محققان وصاحب نظران درباره توانايي‌هاي انسان طي دههٔ اخير به اين نتيجه رسيده‌اند که علاوه بر دو هوش کلي (IQ) و هوش هيجاني (EQ) جنبهٔ ديگري از هوش هم وجود دارد که کاملا منحصر به فرد و انساني مي‌باشد. در واقع امروزه گفته مي‌شود که هوشبهر (IQ) و هوش هيجاني (EQ) پاسخگوي همه چيز نبوده و واقعا موثر نيستند، بلکه انسان به عامل سومي هم نيازمند است که هوش معنوي (SQ) ناميده مي‌شود. هوش معنوي(SQ) سازه‌اي ايست که با روانشناسي، زيست شناسي، مذهب، معنويت و عرفان همپوشاني دارند. هوش معنوي (SQ) را بايد‌‌ همان توانايي ذهني دانست که به ما قدرتي براي به دست آوردن آمال و آرزو‌هاي مثبت مي‌دهد وتلاش و کوششي براي رسيدن به آن‌ها را در ما ايجاد مي‌کند. اين هوش زمينهٔ تمام چيز‌هايي است که به آن‌ها معتقديم و نقش باور‌ها، هنجار‌ها عقايد و ارزش‌ها را در فعاليت‌هايي که به عهده مي‌گيريم دربرمي گيرد؛ اين هوشي درواقط‌‌ همان چيزي است که به واسطهٔ آن به سوال سازي در ارتباط با مسائل اساسي و مهم زندگي مي‌پردازيم و به وسيلهٔ آن در زندگي خود تغييراتي را ايجاد کنيم. هوش معنوي به دليل پيوندش با معنا، ارزش و پرورش تخيل مي‌تواند به انسان توان تغيير و تحول بدهد. فردي با هوش معنوي بالا داراي انعطاف و ظرفيتي بالايي براي روبه رو شدن با دشواري‌ها و سختي‌ها وحتي فرا‌تر از آن، ظرفيتي براي الهام و شهود، نگرش کلي نگر به جهان هستي و جستجوي پاسخ براي پرسش‌هاي بنيادي زندگي، و نقد سنت‌ها و آداب و رسوم است. در فرهنگ اصيل اسلامي هوش معنوي به طور ضمني، مورد توجه فراواني قرار گرفته است؛ وحتي دارندگان آن در قرآن با عنوان «اولوالاباب» مورد تحسين قرار گرفته‌اند، هوش معنوي باعث مي‌شود افراد به جوهره حقيقت پي ببرند و از پرده‌هاي اوهام عبور کنند. انسان به طور طبيعي نيازمند معنويت و روحيهٔ معنوي است و براي رسيدن به اين معنويت نيازمند به ديني است که سرشار از معنويت‌هاي حقاني باشد پس از سير و جستجو در در اديان مختلف مي‌توان دريافت که معنويت در هيچ ديني کامل‌تر از اسلام نيامده است. بنابراين کساني که خواهان دستيابي به بالا‌ترين سطح هوش و معنويت هستند بايستي با چنگ زدن به ريسمان الهي به تقرب خالق يکتا در آيند و اين محقق نخواهد شد مگر با انجام دستورات الهي که کامل‌ترين نسخهٔ آن در دين اسلام وجود دارد. به نقل از http://abbi.ir/