پرسش :

استقرار عرش خداوند بر آب يعني چه؟

پاسخ :
چون سؤال شما به مضمون آيه هفتم سوره هود »وَ كانَ عَرْشُهُ علَي الْماءِ؛ عرش خداوند بر آب قرار داشت« بر مي‏گردد. از اين رو پاسخ آن مبتني بر تبيين دو واژه »عرش« و »ماء« مي‏باشد:
1 - كلمه »عرش« هر چند در لغت به معاني: سقف، شي‏ءِ سقف دار، تخت‏هاي بلند سلاطين و پادشاهان بكار رفته است، اما بسياري از مواقع در معناي كنايي و مجازي قدرت و سلطنت به كار مي‏رود چنان كه در عربي گفته مي‏شود: »فُلانَ اِستَوي عَلي عَرشِهِ« يعني آن شخص به قدرت رسيد. و در فارسي نيز مي‏گوييم: فلان كس را به تخت نشاندند يا از تخت پايين كشيدند و... كه در همه اين موارد مراد از عرش و تخت، قدرت است.
2 - كلمه »ماء« به معناي آب بوده اما گاهي به هر شي‏ء مايعي نظير فلزات مايع و... نيز لفظ »ماء« اطلاق مي‏گردد. بنابراين با توجه به معاني ذكر شده براي »عرش« و »ماء« مي‏گوييم:
مراد از »عرش خدا« - در آيه شريفه - قدرت و سلطنت الهي به مجموعه هستي مي‏باشد.
از طرفي چون ابتداي آيه بيانگر مراحل آفرينش جهان است »هُوَ الَّذي خَلَقَ السَّمواتِ و الْارْضَ في ستَّةِ اَيّامٍ« و از آيات ديگر قرآن نيز استفاده مي‏گردد كه جهان طبيعت در آغاز آفرينش، به صورت مواد مذاب يا گازهاي فشرده و متراكم بوده است - چنان كه از جهت علمي نيز اين مطلب تأييد شده است - در اين صورت مفهوم و ترجمه دقيق آيه اين مي‏شود كه:
- در آغاز آفرينش - جهان هستي كه مظهر قدرت و عظمت الهي است بر اين ماده آبگونه (گازهاي متراكم) قرار داشت. به عبارت ديگر قدرت و مالكيت خداي متعال در آن روز مستقر بر اين ماده حيات و زندگي بود (كه اصل هر چيز مي‏باشد) و اين سخن در آيه 30 سوره انبياء نيز به شكلي ديگر بيان شده است:
»و جَعلنا مِنَ الماءِ كُلَّ شَي‏ءٍ حيٍّ« هر موجود زنده‏اي را از آب آفريديم
و لذا قدرت و مالكيت حضرت حق (جل و اعلي) بر اصل تمام موجودات حاكم و مسلّط است.
(اين پاسخ از تفسير نمونه، ج 9، ص 24 تا 27 اقتباس شده است)
eporsesh.com