فلسفه از نظر سهروردي

او در تلويحات همان تعريف معروف را براساس موضوعيت « وجود مطلق » مطرح مي کند و در المشارع و المطارحات، همان مطالب را تکرار کرده است. در لمحات موضوع « فلسفه اولي » را « وجود » دانسته است.
چهارشنبه، 30 مهر 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
فلسفه از نظر سهروردي
فلسفه از نظر سهروردي

 

نويسنده: دکتر سيد يحيي يثربي




 

او در تلويحات همان تعريف معروف را براساس موضوعيت « وجود مطلق » مطرح مي کند (1) و در المشارع و المطارحات، همان مطالب را تکرار کرده است.(2) در لمحات موضوع « فلسفه اولي » را « وجود » دانسته است.(3) در نوشته هاي ديگرش، از جمله حکمة الإشراق، به تعريف فلسفه و حکمت نپرداخته است. اما منظور ما از مراجعه به آثار سهروردي، توجه دادن به دو نکته در اظهارات او است:
يکي اينکه او در بخش اول حکمة الإشراق، بعضي از مشائيان را به خاطر آنکه موضوع الاهيات را « وجود » قرار داده و بحث خود را بر وجود متمرکز ساخته اند، سرزنش مي کند. او مي گويد: وجود گاهي به معني نسبت به کار مي رود و گاهي به معني رابطه؛ مانند « است » در گزاره هاي زير:
کتاب در قفسه است.
پرويز نويسنده است.
گاهي به معني ذات و حقيقت است که به عنوان يک مفهوم ذهني و اعتباري بر ماهيات و موجودات خارجي اطلاق مي گردد. معلوم است که چنين چيزي نمي تواند موضوع الاهيات باشد. اگر آنان از « وجود » چيز ديگري مي فهمند، بايد آن را توضيح بدهند، نه اينکه بگويند: وجود چنان پيدا است که تعريف آن ممکن نيست.(4)
نکته ديگر اينکه سهروردي در آغاز بخش دوم که الاهيات حکمة الإشراق است، به جاي وجود « شيء » را به نور، ظلمت، جوهر و عرض تقسيم مي کند.(5) چنان که در بخش اول حکمة الإشراق نيز « شيء » را به واجب و ممکن تقسيم مي کند.(6)
شايد سهروردي به اين نکته توجه دارد که فلسفه بايد به حقايق خارجي استناد و ارتباط داشته باشد، لذا واژه وجود را که يک مفهوم اعتباري است، با واژه شيء جابه جا مي کند. اگرچه اين دومي نيز از مفاهيم عام و اعتباري است، اما به اندازه وجود، استقلال مفهومي پيدا نکرده است. لذا دلالت و اشاره آن به موجودات خارجي بيشتر از وجود است که انگار به چيزي جدا از موجودات خارجي دلالت مي کند. شايد اين واژه، چنين دلالتي را از نگرش هاي عرفاني به ارث برده باشد.

پي نوشت ها :

1- يحيي سهروردي، تلويحات، الهيات، مقدمه، مجموعه مصنفات سهروردي، ج1، ص2.
2- همان، صص196-197.
3- لمحات، علم3 مورد1.
4- يحيي سهروردي، حکمة الإشراق، مجموعه مصنفات، بخش اول، ج2، ص67.
5- همان، ص107.
6- همان، ص62.

منبع مقاله :
يثربي، سيد يحيي؛ (1388)، تاريخ تحليلي- انتقادي فلسفه اسلامي، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران