اضافه وزن با خمپاره 120 ميليمتري
فصلي از رمان «هنوز منتشرنشده» از داود اميريان
تركش ولگرد
چند ساعت بعد نزديک سپيدهدم وقتي دو امدادگر زير آتش و گلولههاي ديوانهوار بعثيها خواستند يوسف را با بدن مجروح و خوني روي برانکارد بگذارند و به آمبولانس برسانند وزن بدن يوسف هفتادودو کيلو و ششصدوده گرم شده بود!
بچهها با شور و هيجان آماده ميشدند تا در تاريکي شب سوار ماشينها شوند و به خط نبرد بروند. دل تو دل هيچ کدامشان نبود، اضطرابي عجيب در دل همه قيليويلي ميرفت، اما هيچ کس به روي خود نميآورد که در دلش چه ميگذرد. بر عکس، سعي ميکردند بخندند و با مزه پراني و شوخي به هم روحيه بدهند.
سلاحها براي آخرين بار بازبيني ميشد. خشاب گلولهها در جا خشابي و نارنجکهاي چدني چهل تيکه در جاي مقرر روي سوراخ فانسقه کنار قمقمه آب بند ميشد. بعضيها که جوگير شده بودند، به پيشاني خود يا دوستانشان سربندهاي سرخ و سبز گره ميزدند. چند نفري هم چفيهشان را به کمر بسته بودند. چند نفر هم بهترين لباس نظاميشان را که تميز و اطو کشيده بود، پوشيده و داشتند پوتينهاي مشکيشان را واکس ميزدند، انگاري داشتند به جشن و عروسي ميرفتند، ميخواستند خوشتيپ و مرتب باشند. اما اين وسط فقط يوسف بود که بيش از همه دستخوش شور و هيجان شده و يکجا بند نميشد. در ميان سرو صداي همهمه و بگو و بخند و صداي سرودهاي ميهني و مهيج، صداي يوسف از همه بلندتر بود که به اين و آن بند ميکرد و تو کار هرکس فضولي ميکرد و اظهار نظر ميکرد.
در دور دستها در منطقهاي که براي حملة نهايي انتظارشان را ميکشيد، آسمان شبزده از منورهاي سرخ و زرد روشن شده بود. هرکس به آن نقطه نگاه ميکرد فکر ميکرد، که روي سقف آسمان چهلچراغهاي عظيم و پرنور نصب کردهاند که نورش روي زمين ميرقصيد و يک دم خاموش نميشد. منورها پشت سر هم روشن ميشدند و اجازه نميدادند زمين زير شنل تاريکي فرو برود.
اما يوسف اصلا توجهي به آن منطقه نداشت و فقط و فقط به بچههاي همگردانياش بند کرده و آقابالاسري ميکرد. گاهي به جوان خنده روي تيربارچي امر و نهي ميکرد که حواست به نوار گلولهها باشد که خاک وگِلي نشود در جانِ لولة سلاحت گير کند! بعد به عاقلهمردي که راکتانداز آرپيچي در دست داشت، هشدار ميداد موقع شليک حواسش به پشت سرش باشد يک وقت آتش عقبِ آرپيچي نزند افراد پشت سري را شلوپل کند و مصيبت بار بياورد! به امدادگرها بند کرده بود واقعاً كارشان را بلدند و اصلا درست و درمان آموزش امدادگري ديدهاند و يا همينطوري اللهبختکي امدادگر شدهاند!
ـ ببينم دستتان را استرليزه کردهايد!؟ يک وقت مجروحي، خوني نبينيد غش کنيدها، باريکالله! کارتان را خوب انجام بدهيد!
سيدعلي معاون اول فرمانده گردان، از دست يوسف عصبي شده بود، هر قدر سعي ميکرد اظهار فضل و الدُرُم بُلدرمهاي يوسف را به گوش نگيرد و زير سيبيلي رد کند، نتوانست که نتوانست. صداي يوسف سوهان اعصابش شده بود. يوسف کار را به جايي رساند که به خود سيدعلي هم بند کرد و حق بهجانب و دستها روي سينه جمع کرده، گفت: ببينم آسيدعلي، خوب نقشه و کارک منطقه عملياتي را نگاه کردي؟ ميدوني چطوري و از کجا بچهها را ببري جلو تا کمتر تلفات بدهيم و بهتر حساب عراقيها را برسيم!؟
سيدعلي لب گزيد و براي يوسف چشم دراند. بيتوجه به پوزخند ديگران با صداي گرفته و جوري که فقط يوسف بشنود گفت: سر به سر من نزار پسر، برو رد کارت! يوسف از رو نرفت، سر تکان داد و محکمتر از قبل گفت: اگر من بهت هشدار بدم بهتره تا يه وقت زبونم لال گند بالا بياري، ببين علي جان! از دست من ناراحت بشي اما يادت بيفته جلوي اشتباهت رو بگيري بهتره تا زبانم لال بچههاي مردم رو ببري زير تيغ و گلوله دشمن و خونشان بيفته گردنت. من خير و صلاحتو ميخوام!
يوسف شانس آورد که همان لحظه «آقاتراب» فرمانده گردان سيدعلي را پيش خود صدا کرد، چون سيدعلي تصميم گرفته بود سه ثانيه بعد با قنداق سلاحش به فرق سر يوسف کوبيده و خيال خود و ديگران را راحت کند!
آقاتراب در نور کمي که از درز چادر فرماندهي روي صورت سيدعلي افتاده بود، ديد که سيدعلي حسابي برزخ و اخمو شده است. لبخند زد و پرسيد: چي شده سيدعلي؟ حسابي تو لبي!
سيدعلي که تيک عصبياش عود کرده و پلک چشم چپش ناخود آگاه ميپريد، گفت: اقبالش بلند بود که شما صدايم کرديد، ميخواستم همچين بزنم تو سرش که رب و روبش يکي بشه.
ـ کي رو ميخواستي بزني؟
ـ همين عتيقه سازمان ملل رو! همين يوسفخان بيرياي درب و داغون رو آقاتراب اين مصيبت رو از کجا پيدا کردي؟ به عالم و آدم گير ميده و داره دهن همه رو..... استغفرالله، ببين اين لحظات آخر که معلوم نيست شهيد بشويم يا نه، چنان اعصابمو خطخطي کرده که دهنم به گلاب باز ميشه. آقاتراب، آخه اين کيه؟ بدجوري خالي ميبنده! چپ ميره و راست مياد پُز ميده تو عمليات قبلي کم مونده بود صدام حسين و تک و تنها اسير بکنه که يک لشکر بعثي به داد صدام رسيده ان و از دست اون نجاتش داده ان. الآنم به من گير داده. آخه من چيكارش کنم؟
آقاتراب قمقمهاش را از بند فانسقه جدا کرد. درش را باز کرد و به زور به دست سيدعلي داد و گفت: کمي آب بخور خلقت باز بشه. بخور سيد جان. آخه عزيز دلم، تو چرا؟ تو که پنج ماهه ميشناسيش و ميدوني خصلتش اينه که قپي بياد و بيخود و باخود از خودش تعريف کنه و هي تو چشم باشه. الآنم جو گرفتدش و بيشتر داره هنرنمايي ميکنه. انصافا جوون خوبيه و کار راه اندازه. کي اندازة يوسف کارو تلاش ميکنه؟ کي آچار فرانسة گردانه و تو هر گيروگرفتاري داوطلب ميشد تا کمک و ياري کنه؟ از اينام که بگذريم امشب همهمون خوشحال و سرحاليم. اگر خدا بخواد داريم پس از دو سال خرمشهر رو از دست بعثيها آزاد ميکنيم. قول ميدم اگر زنده بمونيم، فردا شب تو مسجد جامع خرمشهر يوسف رو بغل ميکني و از خوشحالي به گريه ميافتي. وقتِ رفتنه. به بچهها بگو جمع شن تو سوله بزرگه، براي آخرين خداحافظي، آي برو قربون جدت، برو!
پير و جوان و نوجوان، لباس خاکيرنگ به تن، دستهدسته وارد سوله شدند که آنقدر جادار و گنده بود که ميشد توش فوتبال بازي کرد. همه شانهبهشانه و سيبيلبهسيبيل چشم دوختند به آقاتراب که جلوي صفها ايستاده بود. با اشاره آقاتراب صداي بلندگوها که هنوز سرودهاي حماسي پخش ميکرد قطع شد. سوله با لامپهاي کوچک و بزرگ غرق نور شده بود. بچهها هنوز با هم ميگفتند و ميخنديدند. يک نوجوان خندهرو بلند شد و با نگراني ساختگي فرياد زد: اي واي... من حلقه ضامن نارنجکم رو گم کردم، کسي نديدتش؟
هنوز حرفش تمام نشده بود که نصف جمعيت هماهنگ و خندهکنان شروع کردند به شمردن: هزار و يک، هزار و دو، هزار و سه، هزار و چهار، هزار و پنج، بمب.....!!!
نوجوان شيرجه زد رو زمين و همه خنديدند.
آقاتراب لبخندزنان دست بلند کرد. خندهها و همهمهها قطع شد. همه چشم دوختند به آقاتراب.
سيدعلي کنار آقاتراب ايستاده و جدي و کمي اخمو به نيروها نگاه ميکرد. آقاتراب گفت: تا چند دقيقة ديگر عازم ميدان نبرد ميشويم. فقط به اندازه يک يا حسين(ع) به آزادي خرمشهر عزيز مانده. الان نزديک به دو ساله که خرمشهر شده خونينشهر. وقتشه دوباره خرمشهر بشه. خرمشهر، چشمانتظار شما دلاوران و سلحشوران ايرانيه تا آزادش کنيد از چنگ بعثيهاي چشمناپاک. همون بعثيهاي چشمهيزي که چشم به خاک ايران عزيز ما داشتند و متاسفانه به خاطر بيتجربگي و دستپاچه شدن ما تونستند قسمتي از سرزمين عزيز ما را تصرف کنند. اما حالا فهميدند غلط زيادي کردهان و لقمة گندهتر از دهن برداشتن؛ لقمهاي که داره خفهشون ميکنه. من از شما توقع دارم که...
يوسف از دل جمعيت بلند شد و با صداي بلند گفت: آقاتراب يک عرض مهم دارم، اجازه ميفرماييد؟!
سيدعلي رنگ از صورتش پريد، لب گزيد. سر پايين انداخت تا بچهها صورت خشمگين و عصبي اش را نبينند. آقاتراب با آرامش و انگار نه انگار که در حال صحبت و روحيه دادن به ديگران بوده است، گفت: بگو يوسفجان، گوش ميدهيم!
يوسف صفهاي نشسته را شکافت و جلو آمد. سمت چپ آقاتراب، رو به جمعيت ايستاد و گفت: من نذر کردم شب حمله براي بچهها صحبت کنم!
چند نفر زير جلکي خنديدند. چند نفر ديگر هم که خوب يوسف را ميشناختند آماده شدند تا بخندند و لذت ببرند.
يوسف با صداي بلند و لحني عجيب گفت: اي دلاوران، اي مردان مرد، شب حمله فرا رسيد! شبي که ميرويم انتقام بگيريم از بعثيهاي نامرد بيمعرفت. اما معلوم نيست تا چند ساعت ديگه، چند نفر از ما مجروح يا شهيد و جانباز و اسير دشمن بشوند. اما من حرف و منظورم چيز ديگهاس!
سيدعلي هاج و واج از پس شانة آقاتراب به يوسف خيره شده بود که لحظهبهلحظه شور حسيني ميگرفت و هيجانزدهتر ميشد و صدايش بالا و پايين ميشد. اي دوستان! اگر به خاطر رضاي حق و در راه تکليف بجنگيد و مبارزه کنيد، مطمئن باشيد که خدا کمکتان ميکند. اما اگر حواستان جاي ديگه باشه و فقط از روي رودرواسي و غرور و نشون دادن خود بخواهيد پا به صحنه نبرد بگذاريد توقع نداشته باشيد که خداوند کمکتان بکند. اگر بين شما کسي هست که بدهکاره، مديونه و يا آرزوهاي دور و دراز داره، بهتره با ما نياد! اگر کسي هست که از خون و زخم و ترکش و گلوله ميترسه اما روش نميشد که بگه، بهتره همين حالا ما را ترک بکنه، اگر کسي هست که ترسيده و داره ميلرزه و تصميم گرفته همان بسم الله شروع عمليات جيم بشه و فرار کنه بهتره همينجا بمونه و با ما نياد!
حتي آقاتراب هم جا خورده و حالا در کمال حيرت و شگفتي يکوري به يوسف نگاهنگاه ميکرد. بدبختي و خشم و جنون ترکيب عجيبي در چهرة سيدعلي شده بود و خون خونش را ميخورد. آقاتراب رسماً پشيمان شده بود که به يوسف اجازة سخنراني داده است!
سيدعلي طاقت نياورد و از کنارة خلوت سوله انداخت و خودش را به بيرون رساند تا هواي تازه بخورد تا بالا نياورد.
اين وسط جنگجويان آمادة نبرد، شاد و شنگول به حرفهاي صدمن يه غاز يوسف گوش ميدادند و علني ميخنديدند و به شانه هم ميزدند. خوشحال بودند كه به جاي گريه و زاري مراسم خداحافظي، ميخندند و کيف ميکنند.
اما يوسف، صورت خندان و نيشهاي تا بناگوش در رفته همراهانش را نميديد؛ چون دچار غليان احساسات شده و چشمانش را بسته و هنوز حرف دلش را بيرون ميريخت.
حالا با اجازة آقاتراب، چراغها را خاموش ميکنيم تا کساني که ترسيده و يا عذر و بهانه دارند، بدون اينکه شناخته بشوند، مثل بچة آدم بروند بيرون و خودشان را يک گوشه قايم کنن. خواهش ميکنم ترديد نکنيد، الآن برويد بهتره تا بعدا، شايد فرصتش برايتان پيدا نشود. حالا من و آقاتراب صورتمان را برميگردانيم تا متوجه نشويم چه کساني ما را ترک ميکنند. آقا لامپها را خاموش کنيد!
لامپها خاموش و سوله غرق تاريکي شد. يوسف پشت به جمعيت، چهار زانو نشست و صورتش را در کف دستانش گرفت. از پشت سر، صداي همهمه و کشيده شدن پاها روي زمين و همهمهاي خفيف را شنيد. ميدانست که حق با اوست و حتما آقاتراب موافق اين كارهايش است، وگرنه اعتراض ميکرد.
يوسف صبر کرد و صبر کرد. ديگر هيچ صدايي نميآمد. در تاريکي و کورمال کورمال و با احتياط براي اينکه به کسي نخورد، از جا بلند شد و رو به جمعيت برگشت.
تمام شد؟ اونايي که قصد رفتن داشتند رفتند؟ خيلي خوب، اما حالا اين را بگم اونايي که ماندهان ديگر هيچ عذر و بهانهاي ندارن. با هم به ميدان نبرد ميرويم و مثل شير به بعثيها حمله ميکنيم و حقشان را کف دستشان ميگذاريم. حالا لامپها را روشن کنيد، آقا لامپها روشن!
اما هر چه صبر کرد خبري از روشن شدن لامپها نشد. گوش تيز کرد، هيچ صدايي حتي صداي نفس نفس زدن يا خشخش لباس هم به گوش نميرسيد. کورمال کورمال و با دستان باز و با هزار سختي و مکافات با قدمهاي کوتاه جلو رفت تا به ديوار سيماني و زبر رسيد. در حيرت بود چرا هيچکس کمکش نميکند. آنقدر کف دستانش را روي ديوار سيماني کشيد تا پريز برق را پيدا کرد. چشمانش را محکم بست تا هجوم نور اذيتش نکند و شاسي پريز را زد. نور از پشت پلکهاي بسته به چشمانش هجوم آورد. کمي چشمانش را ماليد و صبر کرد و بعد پلکهايش را به آرامي باز کرد. باورش نميشد، آب دهانش خشک شد، زانوانش لرزيد، به ديوار تکيه داد. فقط خودش در سوله مانده بود! تک و تنها!!!
قلبش تندتند ميزد. با خود نالهکنان گفت: اي دل غافل، يعني همه عذر و بهانه داشتند و منتظر بودندکه فرار کنند؟ پس آنهمه شور و هيجان چند دقيقه پيش و خداحافظي و حلاليت گرفتنها، فيلم و نمايش بود؟
تکيه به ديوار داد و سر خورد و نشست. زانوانش را بغل کرد. کم مانده بود گريه بکند. حالا بايد چطوري تک و تنها در عمليات شرکت ميکرد؟
همان نوجوان خنده رو که مدعي بود ضامن نارنجکش را گم کرده با عجله وارد سوله شد. يوسف را ديد. نيشاش تا بناگوش باز شد و گفت: هنوز اينجايي آقا يوسف؟ بيا ديگه، همه منتظرت هستن.
يوسف باورش نميشد. حيران و مبهوت بلند شد و پشت سر نوجوان خندهرو از سوله بيرون رفت.
بچهها دستهدسته پشت وانتهاي استتار شده با گِلولاي نشسته و منتظر بودند. آقاتراب که هنوز سوار وانت نشده بود، به يوسف گفت: کجايي مرد مؤمن؟ کلي وقته ما رو منتظر گذاشتي. وقت رفتنه.
يوسف لب گزيد. متوجه چهرة خوشحال سيدعلي شد. براي اولين لبخند سيدعلي را ديد؛ لبخندي موذيانه. و فهميد بدجوري رودست خورده است. فهميد که خوب سرش گذاشته اند.
عقب وانت آخر، کنار آقاتراب نشست. همانجا تو دلش قسم خورد بار آخرش باشد که شب حمله بخواهد براي ديگران تعيين تکليف بکند و اداي بزرگترها را در بياورد!
چند ساعت بعد يک خمپاره غولآساي 120 ميليمتري در نزديکي يوسف ترکيد! وزن طبيعي يوسف شصتوهفت کيلو و چهارصدوده گرم بود. اما آنقدر ترکش ريز و درشت چدني به بدنش فرو رفت که وزن بدنش در چند ثانيه به هفتادودو کيلو و ششصدوده گرم رسيد. يعني پنج کيلو و شصت گرم ترکش وارد بدنش شده بود، و دقيقا يکسال و شش ماه طول کشيد تا يوسف دوران بستري شدن در بيمارستان و استراحت پس از آن را پشت سر گذاشته و بتواند به جبهه بازگردد! در طول آن هجده ماه، فقط دو کيلو و نيم ترکش از بدنش خارج كردند و هنوز دو کيلو و پانصد و شصت گرم ترکش در بدنش باقي مانده بود!
منبع:ماهنامه امتداد شماره 62
/ج