پرسش :
برخورد پیامبر- اکرم صلی الله علیه و آله- با دختران و زنان چگونه بود؟
پاسخ :
زنان و دختران در زمان جاهلیت دارای ارزش نبودند و داشتن دختر در جامعه عربی ننگ بود. یکی از رسوم غلط عرب جاهلی، زنده به گور کردن دختران بود. وقتی پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ مبعوث شدند، با همه این تفکر ها مخالفت و به مبارزه پرداختند. از کشتن دختران منع و زنان را از جایگاه عالی و والایی برخوردار نمودند.
نزول وحی الهی و رفتار بزرگوارانه پیامبر سبب تغییر نگرش افراد به زن شد،یکی از اخلاق خوب آن حضرت برخورد گرم و صمیمی با افراد بود. این رفتار باعث جذب آن ها بسوی اسلام می شد. ایشان حتی کودکان و زنان را با کنیه صدا می زدند و کرامت آن ها را مراعات می نمودند.[1]
گاهی رسول الله ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ، اسامی برخی افراد را به خاطر منافات با کرامت انسانی شان،تغییر می دادند. به عنوان نمونه، از عمر روایت شده است که عمر، دختری بنام «عاصیه» داشت. حضرت آن را به «جمیله» تغییر نام دادند.[2]
پیامبر، حریم خصوصی افراد به خصوص زنان را در خانه رعایت می کرد و با این کار این به جامعه می آموخت، موقع ورود به خانه دیگران، ابتدا باید اجازه گرفت. در زمان جاهلیت بدون گرفتن اجازه، وارد خانه می شدند. خود ایشان وقتی به مکانی وارد می شدند، با صدای بلند می فرمودند: «السلام علیک یا اهل البیت». سه بار این جمله را تکرار می نمودند و بعد وارد می شدند.
آن حضرت شرکت زنان را در مجامع عمومی جایز می دانستند، ولی از اختلاط آنان با مردان نامحرم، مانع می شدند.
ایشان مانع از شرکت زنان در تشیيع جنازه نمی شدند. ایشان، در سفرهای متعدد خویش به قید قرعه یکی از آن ها را به همراه خود می بردند. ایشان حقوق از دست رفته زنان را که در دوران جاهلیت پایمال شده بود، با رفتار خویش احیاء نمودند.[3]
مراعات حقوق زنان بویژه دختران نه تنها در رفتار پیامبر بلکه در سخنان شان نیز متجلی می شود و به پدران سفارش می کردند:
«هر کس از بازار متاع و تحفه ای بخانه آرد، اول به دختران دهد سپس به پسران، هر آن کس که دختران را شاد کند، گوئی که از ترس خدا گریسته باشد. یعنی همان تقرب و پاداش را دارد.»[4]
آن حضرت با گفتار و رفتارشان زنان و دختران را از جایگاه والا و عالی برخوردار نمودند. و به آنان چنان کرامتی هدیه کردندکه در هیچ مکتبی و دینی چنین منزلت و رفتاری مشاهده نمی شود.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ زنان در سیره پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ / فریبا علاسوند.
2ـ خانواده در اسلام / حسین انصاریان.
پی نوشتها:
[1] . فیض کاشانی، محسن، محجه البیضاء، با تصحیح غفاری، علی اکبر، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ج4، ص 132.
[2] . ابن ماجه، سنن ابن ماجه، با تحقیق فواد عبدالباقی، دار احیاء التراث العربی، ج2، ص 1230.
[3] . مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، انتشارات صدرا، چاپ بهار، 1367ش، از ص 131 تا ص227.
[4] . نوری، یحیی، حقوق زن در اسلام و جهان، انتشارات فراهانی، چاپ چهارم، تهران، 1347، ص 51.
منبع: اندیشه قم
زنان و دختران در زمان جاهلیت دارای ارزش نبودند و داشتن دختر در جامعه عربی ننگ بود. یکی از رسوم غلط عرب جاهلی، زنده به گور کردن دختران بود. وقتی پیامبر اسلام ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ مبعوث شدند، با همه این تفکر ها مخالفت و به مبارزه پرداختند. از کشتن دختران منع و زنان را از جایگاه عالی و والایی برخوردار نمودند.
نزول وحی الهی و رفتار بزرگوارانه پیامبر سبب تغییر نگرش افراد به زن شد،یکی از اخلاق خوب آن حضرت برخورد گرم و صمیمی با افراد بود. این رفتار باعث جذب آن ها بسوی اسلام می شد. ایشان حتی کودکان و زنان را با کنیه صدا می زدند و کرامت آن ها را مراعات می نمودند.[1]
گاهی رسول الله ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ، اسامی برخی افراد را به خاطر منافات با کرامت انسانی شان،تغییر می دادند. به عنوان نمونه، از عمر روایت شده است که عمر، دختری بنام «عاصیه» داشت. حضرت آن را به «جمیله» تغییر نام دادند.[2]
پیامبر، حریم خصوصی افراد به خصوص زنان را در خانه رعایت می کرد و با این کار این به جامعه می آموخت، موقع ورود به خانه دیگران، ابتدا باید اجازه گرفت. در زمان جاهلیت بدون گرفتن اجازه، وارد خانه می شدند. خود ایشان وقتی به مکانی وارد می شدند، با صدای بلند می فرمودند: «السلام علیک یا اهل البیت». سه بار این جمله را تکرار می نمودند و بعد وارد می شدند.
آن حضرت شرکت زنان را در مجامع عمومی جایز می دانستند، ولی از اختلاط آنان با مردان نامحرم، مانع می شدند.
ایشان مانع از شرکت زنان در تشیيع جنازه نمی شدند. ایشان، در سفرهای متعدد خویش به قید قرعه یکی از آن ها را به همراه خود می بردند. ایشان حقوق از دست رفته زنان را که در دوران جاهلیت پایمال شده بود، با رفتار خویش احیاء نمودند.[3]
مراعات حقوق زنان بویژه دختران نه تنها در رفتار پیامبر بلکه در سخنان شان نیز متجلی می شود و به پدران سفارش می کردند:
«هر کس از بازار متاع و تحفه ای بخانه آرد، اول به دختران دهد سپس به پسران، هر آن کس که دختران را شاد کند، گوئی که از ترس خدا گریسته باشد. یعنی همان تقرب و پاداش را دارد.»[4]
آن حضرت با گفتار و رفتارشان زنان و دختران را از جایگاه والا و عالی برخوردار نمودند. و به آنان چنان کرامتی هدیه کردندکه در هیچ مکتبی و دینی چنین منزلت و رفتاری مشاهده نمی شود.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ زنان در سیره پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ / فریبا علاسوند.
2ـ خانواده در اسلام / حسین انصاریان.
پی نوشتها:
[1] . فیض کاشانی، محسن، محجه البیضاء، با تصحیح غفاری، علی اکبر، چاپ دوم، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ج4، ص 132.
[2] . ابن ماجه، سنن ابن ماجه، با تحقیق فواد عبدالباقی، دار احیاء التراث العربی، ج2، ص 1230.
[3] . مطهری، مرتضی، مسئله حجاب، انتشارات صدرا، چاپ بهار، 1367ش، از ص 131 تا ص227.
[4] . نوری، یحیی، حقوق زن در اسلام و جهان، انتشارات فراهانی، چاپ چهارم، تهران، 1347، ص 51.
منبع: اندیشه قم
