Pulsion de mort

رانش مرگ در آثار فروید

فروید این اصطلاح را که ترکیبی از مرگ و رانش است، در سال 1920 ابداع کرد. رانش مرگ (1) مفهومی فی نفسه متناقض دارد، زیرا رانش اصولاً حرکتی حیاتی به سوی ارضا است، حال آن که رانشِ مرگ اصلی در جهت تجزیه و تخریب
يکشنبه، 17 فروردين 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
رانش مرگ در آثار فروید
رانش مرگ در آثار فروید

 

نویسنده: پل لوران اسون
مترجم: دکتر کرامت موللی




 

 Pulsion de mort
* فروید این اصطلاح را که ترکیبی از مرگ و رانش است، در سال 1920 ابداع کرد. رانش مرگ (1) مفهومی فی نفسه متناقض دارد، زیرا رانش اصولاً حرکتی حیاتی به سوی ارضا است، حال آن که رانشِ مرگ اصلی در جهت تجزیه و تخریب فعال حیات نفسانی است و به ورای اصل لذت اشاره دارد.
رانش های مرگ با رانش های زندگی در تضادند و مرکز ثقل تعارضات را تشکیل می دهند.
** از طریق واقعیات بالینیِ متناقض و حتی با توجه به ماهیت نظریه ی روان کاوی است که فروید به مفهوم ورای اصل لذت نائل آمد. فروید نمونه ی بارزی از آن را در یکی از بازی های نوه ی خود نشان می دهد. کودک هنگامی که مادر خانه را ترک می کرد، قرقره ای را می گرفت و به زیر تختخواب پرتاب می کرد به نحوی که یافتن مجدد آن کار دشواری بود. با انجام این کار، کودک لفظ «آن جا» (به آلمانی Fort) را ادا می کرد و همین که با کشیدن نخ، قرقره را باز می یافت به ادای لفظ «ایناهاش» (به آلمانی Da) می پرداخت. برای فروید تکرار موجود در این بازی حاوی منطقی غیر از اصل لذت بود. وی میان این بازی و آسیب های نِوروتیک قرابتی مهم می یابد، زیرا در هر دو مورد فرد پیوسته به تکرار تجربه ی تلخ و ناگوار خویش می پردازد. این تکرار تنها برای رهایی از درد نیست، بلکه حاوی جذابیت و کششی خاص برای اوست. فروید این نوع تکرار را اجبار یا وسواس در تکرار می خواند. نمونه ی بارز آن را در نِوروز سرنوشت ملاحظه می کنیم، زیرا طی آن فرد پیوسته با نوع خاص و لایتغیری از شکست در زندگی مواجه می شود. این خود مسئله ای مجادله انگیز در زیست شناسی است. شاید بتوان گفت که حیات به طور کلی فاصله ای جز میان دو مرگ نیست و نفس آدمی همواره درگیر نیرویی است که او را به این حالت اولیه می راند.
مازوشیسم اصلی و اولیِ موجود در وجود آدمی آشکارکننده ی چنین گرایشی به سوی مرگ است.
باید دانست که مکانیسم سیر قهقرایی به طرف طرح های نفسانی قدیمی که این همه در نظریه ی مربوط به لیبیدو حائز اهمیت است، می تواند در این جا از نظر ماوراءالنفس توجیه شود، زیرا به موجب این مکانیسم رانش زندگی و مرگ چنان از یکدیگر جدا می شوند که فرد را به سوی انجامی شوم می کشانند.
پرخاشگری نیز بیانگر رانش تخریب است که بخشی از رانش مرگ را به خود اختصاص داده متوجه عالم خارج می کند.
*** رانش مرگ احتمالاً انقلابی ترین مفهومی است که فروید ابداع کرده است، زیرا نیرویی مرگ زا را در بطن تمنای آدمی قرار داده است. مع الوصف برخلاف آن چه شوپنهاور می پنداشت، این بدان معنی نیست که مرگ غایت زندگی باشد، بلکه حاکی از ترکیبی میان اِروس و تاناتوس(2) (رانش مرگ و زندگی) در قلب آرزومندی انسان است.

پی‌نوشت‌ها:

1.Todestrieb(به آلمانی).
2.Eros et Thanatos

مراجع:
-زیگموند فروید، ورای اصل لذت(1920).

منبع مقاله:
اسون، پل-لوران؛ (1386)، واژگان فروید، ترجمه: کرامت موللی، تهران: نشر نی، چاپ سوم.

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!