عوامل تعیین کننده رفتار انسان

روان شناسان معتقدند که برای تعیین رفتار چهار عامل موجود زنده، انگیزش، معلومات و شایستگی از اهمیت بالایی برخوردارند تا بتوان رفتار را به طور کامل درک کرد و به توصیف و توضیح آن پرداخت. اینک در زیر به اختصار به
جمعه، 29 فروردين 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
عوامل تعیین کننده رفتار انسان
 عوامل تعیین کننده رفتار انسان

 

نویسنده: دکتر محمد پارسا




 

روان شناسان معتقدند که برای تعیین رفتار چهار عامل موجود زنده، انگیزش، معلومات و شایستگی از اهمیت بالایی برخوردارند تا بتوان رفتار را به طور کامل درک کرد و به توصیف و توضیح آن پرداخت. اینک در زیر به اختصار به توضیح هر کدام می پردازیم.

موجود زنده

نخستین عامل موجود زنده (1) است. رفتار مورد نظر همواره به وسیله ی یک موجود زیستی انسان یا حیوان صورت می گیرد. برای پی بردن به این رفتار لازم است از ویژگیهای زیستی و محدودیتهای موجود زنده آگاهی کافی داشته باشیم. همچنین، از کارکرد مغز، دستگاه عصبی، غده های درون ریز و ساختارهای دیگر، به ویژه از سرگذشت زیستی او نیز آگاهی لازم به دست آورده باشیم.

انگیزه

دومین عامل مهم در این راستا انگیزه ی (2) موجود زنده است. در واقع رفتار محصول خواستها، آرزوها، نیازها و قصدهاست. برای پی بردن به علت ایجاد رفتار باید به انگیزه های آن توجه داشت. برای مثال، یک بازپرس دادگاه در یک دادرسی جنایی باید برایش روشن شود که عمل قتل یک متهم عمدی بوده یا به گونه ای اتفاقی رخ داده است. مهم این است که چه انگیزه ای سبب این جنایت شده است تا عدالت به درستی و منصفانه اجرا شود.

معلومات

سومین عامل با معلومات (3) و شناخت موجود زنده از رفتار ارتباط پیدا می کند. رفتار از سویی با مفاهیم، اندیشه ها و واقعیتهایی سر و کار دارد که موجود زنده در زمان خاصی به سراغ آنها می رود. در واقع لازم است بدانیم که موجود رفتار کننده از اوضاع و احوال و شرایط موجود دارای چه ادراک و چه اندیشه و نگرشی است. البته، شاگردی که در یک آزمون چهار جوابی به همه ی پرسشها پاسخ درست می دهد یا شاگرد دیگری که نمی تواند به آنها پاسخ بدهد، هم میان این دو و هم میان آنان و دیگران اختلاف رفتار به وجود می آید.

شایستگی

چهارمین عامل در تبیین رفتار شایستگی (4) است. شایستگی فرد نمایانگر مهارت، توانمندی و کاردانی او در ایجاد رفتار مطلوب است. چنانکه در انواع مسابقه های ورزشی مهارت بازیکن برتری یکی را بر دیگری نشان می دهد و یا خیاطی که یکدست لباس برازنده و زیبا می دوزد و با خیاط دیگری که دوخت لباسهای او ناموزون و بی تناسب است بیانگر اختلاف مهم در بروز رفتار آنان است.
با توجه به موارد بالا برای آنکه رفتار به طور کامل در نزد ما روشن و مشخص باشد باید عوامل چهارگانه ی بالا را به دقت در نظر گیریم.

پی نوشت ها :

1. organism
2. motivation
3. knowledge
4. competence

منبع مقاله :
پارسا، محمد؛ (1382)، بنیادهای روان شناسی، تهران: انتشارات سخن، چاپ دوم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم