Pulsion de mort

رانش مرگ در آثار فروید

فروید این اصطلاح را که ترکیبی از مرگ و رانش است، در سال 1920 ابداع کرد. رانش مرگ (1) مفهومی فی نفسه متناقض دارد، زیرا رانش اصولاً حرکتی حیاتی به سوی ارضا است، حال آن که رانشِ مرگ اصلی در جهت تجزیه و تخریب
يکشنبه، 17 فروردين 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
رانش مرگ در آثار فروید
رانش مرگ در آثار فروید

 

نویسنده: پل لوران اسون
مترجم: دکتر کرامت موللی




 

 Pulsion de mort
* فروید این اصطلاح را که ترکیبی از مرگ و رانش است، در سال 1920 ابداع کرد. رانش مرگ (1) مفهومی فی نفسه متناقض دارد، زیرا رانش اصولاً حرکتی حیاتی به سوی ارضا است، حال آن که رانشِ مرگ اصلی در جهت تجزیه و تخریب فعال حیات نفسانی است و به ورای اصل لذت اشاره دارد.
رانش های مرگ با رانش های زندگی در تضادند و مرکز ثقل تعارضات را تشکیل می دهند.
** از طریق واقعیات بالینیِ متناقض و حتی با توجه به ماهیت نظریه ی روان کاوی است که فروید به مفهوم ورای اصل لذت نائل آمد. فروید نمونه ی بارزی از آن را در یکی از بازی های نوه ی خود نشان می دهد. کودک هنگامی که مادر خانه را ترک می کرد، قرقره ای را می گرفت و به زیر تختخواب پرتاب می کرد به نحوی که یافتن مجدد آن کار دشواری بود. با انجام این کار، کودک لفظ «آن جا» (به آلمانی Fort) را ادا می کرد و همین که با کشیدن نخ، قرقره را باز می یافت به ادای لفظ «ایناهاش» (به آلمانی Da) می پرداخت. برای فروید تکرار موجود در این بازی حاوی منطقی غیر از اصل لذت بود. وی میان این بازی و آسیب های نِوروتیک قرابتی مهم می یابد، زیرا در هر دو مورد فرد پیوسته به تکرار تجربه ی تلخ و ناگوار خویش می پردازد. این تکرار تنها برای رهایی از درد نیست، بلکه حاوی جذابیت و کششی خاص برای اوست. فروید این نوع تکرار را اجبار یا وسواس در تکرار می خواند. نمونه ی بارز آن را در نِوروز سرنوشت ملاحظه می کنیم، زیرا طی آن فرد پیوسته با نوع خاص و لایتغیری از شکست در زندگی مواجه می شود. این خود مسئله ای مجادله انگیز در زیست شناسی است. شاید بتوان گفت که حیات به طور کلی فاصله ای جز میان دو مرگ نیست و نفس آدمی همواره درگیر نیرویی است که او را به این حالت اولیه می راند.
مازوشیسم اصلی و اولیِ موجود در وجود آدمی آشکارکننده ی چنین گرایشی به سوی مرگ است.
باید دانست که مکانیسم سیر قهقرایی به طرف طرح های نفسانی قدیمی که این همه در نظریه ی مربوط به لیبیدو حائز اهمیت است، می تواند در این جا از نظر ماوراءالنفس توجیه شود، زیرا به موجب این مکانیسم رانش زندگی و مرگ چنان از یکدیگر جدا می شوند که فرد را به سوی انجامی شوم می کشانند.
پرخاشگری نیز بیانگر رانش تخریب است که بخشی از رانش مرگ را به خود اختصاص داده متوجه عالم خارج می کند.
*** رانش مرگ احتمالاً انقلابی ترین مفهومی است که فروید ابداع کرده است، زیرا نیرویی مرگ زا را در بطن تمنای آدمی قرار داده است. مع الوصف برخلاف آن چه شوپنهاور می پنداشت، این بدان معنی نیست که مرگ غایت زندگی باشد، بلکه حاکی از ترکیبی میان اِروس و تاناتوس(2) (رانش مرگ و زندگی) در قلب آرزومندی انسان است.

پی‌نوشت‌ها:

1.Todestrieb(به آلمانی).
2.Eros et Thanatos

مراجع:
-زیگموند فروید، ورای اصل لذت(1920).

منبع مقاله:
اسون، پل-لوران؛ (1386)، واژگان فروید، ترجمه: کرامت موللی، تهران: نشر نی، چاپ سوم.

/م

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم