پرسش :
چگونه انتظار فرج و عشق به امام زمان(عج) را به كودكان آموزش دهيم؟
پاسخ :
مقدمه:
آموزش مسائل مذهبي و ارزش ها و معرفي خدا و اولياء الهي _ عليهم السلام _ به كودكان و به طور كلي آموزش مسائل فراحسي و مافوق مادي در سنين اولية كودكي با استدلال عقلي ممكن نيست؛ چون آنها از لحاظ ساختار ذهني به مرحله اي نرسيده اند كه بتوانند اين ها را درك كنند، اما اكنون كه قوة استدلال قوي ندارد نبايد دست از آموزش برداريم و كاري نكنيم. ما بايد از راه ديگري غير از استدلال عقلي خشك با آن ها كار كنيم. اكنون به مواردي در همين زمينه بپردازيم.
1. آموزش غير مستقيم:
يعني از طريق غير روش عادي موجود براي آموزش استفاده نماييم. نبايد براي آن ها كلاس بگذاريم و آن ها را مجبور به نشستن و يادگيري كنيم كه در اين صورت چيزي جز دلزدگي و نفرت و فرار به دنبال ندارد.
2. نقل داستان و قصه:
از ويژگي هاي دوران كودكي داشتن تخيل و علاقمندي به شنيدن قصه ها و قهرمان پروري مي باشد چرا كه او به دنبال الگويي مي گردد كه خود را با آن مطابقت دهد و رشد و ترقي نمايد.
مثلاً مي توان با زبان خودِ كودك كه تا حدي مفهوم خوبي و بدي را مي فهمد گفت آقايي هست كه مي آيد و كاري مي كند كه همه كار خوب بكنند و كسي بدي انجام ندهد. همه هر چه مي خواهند در دسترسشان مي باشد، و از اين قبيل موارد، با بيان اين گونه امور كودك هر چه بزرگتر مي شود و مفهوم و مصاديق خوبي و بدي را درك و مشاهده مي كند و با توجه به آموخته هاي قبلي خود به اين نتيجه مي رسد كه قرار است آقايي مهربان بيايد و به همة مردم خوبي و صلح و آشتي هديه بدهد.
3. توجه به زمان هاي خاص:
در طول هفته و ايام سال، زمان هايي هست كه مي گويند متعلّق به امام زمان _ عليه السلام _ مي باشد مثلاً شب و روز جمعه، نيمه شعبان با متذكر شدن اين ايام و نيز اذكار و ادعيه اي كه وارد شده، كم كم كودك با اين مفاهيم و مصاديق آشنا مي شود. مثل خواندن و شركت در مراسم دعاي سمات و ندبه و آل ياسين.
4. توجه به مكان ها:
متوجه كردن كودك به مكاني مثل مسجد مقدس جمكران و حضور در آن مسجد مقدس و توضيح در سطح فهم كودك نيز نقش مهمي در اين امر دارد. و يا خريدن و كتاب هاي قصه و شعري كه آنجا را معرفي مي كند و يا از او در مسجد جمكران عكس بگيريد و در منزل قاب بگيريد تا مقابل او باشد و پيوسته به شكل غير مستقيم پيام پنهان علاقه به حضرت را دريافت كند.
5. آموزش شعر و دعاهاي كوتاه امام زمان (عج):
دعاي كوتاهي مثل دعاي سلامتي امام زمان (عج) به كودك و تكرار آن و جايزه دادن و انتقال احساس شادي و لذت از بياد آن امام بودن هم تأثيرگذار است.
6. رفتار والدين:
آن چه بيشتر مورد توجه كودكان قرار مي گيرد رفتار مذهبي والدين است و بعد در پي تطبيق نظر و عمل آن ها
مي باشد. هر چه والدين به صورت هاي مختلف عشق و ارادت خود را به امام عصر _ عليه السلام _ نشان دهند كودك هم كم كم ياد مي گيرد كه چه بايد كرد! (بسيار مهم است).
- تذكر:
1. آن چه عشق آفرين است شناخت است هر چه كودك نسبت به آن امام بزرگوار شناخت (در حد خودش) پيدا كند و اين كه چقدر آن امام سودمند مي باشند محبت و عشق و علاقه اش به ايشان بيشتر مي شود و رفتار والدين هم الگوي عملي براي يادگيري مي شود.
2. همچنين اميد دادن به آينده اي روشن و خوب، و از بين رفتن ظلم و بدي هم، درخت سبز انتظار را در وجود كودك مي كارد و كودك هم منتظر مي شود. منتظر كسي كه مي آيد و روزگار را از ظلم و ستم پاك و خالي مي كند.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. پرورش مذهبي و اخلاقي كودكان، علي قائمي، نشر اميري، 1376.
منبع: اندیشه قم
مقدمه:
آموزش مسائل مذهبي و ارزش ها و معرفي خدا و اولياء الهي _ عليهم السلام _ به كودكان و به طور كلي آموزش مسائل فراحسي و مافوق مادي در سنين اولية كودكي با استدلال عقلي ممكن نيست؛ چون آنها از لحاظ ساختار ذهني به مرحله اي نرسيده اند كه بتوانند اين ها را درك كنند، اما اكنون كه قوة استدلال قوي ندارد نبايد دست از آموزش برداريم و كاري نكنيم. ما بايد از راه ديگري غير از استدلال عقلي خشك با آن ها كار كنيم. اكنون به مواردي در همين زمينه بپردازيم.
1. آموزش غير مستقيم:
يعني از طريق غير روش عادي موجود براي آموزش استفاده نماييم. نبايد براي آن ها كلاس بگذاريم و آن ها را مجبور به نشستن و يادگيري كنيم كه در اين صورت چيزي جز دلزدگي و نفرت و فرار به دنبال ندارد.
2. نقل داستان و قصه:
از ويژگي هاي دوران كودكي داشتن تخيل و علاقمندي به شنيدن قصه ها و قهرمان پروري مي باشد چرا كه او به دنبال الگويي مي گردد كه خود را با آن مطابقت دهد و رشد و ترقي نمايد.
مثلاً مي توان با زبان خودِ كودك كه تا حدي مفهوم خوبي و بدي را مي فهمد گفت آقايي هست كه مي آيد و كاري مي كند كه همه كار خوب بكنند و كسي بدي انجام ندهد. همه هر چه مي خواهند در دسترسشان مي باشد، و از اين قبيل موارد، با بيان اين گونه امور كودك هر چه بزرگتر مي شود و مفهوم و مصاديق خوبي و بدي را درك و مشاهده مي كند و با توجه به آموخته هاي قبلي خود به اين نتيجه مي رسد كه قرار است آقايي مهربان بيايد و به همة مردم خوبي و صلح و آشتي هديه بدهد.
3. توجه به زمان هاي خاص:
در طول هفته و ايام سال، زمان هايي هست كه مي گويند متعلّق به امام زمان _ عليه السلام _ مي باشد مثلاً شب و روز جمعه، نيمه شعبان با متذكر شدن اين ايام و نيز اذكار و ادعيه اي كه وارد شده، كم كم كودك با اين مفاهيم و مصاديق آشنا مي شود. مثل خواندن و شركت در مراسم دعاي سمات و ندبه و آل ياسين.
4. توجه به مكان ها:
متوجه كردن كودك به مكاني مثل مسجد مقدس جمكران و حضور در آن مسجد مقدس و توضيح در سطح فهم كودك نيز نقش مهمي در اين امر دارد. و يا خريدن و كتاب هاي قصه و شعري كه آنجا را معرفي مي كند و يا از او در مسجد جمكران عكس بگيريد و در منزل قاب بگيريد تا مقابل او باشد و پيوسته به شكل غير مستقيم پيام پنهان علاقه به حضرت را دريافت كند.
5. آموزش شعر و دعاهاي كوتاه امام زمان (عج):
دعاي كوتاهي مثل دعاي سلامتي امام زمان (عج) به كودك و تكرار آن و جايزه دادن و انتقال احساس شادي و لذت از بياد آن امام بودن هم تأثيرگذار است.
6. رفتار والدين:
آن چه بيشتر مورد توجه كودكان قرار مي گيرد رفتار مذهبي والدين است و بعد در پي تطبيق نظر و عمل آن ها
مي باشد. هر چه والدين به صورت هاي مختلف عشق و ارادت خود را به امام عصر _ عليه السلام _ نشان دهند كودك هم كم كم ياد مي گيرد كه چه بايد كرد! (بسيار مهم است).
- تذكر:
1. آن چه عشق آفرين است شناخت است هر چه كودك نسبت به آن امام بزرگوار شناخت (در حد خودش) پيدا كند و اين كه چقدر آن امام سودمند مي باشند محبت و عشق و علاقه اش به ايشان بيشتر مي شود و رفتار والدين هم الگوي عملي براي يادگيري مي شود.
2. همچنين اميد دادن به آينده اي روشن و خوب، و از بين رفتن ظلم و بدي هم، درخت سبز انتظار را در وجود كودك مي كارد و كودك هم منتظر مي شود. منتظر كسي كه مي آيد و روزگار را از ظلم و ستم پاك و خالي مي كند.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. پرورش مذهبي و اخلاقي كودكان، علي قائمي، نشر اميري، 1376.
منبع: اندیشه قم
