چرا سوره توبه «بسم الله» ندارد ؟

در این که چرا سوره مبارکه بدون «بسم الله» آغاز شده است سخنان و نظریاتی مطرح شده است و از پیشوایان ما در این باب مطالبی منقول است که به گونه فشرده به آنها اشاره می شود:
دوشنبه، 15 مهر 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چرا سوره توبه «بسم الله» ندارد ؟
 چرا سوره توبه «بسم الله» ندارد؟

نویسنده: آیت الله جعفر سبحانی





مقدمه:

با کتاب «تفسیر آیات مشکله» آشنا شویم:
اخیراً کتابی در تبریز به این نام چاپ و منتشر شده است، ولی قسمت معظم آیاتی که در آن کتاب عنوان شده ابداً از آیات مشکله نیست، و برخی نیز برای تزریق عقائد مخصوصی که نویسنده آن کتاب دارد، عنوان شده است و قسمتی مختصر که جا دارد آنها را «آیات مشکله» بخوانیم، مورد بررسی صحیح قرار نگرفته است.
شکی نیست وجود این کتاب در دسترس گروه بی اطلاع و ساده لوح مایه ی انحراف عقیده است زیرا نتیجه ای که خواننده از این کتاب می برد این است که:
انبیاء معصوم نبودند، گاهی و یا پیوسته خدا را نافرمانی می کردند.
هیچ گاه خدا مودت خویشاوندان رسول خدا را بر ما لازم نکرده است.
آیه ی: (الیوم اکملت لکم دینکم) درباره ی علی نازل نشده است.
خطبه معروف صدیقه طاهره (علیها سلام) مجعول است و هکذا...
روی این ملاحظات برخی از دوستان نگارنده درخواست کردند که درباره ی این کتاب صفحاتی بنویسد از این رو بر خود لازم دیدم که پاره ای از این آیات را که لغزش های نویسنده تفسیر در تفسیر آنها نابخشودنی است، عنوان نموده و به تفسیر آن، و ردّ گفتار وی بپردازد.
***
در (1) این که چرا سوره مبارکه بدون «بسم الله» آغاز شده است سخنان و نظریاتی مطرح شده است و از پیشوایان ما در این باب مطالبی منقول است که به گونه فشرده به آنها اشاره می شود:
1- در این سوره از توبیخ مشرکان و تضییق بر آنها سخن به میان آمده و تهدید شده اند که اگر در ظرف چهارماه ایمان نیاوردند باید آماده نبرد شوند و... از این لحاظ مناسب نبود که این گونه از آیات با «بسم الله» که مظهر رحم و عطوفت و مودت است، آغاز شود.
2- مضامین این سوره با مضامین سوره پیش (انفال) متحد است که بر اثر این ارتباط که میان این دو سوره وجود دارد، این سوره بدون بسم الله نوشته شده تا گواه بر ارتباط مضامین این دو سوره با یکدیگر باشد.
ابن عباس از عثمان پرسید که چرا این سوره «بسم الله» ندارد؟ وی در پاسخ گفت: سوره (انفال) از سوره هائی است که در آغاز ورود پیامبر به مدینه نازل گردیده و سوره برائت از سوره هائی است که در اواخر هجرت نازل شده است و چون مطالب آیات دو سوره کاملا با هم ارتباط دارند، و ما از رسول خدا از جزء بودن این سوره از سوره انفال مطلبی نشنیدیم از این نظر این دو سوره را پهلوی یکدیگر قرار دادیم و در اعداد سوره های (السبع الطوال)آوردیم.
حدیث مزبور تا حدی برای ما کیفیت نظم و ترتیب آیات و سُور را روشن می کند و می رساند که مطلب آن طور که نویسنده تفسیر تصور کرده است که نظم و ترتیب فعلی آیات با ترتیب نزول یکی بوده است، صحیح نیست بلکه اصحاب رسول خدا در نظم سور، به طور مسلم و (محتملا) در قرار دادن برخی از سور، بی دخالت نبوده اند، و البته شما می توانید مشروح این بحث را در کتابهای مربوط به نظم و تاریخ قرآن بخوانید (و ناگفته پیدا است که این موضوع غیر تحریف است که همه مسلمانان دانشمند بر بطلان آن اتفاق دارند).
نویسنده تفسیر همان وجه دوم را انتخاب نموده و نیز اضافه می نماید علت اینکه این قسمت (سوره توبه) از انفال جدا نوشته شده و نام مخصوص (توبه یا برائت) به آن داده اند، شاید این است که حضرت علی (علیه السلام) از طرف پیامبر ماموریت یافت که روز عید قربان از اول سوره تا آیه 37 در منی برای مردم بخواند و این قسمت اهمیت داشت و به این جهت از انفال جدا گردید و نام بخصوصی داده اند.
جای تعجب است که نویسنده تفسیر، لااقل همین قدر اعتراف می کند که در نظم قرآن، اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم اعمال نظر می کردند و ما این اقرار و اعتراف ایشان را اتخاذ سند می کنیم تا برایشان ثابت شود که اصحاب رسول خدا در نظم و ترتیب سور و برخی از آیات دخالت داشته اند.

پی نوشت ها :

1- به مطلب 45 از تفسیر آیات مشکله ص 172 بازگشت شود.

منبع :سبحانی، جعفر (1387)، تفسیر صحیح آیات مشکله قرآن، قم: مؤسسه امام صادق (ع)، چاپ چهارم.

 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد