( Contrat)

قرار داد از ديدگاه روسو

حق سياسي نه از قدرت و نه از اقتدار پدر بر فرزندان، بلکه از توافق اراده هاي فردي که پايه ي اقتدار هستند نشأت مي گيرد: در اين صورت بايد « استقرار بدنه ي سياسي را قرار دادي واقعي بين مردم و رهبراني که مردم انتخاب مي کنند
يکشنبه، 6 مهر 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
قرار داد از ديدگاه روسو
 قرار داد از ديدگاه روسو

 

نويسنده: آندره شاراک
مترجم: ياسمن مَنو



 

( Contrat)

* حق سياسي نه از قدرت و نه از اقتدار پدر بر فرزندان، بلکه از توافق اراده هاي فردي که پايه ي اقتدار هستند نشأت مي گيرد: در اين صورت بايد « استقرار بدنه ي سياسي را قرار دادي واقعي بين مردم و رهبراني که مردم انتخاب مي کنند [، در نظر گرفت]؛ قرار دادي که بر مبناي آن، طرفين خود را ملزم به رعايت قوانيني مي کنند که در قرارداد قيد مي شود و پيوندهاي اتحاد آن ها را شکل مي دهد ».(1)
** در تمامي نظريه هاي مدرن مربوط به حق طبيعي، الگوي قرار داد مستلزم اين است که هر فرد از حق طبيعي اش بر همه چيز صرف نظر کند، به شرط آن که حاکم نيز از زندگي ( هابز ) و دارايي هايش ( لاک ) حفاظت کند. نخستين بدعت روسو اين است که او علاوه بر اين ها، حفظ آزادي را در قلب مسئله ي کلاسيک قرار داد اجتماعي قرار مي دهد: « يافتن نوعي از مشارکت که با تمام قدرت مشترک، از شخص و دارايي هر شريک دفاع و محافظت کند و بر مبناي آن، هر فرد در عينِ پيوستن به جمع، فقط از خود اطاعت کند و مانند قبل آزاد باشد، اين همان مسئله ي اساسي است که راه حل آن را قرار داد اجتماعي ارائه مي دهد »(2). چگونه بايد اين استرداد آزادي را درمشارکت مدني تضمين کرد؟ بر مبناي عقيده ي روسو، افراد اين قرار داد را بين خود يعني شخص با شخص نمي بندند، بلکه با حاکم مي بندند که در عين حال اعضايش هستند. به عبارت ديگر، مردمي که در حال تشکيل حاکميت خود هستند، يکي از طرفين قرار دادند: « [...] قرار داد شراکت شامل تعهد متقابل جمع با اشخاص است و[....] هر فرد از آن جا که به نوعي با خود قرار داد مي بندد، تحت رابطه اي دوگانه متعهد مي شود، يعني به منزله ي عضوي از حاکم در مقابل اشخاص و به منزله ي عضوي از دولت در مقابل حاکم ».(3) در اين صورت، شرايط براي همه يکسان است و باعث ستم جديدي نمي شود. پس هر شهروند در آنِ واحد مطيع حاکم و عضو همين حاکم است. به اين ترتيب، آزادي طبيعي به آزادي مدني تبديل مي شود: « آن چه انسان با قرار داد اجتماعي از دست مي دهد آزادي طبيعي و حق نامحدودي است بر هر آن چه او را وسوسه مي کند و مي تواند به آن دست يابد؛ آن چه به دست مي آورد، آزادي مدني است و مالکيت بر آن چه در اختيار دارد »(4). در حالي که آزادي طبيعي محدود به قدرت فرد است، آزادي مدني فقط محدود به اراده ي عمومي است که در آن بيان مي شود.
*** در گفتار در باب منشاء و مباني نابرابري انسان ها، روسو قرار داد به ظاهر مخربي را معرفي مي کند که بر مبناي آن، ثروتمند به همسايگانش پيشنهاد يک اتحاد سياسي را مي دهند که قدرت او را تقديس مي کند و در عين حال آزادي آن ها را نابود مي کند: « [....] به جاي آن که قدرت خود را عليه يکديگر به کار گيريم، آن را در يک قدرت متعالي گرد آوريم تا با قوانين عاقلانه بر ما حکومت کند، از تمامي اعضاء اين مشارکت دفاع و حفاظت کند، دشمنان مشترک را دفع کند و ما را در توافقي ابدي حفظ کند »(5). اين قرار داد فريبکارانه بي ارتباط با قرار داد اجتماعي حقيقي نيست؛ اين قرار داد فريبکارانه به واقع نوشتار تنزل يافته ي قرار داد اجتماعي حقيقي درموقعيت تاريخي عيني است که در آن واگذاري موقت حقوق طبيعي هرگز کامل نمي شود و تفاوت هاي اقتصادي به ناگزير خاستگاه دولت هاي مدرن است. به علاوه، گرايش عمومي تشکيلات سياسي را ( که روسو به هيچ رو آن را ناديده نمي گرفت ) آشکار مي سازد که بر مبناي آن قرار داد پيش از هر چيز به نفع ثروتمندان است.

پي نوشت ها :

1. گفتار در باب منشاء و مباني نابرابري انسان ها، بخش دوم، جلد III، ص 184.
2. قرار داد اجتماعي ، کتاب اول، فصل ششم، جلد III، ص 360.
3. همان، فصل هفتم، ص 362.
4. همان، فصل هشتم، جلد III، ص 364.
5. گفتار در باب منشاء و مباني نابرابري انسان ها، بخش دوم، جلد III، ص 177.

منبع مقاله :
شاراک، آندره، (1386)، واژگان روسو، ياسمن مَنو، تهران: نشر ني، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد