کردند.
ولدمورت قدرتمند شده است و براي قدرت بيشتر تلاش مي کند(اين موضوع در کتاب پنجم مشهود است).نبردي بين ولدمورت(هيتلر)و دامبلدور(جامعه اروپا)رخ مي دهد و اين نبرد که بيشتر نوعي زورآزمايي است(تلاش هيتلر براي الحاق لهستان به شيوه قانوني)بالاخره بي نتيجه به پايان مي رسد و ولدمورت متوجه مي شود اين نبرد بي فايده است و بنابراين از مقابل دامبلدور مي رود.(هيتلر به اين نتيجه مي رسد که نمي تواند مانند دو کشور اتريس و چکسلواکي،لهستان را به راحتي،به دست آورد.اقداماتي که هيتلر براي به دست آوردن اتريش و چکسلواکي انجام داد عبارت است از:1.سخنراني؛ 2.تحرکات نظامي در مرز کشورهاي اتريش و چکسلواکي؛ 3.تهديد اين کشورهاو ...).
در آخر اين نبرد که در وزارتخانه رخ مي دهد؛جادوگران همراه وزير جادوگري وارد وزارتخانه مي شوند و وزير در يک نگاه کوتاه ولدمورت را مي بيند و قدرت گرفتن ولدمورت را تأييد مي کند.
*6.قدرت نمايي هيتلر آغاز شده است و تحرکات نظامي او ادامه مي يابد.حمله به لهستان آغاز مي شود.مدتي بعد چرچيل به جاي چمبرلن نخست وزير انگلستان مي شود.بايد دانست که قدرت انگلستان در آن زمان تقليل يافته و وقت آن فرارسيده بود که جاي اين کشور استعمارگر کهن را کشور قدرتمندي بگيرد و البته اين از مدت ها پيش اتفاق افتاده و آمريکا جاي انگلستان را در صحنه جهاني گرفته بود.
حملات ولدمورت و يارانش آغاز مي شود.وزير سحر و جادو تغيير مي کند و اسکريمجور به جاي فاج مي آيد و اين همان جابجايي چرچيل با چمبرلن است.به هاگوارتز(هاگوارتز، نمادي از مکان هايي است که هيتلر به آنها تعرض کرد)حمله مي شود و دامبلدور به دست اسنيپ -از مرگ خواران سابق-کشته مي شود(کتاب ششم).اين درحالي است که در کتاب هفتم مي خوانيم که دامبلدور(نماد انگلستان)مدت ها قبل به وسيله طلسمي ضعيف شده و خودش به اسنيپ گفته بود که تو مرا بکش؛ چون من مرگ را انتخاب کرده ام(و اين همان جابجايي قدرت جهاني و قرارگرفتن آمريکا به جاي انگليس است که با رضايت انگليس انجام شد).بارها در اين مجموعه کتاب ها از قول ياران دامبلدور براي يکديگر نقل شده که دامبلدور گفته:اميد ما هري پاتر است و اين همان انتقال قدرت به آمريکاست و از نگاه متفقين پيروزي به دست آمريکا محقق مي شود(کتاب ششم).
*7.هيتلر پس از به قدرت رسيدن به کار نظم بخشيدن به امور مشغول مي شود که آموزش را هم در بر مي گرفت.او آموزش را سازمان دهي مي کند و تحت کنترل مي گيرد.از سوي ديگر علاقه بسيار هيتلر به خون خالص آريايي موضوعي است که اکثريت مردم درباره آن مي دانند.او در عزل و نصب مقامات وسران کشوري و لشکري اصل و ريشه و به عبارتي خون آريايي را در نظر مي گيرد.
اين دو نکته تاريخي را مي توان در کتاب هاي هري پاتر و به ويژه در کتاب هفتم مشاهده کرد.در سراسر داستان هري پاتر درباره علاقه ولدمورت به خون خالص جادوگري صحبت شده است.در کتاب هفتم نيز، جامعه جادوگري هم نماد دولت آن کشور است.
*8.آلمان در دو جبهه در جنگ بود و سرانجام هم همين دو جبهه به آن هجوم آوردند.ياري آمريکا به متفقين باعث شد آلمان در جنگ جهاني دوم شکست بخورد.يکي از دلايل بزرگ شکست آلمان تمرکز ندادن نيروها در يک جبهه بود.هيتلر با ايجاد چند جبهه(شرق و غرب آلمان و همچنين آفريقا)يکي از عوامل شکستش را به دست خود ايجاد کرد.
ياران ولدمورت به دستور او به هاگوارتز حمله مي کنند و جنگ سختي در مي گيرد اما ولدمورت خود در گوشه اي در حال تماشاست و به صحنه جنگ وارد نشده است(عدم تمرکز قدرت در جبهه نبرد ديده مي شود)و از آنجا که هنوز هري پاتر به دلايل ذکر شده در کتاب(يافتن و نابودي دو هوراکسس باقي مانده است)آماده نبرد نبود، اگر ولدمورت از غرور خود کم مي کرد، با حمله برق آساي خود به هاگوارتز مي توانست شخصاً جنگ را به نفع خود به پايان ببرد.ولي اين غرور باعث شد که او زماني به حمله تصميم بگيرد که ديگر اين حمله آن تأثير قبلي را که مي توانست داشته باشد نداشت(هري پاتر آماده نبرد با او شده بود).سرانجام ولدمورت در مقابل هري پاتر قرارمي گيرد(درداستان، هري پاتر در جنگل به نزد ولدمورت مي رود، ولي اين رويارويي مدنظر نيست؛ زيرا اين بخش براي تکميل سير منطقي داستان آمده است.در اينجا رويارويي پاياني ولدمورت و هري پاتر در جنگل، ولدمورت به ظاهر هري پاتر را مي کشد، ولي خودش هم کمي از حال مي رود که آن را مي توان به نوعي همان حملات به ظاهر موفقيت آميز آلمان نازي بر ضد متفقين دانست که سطحي بود و هيچ نتيجه اي نداشت.در داستان نيز مي بينيم که هري به ظاهر، وانمود به مردن مي کند)اين در حالي است که از چند جبهه ديگر به ياران ولدمورت حمله شده(موجودات افسانه اي جنگل ممنوعه -سنتورها-از پشت سر، و جن هاي خانگي هاگوارتز از سوي ديگر).ولدمورت، در دوئلي کوتاه با هري پاتر، کشته مي شود(اين نماد حمله عظيم آمريکا به آلمان است که باعث شد آلمان در مدتي کوتاه نابود شود).
در هنگام دوئل مي بينيم که هري پاتر با طلسم خلع سلاح با ولدمورت مقابله مي کند که باعث مي شود طلسم ولدمورت به سوي خودش برگردد و او بميرد.البته نکته اي در اين بخش نهفته که در لايه اي ديگر بررسي شده است.نکته مهم ديگر در اين لايه اين است که زماني که ولدمورت، طلسمش به خودش برمي گردد، چوب جادوي بزرگ، که در دستش است به هوا پرتاب مي شود و در اينجاست که خانم رولينگ توصيف ذيل را آورده است:
«چوب از دست ولدمورت پرتاب شد، چرخيد و چرخيد تا به دست اربابي ...رسيد که آمده بود تا بالاخره مالکيت کامل آن را در اختيار بگيرد.»
اين چوب نماد «قدرت جهاني»است که از دست آلمان خارج شد و به دست آمريکا افتاد.اين صحنه چنان توصيف شده است که گويي در جهان فردي بهتر از هري پاتر وجود ندارد!
در کتاب گفته شده است که چهار جادوگر مدرسه هاگوارتز را بنا کردند.نام اين چهار جادوگر به اين صورت نوشته شده است:گودريک گريفندور، هلگا هافلپاف، روينا رونکلاو و سالازار اسليترين.با کمي دقت متوجه مي شويم که هر اسم و فاميل با يک حرف الفبايي آغاز مي شود:گودريک گرينفدور(GG)، هلگا هافلپاف(HH)، روينا رونکلاو(RR)، سالازار اسليترين(SS).مخفف نام آخري(SS)معادل نام سازمان امنيتي آلمان نازي است که اس اس(SS)نام داشت و همان گونه که اسليترين فرد ظالمي بوده(فردي که در مدرسه جادوگري تالاري ايجاد مي کند و هيولايي در آن قرار مي دهد تا روزي نواده اش با ياري آن هيولا، جادوگران غير اصيل را بکشد)، سازمان اس اس نيز مخوف ترين سازمان امنيتي زمان خود بود که مانند سازمان هاي اطلاعاتي کنوني غرب، به کشتار و زنداني کردن افراد بسياري دست زد، ولي اين يادآوري براي چه لازم است؟
خانم رولينگ با قلم جادويي خود کوشيده است هم سير منطقي داستان به هم نخورد(همان گونه که ديديم جامعه جادوگري در يک جا جامعه اروپا را ترسيم مي کند و در مقطعي کوتاه جامعه آلمان را.وزارت جادوگري نيز در جايي دولت انگليس را نشان مي دهد و در جايي هم دولت آلمان را)و هم موضوعي تاريخي را در لابه لاي واژه هاي اين داستان قرار مي دهد.ولي چرا اين موضوع تاريخي از دل تاريخ بيرون کشيده شده و در پوششي جذاب به مردم عرضه گرديده است؟ آيا قصه زنده نگه داشتن رويدادي تاريخي که به نوعي با موضوع هولوکاست ارتباط دارد در نظر بود؟

لايه دوم:تحليل شخصيت ها
 

يکي ديگر از لايه هايي که بايد به آن در اين داستان توجه کرد چند بعدي بودن شخصيت هاي اين داستان است.البته اين بخش، تکميلي است براي لايه هاي ديگر داستان.
الف)هري پاتر:
در نمايي بسيار سطحي جادوگري است که نماد شر را به دفعات نابود مي کند، ولي ابعاد ديگر اين شخصيت عبارت است از:
&1.يک ناجي:هري پاتر نماد يک ناجي است که وظيفه اش نجات جامعه است.در سر راه به کمال رسيدن اين ناجي موانعي است که اين موانع در رفتارهاي تند و آزاردهنده خاله و شوهر خاله و پسرخاله اش ديده مي شود.اين ناجي که زيردست مربيان ماهري تربيت مي شود، اميدي است براي نجات جهان.اين منجي همچون حضرت موسي(ع)در محيطي ناخواسته بزرگ مي شود(خانه خاله هري)و همچون مريم مقدس(س)، گاه براي رهايي از دست فشار اطرافيانش(شوهر خاله خشنش)بايد روزه سکوت بگيرد.اين منجي مانند منجيان و قهرمانان ديگر تاريخ بايد پالايش شود.
او بايد تنها لکه آلوده در خود را که باعث آشفتگي و عصبانيت هاي گاه و بي گاهش مي شود(انرژي پليدي که در زمان کودکي به طور ناخواسته از ولدمورت گرفته است)از خود بيرون کند و اين فقط با نوعي خودکشي داوطلبانه(در کتاب هفتم، زماني که او در جنگل رو در روي ولدمورت قرار مي گيرد)ممکن مي شد و او از اين پس پاک به شمار مي آيد!
&2.آمريکا:هري پاتر در نمايي ديگر، نماد آمريکاست.که مي کوشد جهان را از ظلم ظالمان نجات دهد.در اين داستان گفته شده است که هري پاتر در مقابل با ولدمورت(که در ديدي کلي نماد دشمنان آزادي و در نمايي کوچک تر نماد آلمان است)کمي از قدرت او را به طور غير ارادي مي گيرد(جادوي سياه)و اين نشان مي دهد که آمريکا رگه هايي از ظلم را در مقابل جوامع ديگر اعمال مي کند، ولي همان گونه که داستان مي کوشد آن را القا کند، اين خشونت و ظلم، به صورت غير ارادي از سوي آمريکا(ناجي)نشان داده مي شود.همان گونه که در داستان به صورت بسيار واضح بيان شده، هري پاتر از جادوي خلع سلاح استفاده مي کند و با اين طلسم است که در نبردهاي خود پيروز مي شود(و در داستان از قول ياران دامبلدور نقل شده که اين جادو به نوعي امضا و مشخصه هري پاتر است)، در حالي که ولدمورت و يارانش بيشتر از طلسم مرگ استفاده مي کنند.اين نشان دهنده گفتار آمريکاست که مي گويد ما براي خلع سلاح به کشورها حمله مي کنيم و قصدمان فقط خلع سلاح است.
پرسشي که در اينجا مطرح مي شود اين است که چرا خانم رولينگ فاميلي «پاتر»را براي هري انتخاب کرده است.
پاتر در زبان لاتين به معناي پدر است.شايد او با اين نام گذاري به اين نکته اشاره مي کند که همه اقدامات آمريکا پدرانه و از روي دلسوزي است.
يک سِبقه تاريخي هم مي توان براي واژه پاتر پيدا کرد و آن در امپراطوري روم است که عده اي اشراف وجود داشتند که به خود لقب پاترسين مي دادند.پاترسين به معناي پدران است؛ يعني اين افراد پدران ملت هستند.
ب)دامبلدور(مدير مدرسه هاگوارتز):
اين شخصيت هم داراي لايه هاي بسيار معنايي است:
1.يک حامي بزرگ :
به تناسب زمان دامبلدور نماد حامي قدرتمندي است براي ناجي آينده(هري پاتر)، ولي بايد دانست اگرچه او وظايف سنگيني دارد، ولي هيچ وقت نمي تواند جاي ناجي را بگيرد و فقط و فقط ناجي مي تواند نجات دهنده جامعه باشد.حامي از او مراقبت مي کند و زمينه را براي رشد او فراهم مي آورد و در زمان مناسب هم از کنار او مي رود.
2.اُسقف:در زمان هايي خاص، دامبلدور با کمک چهره اي که از او در داستان توصيف شده مانند اسقف رفتار مي کند.او با لباس هاي بلند و خاص و ريش سفيد و بلندش در مدت زماني که در داستان حضور دارد همچون اسقف ديگران را ارشاد مي کند.نمونه هاي اين ارشاد و راهنمايي ها با عنوان سخنراني هاي دامبلدور در متن داستان آمده است؛ يعني دامبلدور به ظاهر سخنراني اول سال تحصيلي را انجام مي دهد يا در جمع معلم هاي جادوگري صحبت هايي مي کند، ولي در باطن آنان را ارشاد مي نمايد.حتي بعضي از سخنان او منحصر به داستان نيست، بلکه توصيه هايي است که در ذهن خواننده نقش مي بندد و خواننده به طور ناخودآگاه آنان را در زندگي واقعي خود به کار مي گيرد.
3.قدرت انگلستان:دامبلدور همچون انگلستان است که نقش پدري آمريکا را بازي مي کند و او را به سوي رشد سوق مي دهد و در زماني هم که قدرت خودش کم مي شود صحنه را به آمريکا(هري پاتر )مي سپارد.
ج)اسنيپ(مرگخوار توبه کرده):
اسنيپ فردي کسي است که در کتاب شخصيت او به زيبايي توصيف شده است.شخصيت دوگانه اي دارد و همان گونه که در کتاب دوم،آمده است؛يعني زماني که اسنيپ همراه دامبلدور و فليچ و هري پاتر در دفتر دامبلدور جمع شده اند همان گونه که در «نصف بدنش توي سايه و تاريکي و نصف ديگرش در روشنايي نور شمع ها قرار داشت»، تصويري که خواسته يا ناخواسته ترسيم شده نشان دهنده مرموز بودن اسنيپ است.او مرگخواري است که در اواسط جنگ اول به طور مخفي با دامبلدور ارتباط برقرار کرد و به او اطلاعات داد و در مدت زمان سيزده سالي که هم ولدمورت ضعيف بود، او در کنار دامبلدور کار کرد و به عبارتي توبه نمود، اما در عين حال ارتباطش را با مرگ خواران ديگر حفظ کرد.او در زمان برگشتن ولد مورت به طرف او رفت، ولي به طور ظاهري و بعد از مرگش به دست ولدمورت معلوم شد که او همان زمان توبه کرده با دامبلدور همراه بود و براي او کار مي کرد.
اسنيپ در يک نگاه مي تواند کشور ايتاليا باشد که در اوايل جنگ جهاني اول، از حمله جبهه متحدين گسست و به متفقين پيوست(همکاري اسنيپ با دامبلدور در زمان حمله اول ولدمورت)و در نگاه ديگر مي تواند کشور شوروي باشد که در جنگ جهاني دوم با هيتلر پيمان عدم تجاوز بست، ولي درصدد حمله به آلمان بود(اسنيپ، در زمان قدرت گرفتن دوباره ولدمورت اگر چه با او همراه شد، در واقع با دامبلدور بود)که در اين حال هيتلر از اين قصد شوروي مطلع شد و پيش دستي کرد و به شوروي يورش برد که باعث حيرت شوروي شد(در کتاب هفتم مي خوانيم که ولدمورت به وسيله مارش، اسنيپ را مي کشد).

لايه سوم:بي خدايي
 

يکي ديگر از مباحثي که بايد در اين داستان به آن توجه شود فقدان وجود خدا تا آخر داستان است که نشان دهنده انسان محوري و توجه به محور بودن وجود انسان است.اين نکته بارها و بارها ديده مي شود؛براي مثال دامبلدور بارها مي گويد اميد ما به هري پاتر است.لحظه اي در اين داستان وجود ندارد(به جز آخر داستان)که از خدا طلب کمک شود و هر امداد و کمکي که مي شود از سوي دوستان و حاميان به يکديگر است:کمک دامبلدور به هري در تالار اسرار(کتاب دوم)و کمک ارواح والدين هري به او در زمان رويارويي اش با ولدمورت در قبرستان(کتاب چهارم)از اين قبيل هستند.البته در آخر داستان ذکر شده است که هري پاتر با اميد به خداي آسمان(يا لفظ اميد به آسمان ها)به ولدمورت حمله مي کند.اين مي تواند نشان دهنده آن باشد که اميد همه به هري پاتر و اميد هري پاتر(آمريکا)هم به خداست؛ يعني دروازه رسيدن به خدا هري پاتر است و اين همان دين گرايي دولتمردان و سياستمداران آمريکايي است که فقط ايمان را از آن خود مي دانند و در راه رسيدن به آن مي کوشند(مسيحيان تجديد حيات يافته).
البته از آنجايي که تا قبل از انتشار کتاب هفتم، بحثي در گرفته بود درباره انسان محوري و توجه نکردن خانم رولينگ به وجود خدا در داستان، شايد آوردن اين جمله «با اميد به خداي آسمان»براي پايان دادن به اين بحث بوده است تا به اهل فکر نشان دهد که به وجود خداوند در داستان اشاره شده است.اما آمدن اين جمله در اواخر داستان اين پرسش را مطرح مي کند که چرا گفته است؛ خداي آسمان، به بيان ديگر چرا از ياي نسبت استفاده شده است؟ اين يادآور چند خدايي و وجود الهه هاي چندگانه در حوزه تمدن غرب است.شايان ذکر است که غرب در حال رجوع به عصر اسطوره هاي خود، يعني همان عصر پيش از مسيحيت است.
رولينگ مي توانست به جاي اين واژه(خداي آسمان)،از واژه هايي مانند خداي آسمان و زمين يا خداي توانا يا خداي قدرتمند استفاده کند که اين نام ها صفات خدا را که در ذات اوست نشان مي دهد، پس استفاده از چنين بياني مشکوک است.
قرار دادن اين لايه در داستان باعث مي شود که ذهن خواننده با تبليغات محسوس آمريکايي ها و صهيونيست ها راحت تر کنار بيايد.

لايه چهارم:ماورا
 

يکي ديگر از لايه هايي که بايد به آن توجه شود، بنا شدن اين داستان بر پايه خيال و مسائل ماورايي است.
متمرکز کردن ذهن افراد به ماورا، آنها را از توجه به زندگي عادي باز مي دارد و به عبارتي، به مشکلاتي که در زندگي انسان رخ مي دهد و او نمي تواند معناي آنها را دريابد مفهومي ماورايي مي بخشد؛ اين به معناي رد امور ماورايي نيست، بلکه استفاده سوء از ماورا براي توجيه هر رويدادي اشتباه است.ترسي که در وجود افراد از مسائلي درک ناشدني بوجود مي آيد يا اتفاقاتي که پاسخي براي آنها ندارد و آن را به ماورا نسبت مي دهد از کارکردهاي اين نوع داستانهاست.در داستان هري پاتر به دفعات با اين موارد رو به رو مي شويم و حتي فراتر از آن خود داستان هم مسکّني براي التيام درد ناشي از ناشناختگي طبيعت است.
در کتاب ششم داستان هري پاتر، زماني که نخست وزير انگليس در حالتي مضطرب در اتاقش در حال قدم زدن است و به قتل هاي مرموزي که عاملان آن پيدا نشده اند و يا فروريختن چند پل فکر مي کند و فشار افکار عمومي را بر روي خود حس مي نمايد، ناگهان وزير سحر و جادو ظاهر مي شود و به او مي گويد که اين حوادث رخ داده در جامعه انساني، از سوي جادوگران سياه است و هيچ دليل منطقي ندارد.
اين مطلب کوتاه آن چنان در ذهن خواننده نقش مي بندد که ازآن پس حوادثي را که درجامعه اش يا جهان رخ مي دهد و هيچ کس از دولتمردان توانايي درک علت آن را ندارند و يا نمي خواهند پاسخ دهند، به طور ناخودآگاه به مسائل ماورايي مربوط مي کند و به طرز جالبي از فشار افکار عمومي بر دولتمردان کاسته مي شود و اين خواست سياستمداران غرب است.

لايه پنجم:اهانت
 

با موشکافي لايه هاي معنايي داستان هري پاتر متوجه اهانت بزرگ آن به اسلام مي شويم.شايد عده اي اين برداشت را سياه نمايي بدانند، ولي پر واضح است که شفاف سازي غير از سياه نمايي است.اهانت هايي از قبيل:
*1.در داستان گفته مي شود که بيش از هزار سال پيش(!)، چهار جادوگر بزرگ(!)، مدرسه جادوگري هاگوارتز را بنا کردند.يکي از آنها پس از مدت کوتاهي، به دليل اختلافاتي، مدرسه را ترک مي کند(!).او قبل از خروجش از مدرسه، تالاري را در مدرسه بنا مي نمايد و در آن هيولايي قرار مي دهد و مي گويد:که نواده من مي آيد و منويات و خواسته هاي مرا دنبال مي کند.
اين چهار جادوگر نمادي از خليفه راشدين است!
اين تشبيه به نوعي تشبيه دين اسلام به جادو است و چهار خليفه راشدين، به چهار جادوگر تشبيه شده اند.هدف از اين تشبيه زشت هم اختلاف اندازي بوده است و هم، درکل، اصل اسلام را باطل و جادو به شمار آوردن.
بناي مدرسه توسط چهار جادوگر حدود هزار سال پيش، همان بناي حکومت اسلامي است که بيش از هزار سال از زمان ايجاد آن مي گذرد و ايجاد يک تالار در اعماق مدرسه(به صورت پنهاني)، نشان دهنده تفکر و انشعاب شيعه است که از ديد خلفاي ديگر باطل انگاشته شده است(همان گونه که سه جادوگراين داستان،در برابر ساخت اين تالار موضع گرفتند).اين تصوير اين موضوع را در ذهن ايجاد مي کند که همان گونه که سه خليفه نخستين، با امام علي(ع)مشکل داشتند، اين سه جادوگر هم با اسليترين مشکل داشتند؛ و اين قياس بي شرمانه، به شکلي برنامه ريزي شده، در ذهن خواننده نقش مي بندد.
*2.از سوي ديگر در داستان آمده است:جادوگر جدا شده از بقيه، گفت:نواده من مي آيد و اهداف مرا دنبال مي کند و ديديم که ولدمورت آمد؛ او يک دوره قدرت راني کرد و سپس ضعيف و پس از مدتي غايب شد(!)اما دوباره قدرت گرفت و درکنار مقبره پدرش(!)ظهور کرد(!).آن نواده کيست؟ مهدي(عج).
اگر اين تشبيه زشت را بر لايه اولي تطبيق دهيم که در ابتداي اين مقاله ذکر شد، اثري که در ذهن خواننده ايجاد مي شود اين است:ولدمورت، همان گونه که توصيف شده، هم ظالم است و هم مانند هيتلر خونريز و نژاد پرست است.از سوي ديگر وقتي خواننده اين توصيف هايي را که ما در اين لايه اخير موشکافي کرديم در نظر مي گيرد، اين سه شخصيت خيالي، سياسي، الهي را در کنار هم قرار مي دهد و به عبارت ديگر اين سه شخصيت را يکي مي داند و به اين نتيجه ذهني مي رسد که هر سه شخصيت داراي يک نوع افکار و کردار هستند!!و آن شخصيت الهي، يعني امام زمان(عج)، هم به شخصيت جادويي تشبيه مي شود و هم به قاتل شناخته شده تاريخ!
شايد گفته شود که خب، فرض مي کنيم که همه اين لايه هايي که تا حال ذکر شده درست است، اما چطور اين لايه ها، در ذهن خواننده ها نقش مي بندد، و به عبارت ديگر تأثير آنها چيست؟
پاسخ روشن است، علم پيشرفت کرده و قدرتمندان عالم، راه تسلط بر افکار را که راه تسلط بر افراد است دريافته اند.اگر افکار در دست گرفته شود افراد هم در اختيار خواهند بود.
اينک در جهان متمدن غرب، اين اصل جادويي و سحرآميز رعايت مي شود و صاحبان سرمايه و قدرت، براي آنکه به سود بيشتري برسند با روش هاي مختلف مي کوشند بر ذهن عموم مردم و مخاطب هاي خود تأثير گذارند.
*3.نکته ديگر اين است که رنگ لباس و پرچم گروه اسليترين سبز است و اين اشاره اي است به رنگ لباس و پرچم ائمه و سادات.
*4.نکته ديگر اين است که، ولدمورت در کتاب دوم در تالار اسرار خطاب به هري پاتر مي گويد که نسبش به جدش سالازار اسليترين از طريق مادرش مي رسد نه پدرش.اين مطلب هم گستاخي بزرگي است.قبلاً فهميديم که خانم رولينگ از ساختن شخصيت ولدمورت چه هدفي داشته است و با نوشتن اين مطلب کارش کامل تر مي شود؛ زيرا نسب امامان شيعه(در اينجا هدف امام زمان است)و به طبع آن سادات، از طريق حضرت فاطمه(س)به پيامبر(ص)مي رسد نه از طريق حضرت علي(ع).در واقع در نگاه ديگر خانم رولينگ، اسليترين را کنايه از پيامبر مکرم اسلام گرفته زيرا به علت برهم نخوردن سير منطقي داستان، خانم رولينگ در بيان خواسته هاي خود کمي با محدوديت واژه ها رو به رو بوده است.
خانم رولينگ اين بحث نسب شناسي را با مهارت و وقاهت تمام بيان کرده و چهره مشخصي از امام زمان توصيف نموده و آن را در اين داستان خيالي قرار داده است.
*5.ولدمورت زماني که دوباره قدرت مي گيرد و به عبارت ديگر ظهور مي کند(در آخر کتاب چهارم)، در کنار قبر پدرش ظاهر مي شود و موجوديت مي يابد!
آيا نه اين است که امام زمان(عج)در مکه، شهر جدش رسول الله ظهور مي کند!
*6.درکتاب دوم هم باسيليسک(مار عظيم الجثه و جادويي)از دهان مجسمه سالازار اسليترين بيرون مي آيد.از آنجا که اسليترين در اين بخش داستان نماد پيامبر است، در اينجا سخنان پيامبر، جادو و سحر دانسته شده و آن را به شکل ماري ترسيم کرده است.(خانم رولينگ در جايي اسليترين را نماد حضرت علي و درجاي ديگر نماد پيامبر اکرم دانسته است.در آخر کتاب دوم، ولدمورت از نسبش و رسيدن آن از طريق مادر به اسليترين سخن مي گويد و بعد هم در برابر مجسمه اسليترين مي ايستد و با او سخن مي گويد، پس در آخر اين کتاب، اسليترين نماد پيامبر است ولي زماني که در داستان از چهار جادوگر بحث مي شود،اسليترين که چهارمين جادوگراست، نماد خليفه چهارم مسلمانان مي گردد).
*7.تام مارلو ريدل(Tom Marvolo Riddle)حروف نام خود را به هم مي ريزد و جمله «من لرد ولدمورت هستم» (lord Voldemort Iam)را مي سازد.جادوگران به اين معتقدند که نام ولدمورت شوم است و نبايد نام او را برد و حتي جادوگران طرفدارولدمورت هم نام وي را نمي برند به دليل آنکه براي آن حرمت قائل اند و به جاي آن از واژه لرد سياه استفاده مي کنند!
اين هم بخش تکميل کننده ديگر لايه اهانت به اسلام است؛ زيرا که نام امام زمان، همان نام پيامبر است و اين نام به احترام به اين شکل نوشته مي شود:«م-ح-م-د»و اين به هم ريخته شده واژه محمد است !!و زماني هم که امام زمان ظهور مي کنند، اين طور خود را معرفي مي کنند:«انا بقيه الله»!از سوي ديگر شيعيان به احترام ايشان، نام اصلي ايشان را نمي برند و از کلماتي همچون:حجت،مهدي، بقيه الله، امام زمان و ...استفاده مي کنند.
اين مفاهيم ذکر شده يعني نام به هم ريخته شده و همچنين لقب و حرمت گذاري شيعيان در بردن نام امام زمان، با وقاحت تمام در اين داستان بيان شده است.
*8.در کتاب اول هري پاتر، يکي از معلم هاي مدرسه هاگوارتز کوييرل نام دارد، علاوه بر اينکه در داستان به طور عادي پاي او در ميان است، گاهي هم درباره برخي خصوصيات او، از جمله لکنت زبان و نوع پوشش، سخن رفته است.سبک معرفي لباس او بسيار مشکوک است و بر روي دستاري که بر سرش مي بندد بسيار تأکيد شده به گونه اي که چندين جمله در جاهاي مختلف داستان درباره دستار وي نوشته شده است با توصيف هاي خانم رولينگ از اين دستار متوجه مي شويم که او دستاري مانند هندي ها دارد يا بهتر بگويم مانند روحانيان مسلمان، عمامه اش را باز مي کند تا ولدمورت که درون سر اوست از پشت سرش با هري پاتر صحبت کند.اين توصيف هم، توصيف هدفمندي است؛ زيرا علما و روحانيون مسلمان به جادوگران تشبيه شده اند.
*9.بايد توجه کرد که ولدمورت در سر اين معلم(کوييرل)نشان داده مي شود و همان گونه که در همين لايه بررسي کرديم ولدمورت کنايه از امام زمان است، پس با کنار هم گذاشتن اين دو توصيف اين نکته بر ذهن شيعيان است و وجود خارجي ندارد!

در پايان
 

اين داستان هم زنده کننده و به ياد آورنده رويداد مشکوک هلوکاست است و هم الگو و منجي جهان را آمريکا معرفي مي کند و هم ذهن ها را به مسئله ماورا الطبيعه منحرف مي کند و همچنين به دنبال ضربه زدن به اسلام است.
در نوشتن و نشر اين داستان دو نظر به ميان مي آيد:يکي آن است که چون يهوديان علاقه زيادي به مطرح کردن مباحثي دارند که به اصطلاح مظلوميت قوم يهود را نشان دهد يا اينکه قصد دارند تا مي توانند به اسلام ضربه بزنند(که از زمان بعثت پيامبر آغاز شده و طي تاريخ ادامه داشته است)، خانم رولينگ کوشيده است مضامين مورد علاقه آنها را در لايه هايي در اين داستان قرار دهد تا از اين رهگذر از حمايت هاي مالي و تبليغاتي آنها و به طور کلي، جهاني کردن داستان از سوي قدرتمندان، بهره ببرد.بعيد دانسته مي شود که خانم رولينگ اين قدر توانايي درسر هم کردن اين همه لايه با هم داشته باشد.چنان که مي دانيم متوسط شاهکار ادبي در سن 54 سال و نيمي است.بنابراين سن و سال اين نويسنده نبودن او در گذشته، اين هم اطلاعاتي که به اين شکل کنار هم آورده است، ما را به اين نتيجه مي رساند که حتماً، ايشان مشاوران بسيار حرفه اي در کنار خود داشته است که در اين کار به وي کمک کرده اند.به عبارت ديگر، اين اثر نوشته شد و سپس، خانم رولينگ نويسنده آن معرفي گرديد!!/برگرفته از:هري پاتر؛ داستاني پُر داستان.
منبع:نشريه زمانه، شماره 90.