خَمی که ابروی شوخ تو در کمان انداخت

ای یار!این چنین که ابروی گستاخ و بی باک تو گره در کمان انداخته و نشان خشم و غضب تو دارد، پیداست که قصد جان من زار ناتوان را کرده است.
يکشنبه، 18 اسفند 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
خَمی که ابروی شوخ تو در کمان انداخت
 خَمی که ابروی شوخ تو در کمان انداخت

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
خَمی که ابروی شوخ تو در کمان انداخت *** به قصد جان من زار ناتوان انداخت
نبود نقش دو عالم که رنگ الفت بود *** زمانه طرح محبت نه این زمان انداخت
به یک کرشمه که نرگس به خود فروشی کرد *** فریب چشم تو صد فتنه در جهان انداخت
شراب خورده و خوی کرده می روی به چمن *** که آب روی تو آتش در ارغوان انداخت
به بزمگاه چمن دوش مست بگذشتم *** چو از دهان توام غنچه در گمان انداخت
بنفشه طره ی مفتول خود گره می زد *** صبا حکایت زلف تو در میان انداخت
ز شرم آنکه به روی تو نسبتش کردم *** سَمن به دست صبا خاک در دهان انداخت
من از وَرع می و مطرب ندیدمی زین پیش *** هوای مُغبچگانم در این و آن انداخت
کنون به آب می لعل خرقه می شویم *** نصیبه ی ازل از خود نمی توان انداخت
مگر گشایش حافظ در این خرابی بود *** که قسمت اَزلش در می مُغان انداخت
جهان به کام من اکنون شود که دور زمان *** مرا به بندگی خواجه ی جهان انداخت
تفسیر عرفانی

1.ای یار!این چنین که ابروی گستاخ و بی باک تو گره در کمان انداخته و نشان خشم و غضب تو دارد، پیداست که قصد جان من زار ناتوان را کرده است.
2.عشق و محبت، قبل از آفرینش دو عالم وجود داشته است و این چیزی نیست که مربوط به زمان اکنون باشد،بلکه دیرگاهی است که روزگار، نقش عشق را کشیده و محبت میان ما ازلی و ابدی است.
3.همین که گل نرگس -که سابقه ی رقابت با چشمان تو دارد -ناز و عشوه ای به قصد اظهار وجود و خودنمایی آغاز کرد، چشمان پر فریب تو در دلبری سنگ تمام گذاشت و جهان را پر از آشوب و غوغا کرد.
4.در حالی که شراب خورده ای و چهره ات عرق کرده و برافروخته به چمن می روی و همین است که آب و رنگ چهره ی تو، گِل ارغوان را -که سرخ و لطیف است -از حسادت بیتاب کرد و آتش به جانش انداخت.
5.دیشب به هنگامی که از چمنزاری می گذشتم، غنچه ی گل سرخی را دیده و به شک و گمان افتادم؛ به طوری که ندانستم اینکه می بینم غنچه است یا دهان تو و از این شباهت سرمست شدم و مستانه گذشتم.
6.گل بنفشه سرگرم عشوه گری بود و زلف پر پیچ و خم خود را تاب می داد که ناگهان باد صبا از راه رسید و با طرح کردن حکایت موی تو به جلوه فروشی او پایان داد.
7.گل یاسمن را از لحاظ لطافت و خوشبویی به روی تو تشبیه کردم و این گل وقتی که این تشبیه را شنید، احساس شرم کرد و با کمک باد صبا خاک در دهان خود انداخت یعنی گفت:خاک به دهانم؛ این چه نسبتی است، من کجا و روی یار تو کجا!
8.پیش از این من از شدت تقوی و پارسایی با می و مطرب و معشوق سر و کاری نداشتم، اما هوای وصال ساقیان زیبارو چنان دلم را ربود که بی اختیار مرا با شراب و مطرب آشنا ساخت.
9.من اکنون خرقه ی خود را که از روی ریاکاری و عوام فریبی آن را می پوشم، با شراب سرخ رنگ می شویم تا پاک شود، زیرا سرنوشت من این گونه رقم خورده است و این تقدیر و قسمت را نمی توان از خود دور کنم.
10.لطف و بخشش معشوق به من این گونه بود که من همیشه مست و خراب عشق باشم و سرنوشت و قسمت ازلی ام نیز این بود که پیوسته از شراب روحانی عشق بنوشم.
11.اکنون که گردش روزگار، مرا بنده ی خواجه ی عالم کرده است، دیگر این دنیا به کام من و مطابق میل من خواهد بود.

منبع مقاله :
باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین