رهنمودهای رهبرمعظم انقلاب اسلامی
الآن اینها شروع به کتاب نویسی و قصه نویسی و ترجمه کرده اند. الان باب ترجمه باز شده و دارند مرتب ترجمه می کنند. ترجمه کار آسانی است. گمانم آن روز من به آقای شریعتمداری (1) عرض می کردم که بنده خدایی کتابی به نام « بچه های آربات(2) » ترجمه کرده، که این کتاب علیه نظام جمهوری اسلامی نیست؛ علیه استالین(3) است؛ اما در توصیف استالین می شود دو گونه حرف زد؛ می شود گفت که « استالین با استفاده از زبان طلبگی و با روح آخوندی خودش، با مردم صاف و صریح حرف می زد و حرف خود را در دل مردم جا می کرد »؛ تا به امام تعریض داشته باشد. می شود گفت که « استالین با استفاده از سابقه حضور دو، سه ساله اش در مدرسه الهیات فلان جا، بلد بود با مردم چگونه حرف بزند »؛ تا بشود بی تفاوت. آن وقت این آقای مترجم، نوع اول را انتخاب می کند؛ یعنی اسم طلبگی را می آورد! در حالی که اصلاً طلبگی به معنای مصطلح رایج ما- که امام می گفت من یک طلبه هستم- در عرف آن الهیات مسیحی روسیه قدیم اصلاً وجود ندارد. عناوینی که وجود داشته، مثلاً مدرسه راهبها، یا الهیات کشیشی، یا دبیرستان وابسته به فلان کلیسای ارتدکس بوده است.این تطبیق دادن با یک واقعیت در جامعه ما، هزار تا حرف و یک بار عظیم معنا در آن هست، که این آدم جرأت نمی کند آن را بگوید؛ اما خیلی راحت زبان ماده امام را- که این از خصوصیات امام بود و در دنیا همه می گفتند که قدرت نفوذ این مرد، مقدار زیادی ناشی از این است که با زبان ساده مردم و با زبان طلبگی حرف می زند_ در یک عبارت کوتاه ترجمه شده بیاورد، تا کتاب علیه نظام جمهوری اسلامی بشود! در حالی که یک مترجم دیگر بدون این انگیزه، یا یک آدم غافل در مقام ادیت، به جای این که به چیزهای بی اهمیت تکیه بکند_ که من دیده ام گاهی روی چه چیزهایی حساسیت بخرج می دهند، که اصلاً ارزش توجه ندارد- می گفت شما این جایش را طلبگی نوشته ای؛ بنویس دانشجوی الهیات؛ همان که بوده است.
اینها الان دارند این کارها را می کنند؛ مفصل هم دارند می کنند. من از این قبیل، متأسفانه زیاد می بینم. الان این کار باب شده است و هر آدم به اصطلاح دردسر ناپذیری- یعنی آدم بی شخصیت کم ارزشی، که هیچ دردسری هم حاضر نیست بپذیرد- این کار را دیگر حاضر است بکند! نه از کمیته می ترسد
و نه از دادسرایی که مخصوص همین چیزهاست؛ ترجمه ای می کند و هیچکس هم نمی فهمد که قضیه چیست.
به نظر من، شما در این میدان ترجمه کنید. همین کتابهای خوبی که الان در می آید، ترجمه کنید. انصافاً کتابهای خوب و جالبی در می آید که از لحاظ جنبه هنری، قدرت تأثیرگذاری زیادی دارد.
این روزها یک رمان روسی به نام « پطر بزرگ »- که دو، سه جلد است و نویسنده آن، آلکسی تولستوی(4) است- منتشر شده است. این رمان، رمانی بسیار قوی در شرح حال بطر(5) است. به نظر من، اگر یک مترجم خوب این کتاب را ترجمه می کرد، می توانست کتاب مفیدی حتی برای ادبیات کنونی جامعه ما باشد؛ اما آن طوری برخورد نمی شود. (6)
پی نوشت ها :
1. نماینده ی ولی فقیه و سرپرست مؤسسه کیهان ( در زمان انتشار این مجلد).
2. نوشتۀ آناتولی ریبا کف.
3. ( 1879- 1953 م )
4. ( 1882- 1965 م ).
5. ( 1672- 1725 م).
