صدر امت

تاریخ روایت سیر تنزل و انحطاط کرامت و انسانیت می شد اگر ستارگانی درخشان، ظلمت حیات بشری را به نور خویش فروزان نکرده بودند. نوشتن و گفتن از چنین ستارگانی، جرعه ای است گوارا برای عطش جاودانه بشر به رؤیت خورشید؛ گرچه واژه ها کوتاه تر از آنند که بر ایمان از بخت بلند اختران سخن کنند. این چند سطر، پیشکش به اختر نیکبختی است که حیاتش وقف آزادی و تقریب شد؛ هر چند که حیلت دشمن، امروز نام او را قرین اسارت و تبعید کرده.
امام موسی صدر پس از ولادت در شهر مقدس قم و گذراندن تحصیلات مقدماتی وارد حوزه علمیه شدند و در بیست و دو سالگی عنوان اولین دانشجوی روحانی مشغول به تحصیل در رشته اقتصاد دانشگاه تهران شدند. پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه و گذراندن دروس خارج حوزه علمیه به نجف مهاجرت کردند و به مدت پنج سال در نجف ماندگار شدند. پس از مراجعت مجدد به قم، مقدمات هجرت ایشان به لبنان فراهم گردید و سرانجام در آغاز دهه چهارم حیات پر بارشان به توصیه حضرات آیات بروجردی، حکیم و شیخ مرتضی آل یاسین و وصیت مرحوم شرف الدین جهت اصلاح امور فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه شیعه لبنان و بهره گیری از ظرفیت های منحصر به فرد این کشور برای شناساندن چهره صحیحی از مکتب اهل بیت علیهم السلام به جهانیان، به لبنان مهاجرت فرمودند. در سیر پیش رو قصد داریم تا با تمرکز بر فعالیت های امام صدر در لبنان و بازخوانی نمونه هایی از افکار و اندیشه های رهایی بخش شان در جهان اسلام مسیر ناتمام ایشان را بازخوانی نماییم.

14 خرداد 1307

ولادت در شهر مقدس قم

مهر 1313 تا خرداد 1322

اتمام تحصیلات مقدماتی و ورود به حوزه علمیه قم به تأسی از پدر عالمش سید صدر الدین صدر

خرداد 1322 تا اسفند 1325

پایان دوره سطح حوزه

فروردین 1326 تا بهار 1333

حضور در دروس خارج حوزه علمیه قم و اتمام تحصیلات دانشگاهی در رشته حقوق اقتصاد دانشگاه تهران

بهار 1333 تا 1337

مهاجرت به نجف برای ادامه تحصیل دروس خارج حوزه علمیه و کسب فیض از علمای نجف. در این بین امام یک سالی را نیز در قم گذراندند. همچنین سال 1334 برای دیدار با خانواده برای اولین بار به لبنان سفر کردند و در همین سفر بود که با علامه شرف الدین ملاقات نمودند.

مرداد 1337 تا آبان 1338

ادامه فعالیت در حوزه علمیه قم جهت تدریس.
بر عهده گرفتن مدیریت مجله مکتب اسلام و پیگیری اصلاح امور در حوزه علمیه قم.

آبان 1338

هجرت به لبنان در 31 سالگی

1338

* طرح شعار «گفت و گو، تفاهم و همزیستی» و پایه ریزی روابط دوستانه و همکاری صمیمانه با رهبران دینی مسیحی و اهل سنت لبنان.

1339 تا 1348

* آغاز فعالیت های امام موسی صدر جهت محرومیت زدایی و ایجاد تشکل های مختلف برای سروسامان دادن به امور فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شیعیان و پرچمداری حرکت گفت و گوی این ادیان. از جمله:
* باز طراحی جمعیت خیریه البرّ و الاحسان، شعار جمعیت این حدیث بود: شیعیان ما می میرند و دست گدایی به سوی کسی دراز نمی کنند.
* تأسیس مرکز بررسی های اسلامی برای تربیت طلاب علوم دینی، شهید سید عباس موسوی دبیر کل سابق حزب الله لبنان، یک نمونه از پرورش یافتگان این حوزه علمیه است.
* تأسیس سازمان حرکه المحرومین جهت پرورش و آشنا ساختن جوانان به جهان بینی اسلامی

1341 و 1342

* سخنرانی های تاریخی امام در دِیر مخلص متعلق به مسیحیان واقع در جنوب و کلیسای مارمارون واقع در شمال این کشور
* دعوت یکی از علمای مسیحی از امام برای عضویت در هیأت امنای«جنبش حرکت اجتماعی» پس از فتوای ایشان مبنی بر طهارت اهل کتاب
* سفر به کشورهای شمال آفریقا و ارائه طرحی نو جهت همفکری مراکز اسلامی مصر، الجزایر و مغرب (مراکش)

1344

* اعزام گروهی از جوانان مؤمن شیعه به مصر جهت فراگیری آموزش های نظامی
* تشکیل اولین کادرهای مقاومت لبنان و آغاز اولین عملیات های ایذایی مشترک رزمندگان فلسطینی-لبنانی

1345

* اجتماعات عظیم شیعیان لبنان برای بیعت با امام
* درخواست از حکومت برای تشکیل مجلسی برای سازماندهی وضع شیعیان
* آغاز حمایت های گسترده از سازمان مقاومت فلسطین

1346

* با دعوت لبنانی های ساکن آفریقا، امام موسی صدر پنج ماه مهمان قاره آسیاه بودند.
* راه اندازی اولین دور سلسله گفت و گوهای اسلام و مسیحیت در مؤسسه فرهنگی «النّدوه الّلبنانیه»
* دیداری دو ساعته با پاپ پس از جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل
* دعوت از مفتی اهل سنت لبنان برای همفکری جهت توحید شعائر، اعیاد و فعالیت های اجتماعی طوایف اسلامی

1348

* تأسیس مجلس اعلای شیعیان لبنان و انتخاب امام به عنوان رئیس مجلس
* تشکیل مؤسسه صنعتی جبل عامل یا کارگاه کادر سازی امام

1349

* دعوت از رهبران مذهبی مسلمان و مسیحی جنوب لبنان جهت چاره اندیشی در برابر دشمن صهیونیست
* ارائه طرحی مدون به مجمع بحوث اسلامی قاهره و درآمدن به عضویت دائم این مجمع
* دیداری دو ساعته با جمال عبدالناصر

1352 تا 1354

* رهبری مبارزات گسترده مردمی علیه دولت وابسته وقت لبنان در قالب حرکه المحرومین
* آغاز دوره های پنهانی آموزش نظامی جوانان شیعه برای مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان

1353

* تشکیل جنبش حرکه المحرومین امل در پی امتناع دولت وقت لبنان از پذیرش پیشنهادات امام در قبال عمران و آبادی مناطق شیعه نشین و محروم لبنان و به تبع آن راهپیمایی های عظیم مردمی در شهرهای بعلبک، صور و صیدا علیه دولت
* انتخاب دوباره به ریاست مجلس اعلای شیعیان لبنان علی رغم کارشکنی های دولت
* تحصن و اعتصاب در مسجد عاملیه بیروت در اعتراض به جنگ داخلی لبنان امام توانستند از این طریق آرامش را در لبنان حاکم کنند.
* آوردن نیروهای سوری در لبنان برای موازنه قوا و اختلافات با سوریه و مصر و برگزاری کنفرانس صلح ریاض
* ایراد خطبه های «عید موعظه روزه» مسیحیان در لبنان در کلیسای کبوشین بیروت

1354

* تأسیس جناح نظامی حرکة المرومحین، موسوم به «افواج المقاومته اللبنانی» (امل)، برای مقابله با تجاوزات اسرائیل به جنوب لبنان
* امام صدر رسماً ولادت گروه های مقاومت لبنان را اعلام کردند.

1355

* پرچمداری تلاش های ملی و عربی برای پایان دادن به جنگ داخلی و جلوگیری از تقسیم لبنان

1356

* افشای طرح صهیونیستی سکونت پناهندگان فلسطینی در جنوب لبنان
* آغاز درگیری های مقاومت لبنانی (امل) با رژیم صهیونیستی

1357

* متقاعد کردن رهبران مسلمان و مسیحی لبنان برای تشکیل جبهه فراگیر ملی
* سوم شهریور سال 57، سفر به لیبی در آخرین مرحله از سفرهای دوره ای به کشورهای عربی به انگیزه تلاش برای پایان دادن به جنگ های داخلی لبنان و جلوگیری از تجاوزات رژیم صهیونیستی در پی دعوت رسمی معمر قذافی و ربایش توسط مزدوران قذافی در نهم شهریور
* در بیست هفتم شهریور 1357 اعلام رسمی رژیم لیبی مبنی بر ترک طرابلس به سوی رم از سوی امام موسی صدر به دنبال افزایش التهاب های پس از ناپدید شدن ایشان

1358

* اعلام کمیته تحقیق لبنان و قاضی دادستانی رم مبنی بر عدم ورود امام موسی صدر به خاک ایتالیا و عدم ترک لیبی
منبع: نشریه همشهری آیه شماره 9