ایران پیش از ورود اسلا م در سلسله حکومت داری خود دارای گروه هایی بود که یکی از آنها عنوان دبیران را داشت و رئیس آنها را دبیران مذ می گفتند. با ورود اسلا م به ایران و از آنجایی که اعراب مسلمان از شیوه های حکومتداری و مملکت داری چیز زیادی نمی دانستند و از اصول دفترداری هم به دلیل نداشتن سواد بی خبر بودند، به ناچار سراغ افراد با سواد ایرانی یا همان دبیران رفتند و از آنها در امور کشورداری بهره گرفتند.
از آن پس بود که ایرانیان با توجه به سابقه خوب خود در هر دولتی و سلسله ای عنوان وزیری و دبیری یافتند. این شغل معمولا در خانواده های ایرانی ریشه دار بود؛ خانواده هایی مانند بلعمی، جوینی، نظام الملک توسی و .... در جرگه اینگونه خاندان ها بودند که همه ریشه در ایران باستان داشتند. جالب اینکه این افراد علا وه بر آنکه مناصب دولتی داشتند از فضلا و نویسندگان عصر خود نیز به شمار رفته و از این رهگذر آثار بی دریغی را از خود برجای می گذاشتند.
حمدا... ابن ابی بکربن حمدا... مستوفی قزوینی از جمله همین افراد است که از مورخان مشهور و جغرافی دانان اسلا می است که در سال ۶۸۲ هجری قمری در قزوین متولد شد و سال ۷۵۰ فوت کرده است. مستوفی از نویسندگان خواجه رشیدالدین فضل ا... به سمت مستوفی زنجان، ابهر و طارم منصوب شد و پس از قتل خواجه، به دستگاه وزارت خواجه غیاث الدین محمد فرزند او راه یافت.
وی که در دوره استیلا ی مغولا ن بر ایران توانست در دستگاه آنان بنا به سابقه خانوادگی خود شغلی را در سمت مستوفی گری دست وپا کند موفق شد در حوزه نویسندگی نیز آثار گران سنگی را از خود به یادگار بگذارد.
وی در سال ۷۲۰ هجری منظومه ظفرنامه را که به وزن بحر متقارب و شامل ۷۵ هزار بیت در تاریخ ایران از ابتدای اسلا م تا عصر خویش بود، نوشت و در سال ۷۳۵ هجری به پایان رساند. او سپس کتاب تاریخ گزیده را که شامل منتخبی از جامع التواریخ رشیدی است به همراه اضافاتی از خود، تالیف کرد که این کتاب نیز در سال ۷۲۹ هجری به پایان رسید.
آخرین تالیف حمدا... مستوفی نزهه القلوب می باشد که در سال ۷۴۰ هجری نوشته شد، این کتاب علا وه بر جغرافیا مشتمل بر هیات، تاریخ طبیعی و فصلی در عجایب عالم است که از کتب نفیس تاریخی قرن هشتم هجری محسوب می شود
این شاعر، مورخ و دبیر باسابقه پس از فوت در زادگاه خود به خاک سپرده شد و مقبره اش به عنوان یک بنای تاریخی پس از گذشت ۷۵۰ سال هنوز هم استوار است. بنای آرامگاه <حمدا... مستوفی> برجی آجری متعلق به قرن هشتم هجری است که پلا ن برج به صورت مربع توسط چهار فیل پوش، هشت ضلعی شده و با گنبد مخروطی پوشیده شده است.
سردر آرامگاه با جمله <لا اله الا ا... الملک الحق المبین> و <محمد رسول ا... الصادق البار الا مین> تزیین شده، داخل بنا دارای کاشی فیروزه ای ساده و در زیر پایه های گنبد دورتادور کتیبه ای است که سوره مبارکه <هل اتی> به خط نسخ گچبری شده است. محوطه آرامگاه ۲۸۰ مترمربع می باشد که ۴۰ مترمربع زیربنا دارد، نمای بنا آجری و مطابق سبک ایلخانی بندهای مهری دارد، گنبد مخروطی نیز آجری بوده که در دوره های بعد کاشی کاری شده است. زیرسازی گنبد با کتیبه ای از کاشی لا جوردی است که به خط نستعلیق چگونگی زندگانی حمدا... مستوفی، نیاکان و تالیفات وی به اختصار بیان شده است.
این آرامگاه در محله پنبه ریسه و در شرق میدانگاه میان امامزاده علی و آمنه خاتون شهر قزوین واقع شده است که به آن گنبد دراز نیز می گفتند. در قرن چهاردهم شمسی عده ای از مردم محله، دیواری دور محوطه بقعه که به صورت ویرانه ای درآمده بود، کشیدند و تعمیر مختصری در بقعه انجام دادند، سپس در سال ۱۳۱۹ شمسی وزارت فرهنگ با کمک وزارت کشور این بقعه را اساسی مرمت نمود. در ورودی محوطه در سمت جنوب باختری است و آرامگاه در میان محوطه قرار دارد و شکل آن از کف حیاط به بالا مربع و قسمت بالا تر مثمن و بقیه تا زیرگلویی گرد، گنبد آن مخروطی شکل و همه بنا از آجر است که فاصله های آن را بندکشی کرده اند.
گنبد این بقعه از بناهای مجلل و زیبای عهد مغول است که در آرامگاه چوبی قرار گرفته و در طرف باختری محوطه واقع شده است، در قسمت بالا ی یک لنگه از دو لنگه در نیز جمله <لا اله الا ا... الملک الحق المبین> و در لنگه دیگر جمله <محمد رسول ا... الصادق البار المبین> کنده کاری شده و قسمت پایین آنها نیز به صورت گل درهم و منبت کاری است.
نمای خارجی گنبد سابق از آجر بود اما بعد آن را با کاشی سبز ساده پوشاندند و مقرنس سازی دور تا دور دایره پایین گنبد تعمیر شده است. درگوشه شمالی بقعه نیز دو اطاق و دو زیر زمین برای نگهبانان آرامگاه با حوض و آب انبار احداث شده است. از یک جفت در منبت کاری آرامگاه، یک لنگه آن از میان رفته و لنگه دیگر هم به موزه ایران باستان انتقال داده شده است و به جای آن در تازه ای در بقعه کار گذاشته اند. این نویسنده از جوانی، شوق مفرط به تحصیل اطلا عات تاریخی، جغرافیایی داشت به ویژه در دستگاه خواجه رشیدالدین فضل ا... که مرکز اجتماع دانشمندان بود و از محضر آنان استفاده می کرد.
منبع: http://www.aftabir.com
از آن پس بود که ایرانیان با توجه به سابقه خوب خود در هر دولتی و سلسله ای عنوان وزیری و دبیری یافتند. این شغل معمولا در خانواده های ایرانی ریشه دار بود؛ خانواده هایی مانند بلعمی، جوینی، نظام الملک توسی و .... در جرگه اینگونه خاندان ها بودند که همه ریشه در ایران باستان داشتند. جالب اینکه این افراد علا وه بر آنکه مناصب دولتی داشتند از فضلا و نویسندگان عصر خود نیز به شمار رفته و از این رهگذر آثار بی دریغی را از خود برجای می گذاشتند.
حمدا... ابن ابی بکربن حمدا... مستوفی قزوینی از جمله همین افراد است که از مورخان مشهور و جغرافی دانان اسلا می است که در سال ۶۸۲ هجری قمری در قزوین متولد شد و سال ۷۵۰ فوت کرده است. مستوفی از نویسندگان خواجه رشیدالدین فضل ا... به سمت مستوفی زنجان، ابهر و طارم منصوب شد و پس از قتل خواجه، به دستگاه وزارت خواجه غیاث الدین محمد فرزند او راه یافت.
وی که در دوره استیلا ی مغولا ن بر ایران توانست در دستگاه آنان بنا به سابقه خانوادگی خود شغلی را در سمت مستوفی گری دست وپا کند موفق شد در حوزه نویسندگی نیز آثار گران سنگی را از خود به یادگار بگذارد.
وی در سال ۷۲۰ هجری منظومه ظفرنامه را که به وزن بحر متقارب و شامل ۷۵ هزار بیت در تاریخ ایران از ابتدای اسلا م تا عصر خویش بود، نوشت و در سال ۷۳۵ هجری به پایان رساند. او سپس کتاب تاریخ گزیده را که شامل منتخبی از جامع التواریخ رشیدی است به همراه اضافاتی از خود، تالیف کرد که این کتاب نیز در سال ۷۲۹ هجری به پایان رسید.
آخرین تالیف حمدا... مستوفی نزهه القلوب می باشد که در سال ۷۴۰ هجری نوشته شد، این کتاب علا وه بر جغرافیا مشتمل بر هیات، تاریخ طبیعی و فصلی در عجایب عالم است که از کتب نفیس تاریخی قرن هشتم هجری محسوب می شود
این شاعر، مورخ و دبیر باسابقه پس از فوت در زادگاه خود به خاک سپرده شد و مقبره اش به عنوان یک بنای تاریخی پس از گذشت ۷۵۰ سال هنوز هم استوار است. بنای آرامگاه <حمدا... مستوفی> برجی آجری متعلق به قرن هشتم هجری است که پلا ن برج به صورت مربع توسط چهار فیل پوش، هشت ضلعی شده و با گنبد مخروطی پوشیده شده است.
سردر آرامگاه با جمله <لا اله الا ا... الملک الحق المبین> و <محمد رسول ا... الصادق البار الا مین> تزیین شده، داخل بنا دارای کاشی فیروزه ای ساده و در زیر پایه های گنبد دورتادور کتیبه ای است که سوره مبارکه <هل اتی> به خط نسخ گچبری شده است. محوطه آرامگاه ۲۸۰ مترمربع می باشد که ۴۰ مترمربع زیربنا دارد، نمای بنا آجری و مطابق سبک ایلخانی بندهای مهری دارد، گنبد مخروطی نیز آجری بوده که در دوره های بعد کاشی کاری شده است. زیرسازی گنبد با کتیبه ای از کاشی لا جوردی است که به خط نستعلیق چگونگی زندگانی حمدا... مستوفی، نیاکان و تالیفات وی به اختصار بیان شده است.
این آرامگاه در محله پنبه ریسه و در شرق میدانگاه میان امامزاده علی و آمنه خاتون شهر قزوین واقع شده است که به آن گنبد دراز نیز می گفتند. در قرن چهاردهم شمسی عده ای از مردم محله، دیواری دور محوطه بقعه که به صورت ویرانه ای درآمده بود، کشیدند و تعمیر مختصری در بقعه انجام دادند، سپس در سال ۱۳۱۹ شمسی وزارت فرهنگ با کمک وزارت کشور این بقعه را اساسی مرمت نمود. در ورودی محوطه در سمت جنوب باختری است و آرامگاه در میان محوطه قرار دارد و شکل آن از کف حیاط به بالا مربع و قسمت بالا تر مثمن و بقیه تا زیرگلویی گرد، گنبد آن مخروطی شکل و همه بنا از آجر است که فاصله های آن را بندکشی کرده اند.
گنبد این بقعه از بناهای مجلل و زیبای عهد مغول است که در آرامگاه چوبی قرار گرفته و در طرف باختری محوطه واقع شده است، در قسمت بالا ی یک لنگه از دو لنگه در نیز جمله <لا اله الا ا... الملک الحق المبین> و در لنگه دیگر جمله <محمد رسول ا... الصادق البار المبین> کنده کاری شده و قسمت پایین آنها نیز به صورت گل درهم و منبت کاری است.
نمای خارجی گنبد سابق از آجر بود اما بعد آن را با کاشی سبز ساده پوشاندند و مقرنس سازی دور تا دور دایره پایین گنبد تعمیر شده است. درگوشه شمالی بقعه نیز دو اطاق و دو زیر زمین برای نگهبانان آرامگاه با حوض و آب انبار احداث شده است. از یک جفت در منبت کاری آرامگاه، یک لنگه آن از میان رفته و لنگه دیگر هم به موزه ایران باستان انتقال داده شده است و به جای آن در تازه ای در بقعه کار گذاشته اند. این نویسنده از جوانی، شوق مفرط به تحصیل اطلا عات تاریخی، جغرافیایی داشت به ویژه در دستگاه خواجه رشیدالدین فضل ا... که مرکز اجتماع دانشمندان بود و از محضر آنان استفاده می کرد.
منبع: http://www.aftabir.com
/ج
