اهميت عهدنامه ي مالک اشتر

عهدنامه ي مالک اشتر مهم ترين و اساسي ترين متن حکومتي و مديريتي به جاي مانده از اميرمؤمنان علي (ع) است، و هر کس که بدان توجّه کرده و در آن تأمّل نموده است به اين امر معطوف گشته و آموزه هاي آن را راهگشا در حکومت
يکشنبه، 18 آبان 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
اهميت عهدنامه ي مالک اشتر
 اهميت عهدنامه ي مالک اشتر

 

نويسنده: مصطفي دلشاد تهراني





 

عهدنامه ي مالک اشتر مهم ترين و اساسي ترين متن حکومتي و مديريتي به جاي مانده از اميرمؤمنان علي (ع) است، و هر کس که بدان توجّه کرده و در آن تأمّل نموده است به اين امر معطوف گشته و آموزه هاي آن را راهگشا در حکومت و مديريت يافته است. اين عهدنامه طولاني ترين پيمان نامه اي است که از جانب امام علي (ع) نگاشته شده است و دربرگيرنده ي اساسي ترين مباحث حکومتي و مديريتي از منظر امام علي (ع) است؛ و در آن به مباني، اصول، روش ها، سياست ها و اخلاق حکومتي و مديريتي پرداخته شده است. ادبيات اين عهدنامه، ادبياتي ويژه است، با استوارترين و متين ترين زبان، زيباترين و لطيف ترين بيان، و بهره مند از مفردات و مرکبات دقيق و ژرف معنا. اين عهدنامه از هندسه اي کاملاً بسامان و معتدل برخوردار است و محتواي آن بر اساس نگاهي جامع به حکومت و مديريت، بر قواعد عقلاني بنيان گذاشته و تابع اخلاق سامان يافته، و به صورتي کارا ارائه گشته است. ابن حَمدون، دانشمند و اديب و شاعر بغدادي، در گذشته به سال 562 هجري، در کتابي که در سياست و آداب حکومتداري نوشته، درباره عهدنامه ي مالک اشتر آورده است:
« علي (ع) عهدي را براي مالک اشتر نخعي نگاشت هنگامي که وي را بر مصر سرپرست گماشت، که در آن پرواداري و سياست ورزي را با اين که اين دو از يکديگر به دورند، جمع کرد. من آن نامه را چنان يافتم که ما را از بسياري از سخنان حکيمان و گذشتگان بي نياز مي سازد، و آن نامه با اين که طولاني است از ملالت به دور است، زيرا ميان بلاغت ماهرانه و معناهاي دلپسند و شگفت انگيز جمع کرده است. و اگر نبود که مردمان به سخنان گوناگون رغبت دارند تا نفس ها را در نقل الفاظ گوناگون ياري کند، تنها اين عهدنامه را نقل مي کردم و بدان بسنده مي نمودم، که آن مشتمل بر آداب متعدد و امور سياسي مختلف است، و دربرگيرنده ي تمام مواردي است که زمامداران و کارگزاران را لازم مي آيد. » (1)
نُوَيري، دانشمند گرانقدر، و مورخ و اديب برجسته، در گذشته به سال 733 هجري، در کتاب نهاية الأرب در بخش سفارش هاي زمامداران، پيش از نقل عهدنامه ي مالک اشتر، درباره ي آن نوشته است:
« تا آن جا که من درباره ي سفارش نامه ها مطالعه کرده ام، جامع تر و کامل تر از عهدنامه اي که علي بن ابي طالب - خداوند از او خشنود باد - به مالک پسر حارث اشتر نوشته آن هنگام که او را سرپرست مصر گمارده است، چيزي نديده ام. پس دوست دارم آن را با اين که طولاني است نقل کنم و اجمال و تفصيلش را بياورم، تا چنين عهدنامه اي بي استفاده نباشد و ارزش و اهميت و گرانقدري آن ناشناخته نماند. » (2)

پي نوشت ها :

1. بهاء الدين أبوالمعالي محمدبن حسن بن محمدبن علي حَمدون ( ابن حَمدون )، التذکرة الحمدونية في السياسة و الآداب الملکية، تحقيق احسان عبّاس، الطبعة الاولي، معهد الإنماء العربي، بيروت، 1983-1984م. ج1، ص 309.
2. شهاب الدين احمدبن عبدالوهاب النُوَيري، نهاية الأرب في فنون الأدب، الطبعة الاولي، دارالکتب المصرية، القاهرة، 1341-1405ق. ج6، ص 19.

منبع مقاله :
دلشاد تهراني، مصطفي؛ (1390)، رايت درايت: اخلاق مديريتي در عهدنامه ي مالک اشتر، تهران: انتشارات دريا، چاپ اول



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم