پرسش :
اولين اشخاصي که با حضرت علي ـ عليه السلام ـ در واقعه غدير بيعت نمودند چه کسانی بودند؟
پاسخ :
بعد از پايان سخنراني پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ، آن حضرت دستور داد کنار منبر، زير درختان، دو خيمه جداگانه در مقابل يکديگر برپا شود.
برنامه چنين بود که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در يک خيمه و اميرالمومنين ـ عليه السلام ـ در خيمه ديگر جلوس فرمايند. آنگاه حاضرين، در صفي مرتب، گروه گروه وارد خيمه پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ شده به عنوان قبول و اقرار به آنچه در خطابه غدير، درباره ولايت و امامت بيان فرمود، با آن حضرت دست بيعت دهند، سپس به خيمه اميرالمومنين بروند و به عنوان تسليم و اطاعت در برابر مقام ولايت او سه کار انجام دهند: يکي اينکه بيعت کنند و ديگر اين که «السلام عليک يا امير المومنين» بگويند و سوم اين که به آن حضرت، اين مقام با عظمت را تبريک بگويند.
اولين بيعت کنندگان غدير:
از اولين افراد مؤمنين که براي بيعت حضور يافتند، مقداد، سلمان و ابوذر بودند. پس از آن که اين 3 نفر با پيامبراکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بيعت کردند، به آنان فرمود: «بر علي به عنوان اميرالمومنين سلام کنيد» و آنان اين کار را انجام داده با آن حضرت نيز بيعت کردند. بعد از آنان به حذيفه و ابن مسعود و عمّار و بريده اسلمي همين دستور را داد و آنان نيز بيعت کردند.
بعد از ایشان افراد دیگری که براي بيعت حضور يافتند، ابوبکر، عمر، عثمان، معاويه، مغيره و ابوموسي اشعري بودند که پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ تأکيد خاصّي بر بيعت آنان داشت.
از بين آنان، پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ خطاب به ابوبکر و عمر فرمود: «اي پسر ابي قحافه و اي عمر! با علي بر صاحب اختياري و اميرالمؤمنين بودن، بعد از من بيعت کنيد».
آنان سئوال کردند: آيا اين امر از طرف خدا و رسولش است يا از طرف رسولش؟!!
حضرت فرمودند: «آيا چنين امري از طرف غير خدا امکان دارد؟ آري، امري از طرف خدا و رسولش است که علي ـ عليه السلام ـ اميرالمومنين و امام المتقين است. در روز قيامت خدا او را بر پل صراط مي نشاند تا دوستانش را وارد بهشت و دشمنانش را وارد جهنم نمايد».
آنگاه همه آنان با پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بيعت کردند. آن حضرت بار ديگر از آنان اقرار گرفت و آنان گفتند: شنيديم و اطاعت خدا و رسول را پذيرفتيم. حضرت پرسيد: خدا و رسولش بر شما شاهد باشند؟ همگي گفتند: آري شاهد باشند.[1]
بنابراين، در غدير خم، مردمان حاضر در آن جا هم با علي ـ عليه السلام ـ بيعت مي کردند و هم با پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و عمر و ابوبکر از اولين کساني بودند که با اميرالمومنين علي ـ عليه السلام ـ بيعت کردند و به آن حضرت «هنيئا لک (و به قولي بخ بخ لک) ياابن ابي طالب، «اصبحت مولي کلّ مؤمن و مؤمنة» گفتند: يعني گوارا باد تو را اي پسر ابوطالب. به به از اين نعمت که مولاي همه مردان و زنان با ايمان گشتي.[2]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ دايرة المعارف تشيع، ج6، ص180 تا 182.
2ـ معارف و معاريف، تأليف حسيني دشتي، ج7.
3ـ الغدير، تأليف علامه اميني، ترجمه محمد تقي واحدي، ج1، 2.
پی نوشتها:
[1]. اميني، ابراهيم، الغدير، ترجمه محمد تقي واحدي، تهران، کتابخانه بزرگ اسلامي، چاپ اول، 1362ش، ج2، ص208ـ213؛ بحراني، عبدالله، عوالم العلوم، قم، مدرسة الامام المهدي، چاپ اول، 1407ق، ج15، ص199ـ201؛ انصاري، محمد باقر، گزارش حجة الوداع، قم، عطر عترت، چاپ اول، 1386ش، ص255ـ256.
[2]. دايرة المعارف تشيع، ج6، ص181؛ معارف و معاريف، ج7، ص584.
منبع: اندیشه قم
بعد از پايان سخنراني پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ ، آن حضرت دستور داد کنار منبر، زير درختان، دو خيمه جداگانه در مقابل يکديگر برپا شود.
برنامه چنين بود که پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در يک خيمه و اميرالمومنين ـ عليه السلام ـ در خيمه ديگر جلوس فرمايند. آنگاه حاضرين، در صفي مرتب، گروه گروه وارد خيمه پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ شده به عنوان قبول و اقرار به آنچه در خطابه غدير، درباره ولايت و امامت بيان فرمود، با آن حضرت دست بيعت دهند، سپس به خيمه اميرالمومنين بروند و به عنوان تسليم و اطاعت در برابر مقام ولايت او سه کار انجام دهند: يکي اينکه بيعت کنند و ديگر اين که «السلام عليک يا امير المومنين» بگويند و سوم اين که به آن حضرت، اين مقام با عظمت را تبريک بگويند.
اولين بيعت کنندگان غدير:
از اولين افراد مؤمنين که براي بيعت حضور يافتند، مقداد، سلمان و ابوذر بودند. پس از آن که اين 3 نفر با پيامبراکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بيعت کردند، به آنان فرمود: «بر علي به عنوان اميرالمومنين سلام کنيد» و آنان اين کار را انجام داده با آن حضرت نيز بيعت کردند. بعد از آنان به حذيفه و ابن مسعود و عمّار و بريده اسلمي همين دستور را داد و آنان نيز بيعت کردند.
بعد از ایشان افراد دیگری که براي بيعت حضور يافتند، ابوبکر، عمر، عثمان، معاويه، مغيره و ابوموسي اشعري بودند که پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ تأکيد خاصّي بر بيعت آنان داشت.
از بين آنان، پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ خطاب به ابوبکر و عمر فرمود: «اي پسر ابي قحافه و اي عمر! با علي بر صاحب اختياري و اميرالمؤمنين بودن، بعد از من بيعت کنيد».
آنان سئوال کردند: آيا اين امر از طرف خدا و رسولش است يا از طرف رسولش؟!!
حضرت فرمودند: «آيا چنين امري از طرف غير خدا امکان دارد؟ آري، امري از طرف خدا و رسولش است که علي ـ عليه السلام ـ اميرالمومنين و امام المتقين است. در روز قيامت خدا او را بر پل صراط مي نشاند تا دوستانش را وارد بهشت و دشمنانش را وارد جهنم نمايد».
آنگاه همه آنان با پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ بيعت کردند. آن حضرت بار ديگر از آنان اقرار گرفت و آنان گفتند: شنيديم و اطاعت خدا و رسول را پذيرفتيم. حضرت پرسيد: خدا و رسولش بر شما شاهد باشند؟ همگي گفتند: آري شاهد باشند.[1]
بنابراين، در غدير خم، مردمان حاضر در آن جا هم با علي ـ عليه السلام ـ بيعت مي کردند و هم با پيامبر اکرم اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و عمر و ابوبکر از اولين کساني بودند که با اميرالمومنين علي ـ عليه السلام ـ بيعت کردند و به آن حضرت «هنيئا لک (و به قولي بخ بخ لک) ياابن ابي طالب، «اصبحت مولي کلّ مؤمن و مؤمنة» گفتند: يعني گوارا باد تو را اي پسر ابوطالب. به به از اين نعمت که مولاي همه مردان و زنان با ايمان گشتي.[2]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1ـ دايرة المعارف تشيع، ج6، ص180 تا 182.
2ـ معارف و معاريف، تأليف حسيني دشتي، ج7.
3ـ الغدير، تأليف علامه اميني، ترجمه محمد تقي واحدي، ج1، 2.
پی نوشتها:
[1]. اميني، ابراهيم، الغدير، ترجمه محمد تقي واحدي، تهران، کتابخانه بزرگ اسلامي، چاپ اول، 1362ش، ج2، ص208ـ213؛ بحراني، عبدالله، عوالم العلوم، قم، مدرسة الامام المهدي، چاپ اول، 1407ق، ج15، ص199ـ201؛ انصاري، محمد باقر، گزارش حجة الوداع، قم، عطر عترت، چاپ اول، 1386ش، ص255ـ256.
[2]. دايرة المعارف تشيع، ج6، ص181؛ معارف و معاريف، ج7، ص584.
منبع: اندیشه قم
