کاتارسیس و جایگاه آن در هنردرمانی

معمولاً هنردرمانی را با تخلیه و پالایش روانی یا به اصطلاح کاتارسیس می شناسند. اگر مفهوم کاتارسیس را پالایش روانی و نه صرفاً تخلیه ی هیجانات در نظر بگیریم فرایندی است که ضمن ابراز و برون ریزی احساسات، بهسازی و بازسازی آن
جمعه، 26 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
کاتارسیس و جایگاه آن در هنردرمانی
 کاتارسیس و جایگاه آن در هنردرمانی

 

نویسنده: دکتر علی زاده محمدی




 

معمولاً هنردرمانی را با تخلیه و پالایش روانی یا به اصطلاح کاتارسیس می شناسند. اگر مفهوم کاتارسیس را پالایش روانی و نه صرفاً تخلیه ی هیجانات در نظر بگیریم فرایندی است که ضمن ابراز و برون ریزی احساسات، بهسازی و بازسازی آن را به همراه دارد؛ درواقع تعارضات و مشکلات و هیجان های بیمار به گونه ای سازنده، تصفیه و بازیافت می شوند و مکانیزم های مفیدتر و درک سالم تری پیدا می شود. چنین وصفی بخشی از فرایند روان تحلیلی است که در هنردرمانی اتفاق می افتد.
پالایش روانی بخشی از اثرات سازنده ی هنردرمانی است، اما همه ی آثار و اهداف آن نیست. در هنردرمانی تکنیک ها و روش هایی وجود دارد که فرد را با شیوه های مختلف برای مقابله و رویارویی با مشکلات توانا می کند. بیان احساسات یا تخلیه ی آن وجه ابتدایی و اولیه ی هنردرمانی است که در این مرحله برون ریزی به راحتی صورت می گیرد. مهم ترین هدف هنردرمانی کمک به اداره ی بیشتر رفتار و به کارگیری انگیزه های مثبت و خلاق فردی است. هنردرمانی به مفهوم واقعی می تواند وجوه مختلف ذهنی مانند احساس، تفکر، شهود و ارتباط را در بیمار برانگیزد و پاره های جداشده ی احساس و ذهن را یکپارچه کند و ظرفیت های راکد ذهن را فعال کند. بنابراین هنردرمانی برخلاف تصور عامه صرفاً روشی احساسی و عاطفی نیست بلکه فرصت ها و فعالیت های خلاقی را فراهم می کند که در اثر آن ذهن برای حل مشکلات فعال می شود.

آیا می توان گفت روان تحلیلی سبب شد تا هنر به حوزه ی روان شناسی کلاسیک راه یابد؟

همه ی رویکردهای بالینی- فرافکنی معاصر در هنردرمانی براساس نظریه ی روان تحلیلی فروید شکل گرفت، چون در این نظریه، رؤیاها و خیالات را تصاویر امیال و خواست ها می داند که تغییر شکل پیدا کرده است و هنر این رؤیاها و نمادهای آن را فرافکنی می کند.
روان تحلیلی اصلی ترین گرایش در شکل گیری هنر درمانی و ورود آن به حوزه ی روان شناسی معاصر بود، زیرا بخش گسترده ای از هنر با ناخودآگاه و زمینه های غیرکلامی ذهن سروکار دارد. در آغاز، هنر وسیله ای برای روان تحلیلی شد تا روان تحلیلگران افکار ناخودآگاه را بهتر تشخیص دهند و آن را راحت تر برون ریزند و بسیاری از افکار و تعارضات درونی را فرافکنی کنند. ایجاد بیانگری و پالایش، انعکاس شگرفی در روان تحلیلی به همراه داشت؛ بعدها رفتارگرایان و شناخت درمانگران هنر را به کار گرفتند و برای تغییر باورها و راه حل های مسئله و تقویت رفتار، فضایی سقراطی به وجود آوردند.
هنردرمانی ابتدا با نقاشی کار خود را آغاز کرد اما امروزه از هنرهای دیگر مانند مجسمه سازی، کولاژ، سفالگری بهره می گیرد و هنر روان درمانگری شیوع فراوانی یافته است و هریک از مکاتب روان شناسی متناسب با نظریه ی خود از هنر استفاده می کند.
منبع مقاله :
زاده محمدی، علی؛ (1388)، هنردرمانی: مقدمه ای بر هنردرمانی ویژه ی گروه ها، تهران: نشر قطره، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
play_arrow
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
play_arrow
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد