شب چراغ

شب تاريک است و مهتابي دلنواز چشم ها را نوازش مي دهد ماه با نور کم خود زينت سياهي شب مي شود و مي آيد تا با نوري سرد، ساعاتي آرام بخش را به روح موجودات و طبيعت هديه کند. خورشيد هم به وسعت نياز براي تلاش روزمره و ادامه زندگي مي درخشد.
(جعل القمر فيهنّ نورا) (سوره نوح، آيه 15)
ماه يکي از آن مخلوقاتي است که خدا براي بيان واقعيتهاي آفرينش و بيان اهداف آن در قرآن به آن سوگند ياد کرده، در يک قسم، به تابان بودن آن اشاره کرده و مي فرمايد:
(والقمر اذا اتسق) (سوره انشقاق، آيه 18)
قسم به ماه هنگامي که تمام فروزان شود و در قسم ديگر، به نظم در پيدايش شبانه ماه يادآور شده است؛ که ماه همواره از پي خورشيد در نظم حاکم بر جهان هستي حاضر مي شود.
(و القمر اذا تلاها) (سوره شمس، آيه 2)
قسم به ماه که در پي آفتاب تابان برآيد
و در جاي ديگر بوسيله ماه واقعيت روز قيامت را بيان مي کند.
(کلا و القمر) (سوره مدثر، آيه 32)
در آيات بسياري از اين نعمت بزرگ الهي ياد شده است. مجموعاً در 27 آيه از قرآن سخن از «قمر» به ميان آمده است و در هفت آيه از همين آيات به تسخير ماه اشاره شده است.
اگرچه ماه آفرينش عظيمي دارد، اما خلقت انسان از آن بلندمرتبه تر است. چرا که آفرينش انسان بسيار عجيب تر و پيچيده تر از آفرينش ماه است. دليل دوّم اينکه ماه و خورشيد در رؤيا، انساني همچون حضرت يوسف را سجده کردند و اين خود دليلي محکم بر اين مدعاست.
(و الشمس و القمر رأيتهم لي ساجدين) (سوره يوسف، آيه 4)
دليل ديگر اينکه يکي از معجزات آخرين پيامبر خدا- حضرت محمد(ص) – شق القمر بود که آن حضرت با يک اشاره انگشت ماه را با تمام عظمتش از هم شکافت و به دو نيمه کرد.
در طول تاريخ انسان هاي کوته فکري بوده اند که ماه را پرستش مي کردند که حضرت ابراهيم با اين پرستش به مبارزه برخاست و طي يک برنامه هدفمند ثابت کرد که ماه نمي تواند خالق مخلوقات باشد؛ چرا که خودش فاني و نابودشدني است.
و خداوند آفرينش ماه را نشانه اي بر وجود معرفي مي کند. (سوره انعام، آيه 77)
(و من آياته الليل و النّهار والشمس و القمر) 37 فصلت (سجده واجب)
و از انسان مي خواهد که به اشتباه ماه و خورشيد را پروردگار خود ندانند و بر آن سجده نکنند.
(لا تسجدوا للشمس و لا للقمر) 37 فصلت (سجده واجب)
و مي فرمود تنها آفريدگار جهان با اين همه خلقت، شايستگي و لياقت سجده کردن را دارد و فقط بايد در برابر او کرنش کنيد.
(واسجدوا لله) 37 فصلت (سجده واجب)
ماه کره نسبتاً کوچکي است که طبق محاسبات دانشمندان، 49 مرتبه از کره زمين کوچکتر است و به همين دليل سرعت مسير نيروي جاذبه آن 6/ 1 نيروي جاذبه زمين است و فاصله متوسط آن از کره زمين بيش از 384 هزار کيلومتر مي باشد و به همين دليل سرعت سير نور ماه به زمين کمي بيش از يک ثانيه است. همچنين سرعت گردش ماه به دور کره زمين در هر ثانيه 1 کيلومتر است. از اين رو، بيش از 29 روز قمري طول مي کشد تا ماه يک دور کامل به دور زمين بچرخد. در همين مدت يک بار هم به دور خود مي گردد و چون اين دو حرکت همزمان با هم هستند، آن بخش از ماه که رو به کره زمين است هميشه ثابت ديده مي شود و جاي تعجب است که نور ماه در شب بدر که کامل ترين موضع ماه است، به حد کمال خود مي رسد و در مقايسه با نور خورشيد 460 هزار مرتبه کمتر است. لذا، همين نور مختصر ماه شبهاي مهتابي همانند چراغي پر فروغ و زيبا و دل انگيز با منظره هاي عالي بوجود مي آورد.
(تبارک الذي جعل في السماء بروجا و جعل فيها سراجاً و قمراً منيراً) (سوره فرقان، آيه 61)

فوايد آفرينش ماه
 

1. گردش منظم ماه به دور کره زمين، تقويم طبيعي جالبي را به وجود مي آورد.
(و هو الذي خلق الليل و النهار و الشمس و القمر کل في فلک يسبحون) (سوره انبياء، آيه 33)
(والشمس و القمر بحسبان) (سوره الرحمن، آيه 5)
2. روشنايي ملايم ماه، هر چند تاريکي شب را به طور کامل از بين نمي برد اما در حد قابل توجهي به ديد انسان کمک مي کند و نور ماه آن چنان آرام بخش است که مزاحم استراحت شبانه انسان و موجودات ديگر نيست. اين چنين است که خلايق خود سجده گذار خالقشان مي شوند.
(الم تر أن يسجد له من في السموات و من في الارض و الشمس و القمر ) (سوره حج، آيه 18)
3. مسأله جزر و مد درياها يکي ديگر از دلايل تأثير بر روي کره زمين است که فوايد بسياري در زندگي بشر دارد از جمله:
- عقب زدن آب شيرين که به دريا مي ريزد و مشروب ساختن زمين هاي بسياري بوسيله آن
- در کارخانه ها براي به حرکت درآوردن توربين ها از اين پديده طبيعي استفاده مي شود.
- در کشتيراني کشتي هاي بزرگ به هنگام مد مي توانند در بسياري از ساحل ها پهلو بگيرند و بارگيري و يا تخليه کنند.
- براي شستشوي بندرها، ماهيگيري، به هم زدن آب دريا و تعديل حرارت و مواد ترکيبي و در مواردي از اين قبيل از آن بهره مي گيرند.
فتبارک الله احسن الخالقين
منبع:‌ نشريه بشارت شماره 76.