پرسش :
چرا می گویند برای زیارت امام رضا(ع) باید خودش طلب کند؟
پاسخ :
هدف، کسب فيض و عهد و پيماني است که در اين ملاقات و زيارت به دست می آید. کسب معرفت و عهد ادامه راه آن بزرگواران. و هم چنين واسطه و شفيع قرار دادن آنان براي بخشايش گناهان که اين از سفارشات کلام خداوند است که مي فرمايد: «يا ايها الذين امنو و ابتغوا اليه الوسيله».[1]
اما وقتي به بخش دوم سئوال شما نظر مي شود اين گونه برداشت مي کنيم که همين بخش اول هم مربوط به خود بحث طلبيدن است به اين صورت که شما مي خواهيد بدانيد که چگونه ائمه ـ عليهم السلام ـ ما را مي طلبند يعني در رفتن ما به زيارت اين بزرگواران، آيا آنان دخالت دارند يا خير؟ اگر مراد شما اين است در جواب بايد عرض کنيم که: در مورد ائمه ـ عليهم السلام ـ روايات بسياري داريم که دلالت بر اين مي کنند که وجود اين بزرگواران مايه کسب فيض براي اهل زمين است و به خاطر وجود اين بزرگواران است که باران مي بارد و زمين اهلش را فرو نمي برد و اگر نباشد ساخت الأرض بأهلها[2] و... که مي توان برداشت کرد که مربوط به امور کلي و عامه مردم است اما بحث و سئوال شما دخل و تصرف اين بزرگواران در امور جزئي است به اين صورت که مثلا اگر ما بخواهيم به زيارت امام رضا ـ عليه السلام ـ مشرف شويم آيا چون امام رضا ـ عليه السلام ـ خواسته ما مي رويم يا نه، رفتن ما امري اختياري است؟ مي گوئيم: در اينکه خداوند انسان را مختار خلق کرده و انجام خير و شر را با اختيار بر مي گزيند شکي نيست و در اينکه تمام کساني که براي رفتن به حرم ائمه ـ عليهم السلام ـ حرکت مي کنند، با اختيار مي روند هم شکي نيست.
مؤيّد حرف ما هم اين است که ما مي بينيم افراد بسياري با اهداف و اغراض مختلف به حرم آن بزرگواران مي روند يکي مي رود که بار معنوي خويش را بيشتر کند ديگري براي تفريح و سرگرمي مي رود و ديگري براي تخريب مرقد آن بزرگواران، لذا در رفتن و حرکت، کاملا اختيار با اشخاص است.
البته نمي توان منکر اين شد که هميشه استثنائاتي وجود دارند که با توجه امام به آنان و فراهم کردن شرايط به صورت غير طبيعي و معجزه آسا، توفيق تشرف مي يابند. هم چنين کساني را هم داريم که با سلوک عرفاني و مراحل آن به درجه اي رسيده اند که طي الأرض کرده و مشرف حضور مي شوند. که اين قاعده اي خاص است و بحث ما عمومي است.
در نتيجه با توجه به معناي طلب (يعني خواستن و ميل به حضور...) و امور ياد شده هيچ دليلي وجود ندارد که اصرار داشته باشيم حتما کساني که به زيارت مي روند عنايت خاصي از طرف امام به آنها شده است؛ البته چون زيارت امر معنوي است و براي کساني که اهل دل بوده و زیارت می کنند دست پر بر مي گردند؛ وحالی می یابند که لذت بخش است ؛ اين خود عنايتي است که امام به آنها کرده و نمي توان آن را منکر شد.
وقتی گفته می شود امام رضا (ع) فلاني را طلبيد نه اينکه امام با دخل و تصرفي که کرده او را موفق به زيارت کردند، بلکه شخص دروجودش لياقت ایجاد کرده و ضمير خود را پاک نگه داشته و ميل به زيارت امام را داشته و موفق به زيارت شده، پس ابتدا خودسازي بوده بعد توفيق فراهم شده که قطعا طلب و خواسته امام را هم در پي دارد.
معنی طلب کردن این است که فرد با پاک دلی وتقوا زمینه روحی خود را برای زیارت فراهم نموده است وحالی ایجاد کرده که لایق رفتن به حضوروزیارت امام شده است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1- آداب زیارت، حسین انصاریان
2- فلسفه زیارت وآئین آن ،مرتضی واعظ جوادی.
پی نوشتها:
[1]. مائده / 35.
[2]. کافي، ج6، ص534.
منبع: اندیشه قم
هدف، کسب فيض و عهد و پيماني است که در اين ملاقات و زيارت به دست می آید. کسب معرفت و عهد ادامه راه آن بزرگواران. و هم چنين واسطه و شفيع قرار دادن آنان براي بخشايش گناهان که اين از سفارشات کلام خداوند است که مي فرمايد: «يا ايها الذين امنو و ابتغوا اليه الوسيله».[1]
اما وقتي به بخش دوم سئوال شما نظر مي شود اين گونه برداشت مي کنيم که همين بخش اول هم مربوط به خود بحث طلبيدن است به اين صورت که شما مي خواهيد بدانيد که چگونه ائمه ـ عليهم السلام ـ ما را مي طلبند يعني در رفتن ما به زيارت اين بزرگواران، آيا آنان دخالت دارند يا خير؟ اگر مراد شما اين است در جواب بايد عرض کنيم که: در مورد ائمه ـ عليهم السلام ـ روايات بسياري داريم که دلالت بر اين مي کنند که وجود اين بزرگواران مايه کسب فيض براي اهل زمين است و به خاطر وجود اين بزرگواران است که باران مي بارد و زمين اهلش را فرو نمي برد و اگر نباشد ساخت الأرض بأهلها[2] و... که مي توان برداشت کرد که مربوط به امور کلي و عامه مردم است اما بحث و سئوال شما دخل و تصرف اين بزرگواران در امور جزئي است به اين صورت که مثلا اگر ما بخواهيم به زيارت امام رضا ـ عليه السلام ـ مشرف شويم آيا چون امام رضا ـ عليه السلام ـ خواسته ما مي رويم يا نه، رفتن ما امري اختياري است؟ مي گوئيم: در اينکه خداوند انسان را مختار خلق کرده و انجام خير و شر را با اختيار بر مي گزيند شکي نيست و در اينکه تمام کساني که براي رفتن به حرم ائمه ـ عليهم السلام ـ حرکت مي کنند، با اختيار مي روند هم شکي نيست.
مؤيّد حرف ما هم اين است که ما مي بينيم افراد بسياري با اهداف و اغراض مختلف به حرم آن بزرگواران مي روند يکي مي رود که بار معنوي خويش را بيشتر کند ديگري براي تفريح و سرگرمي مي رود و ديگري براي تخريب مرقد آن بزرگواران، لذا در رفتن و حرکت، کاملا اختيار با اشخاص است.
البته نمي توان منکر اين شد که هميشه استثنائاتي وجود دارند که با توجه امام به آنان و فراهم کردن شرايط به صورت غير طبيعي و معجزه آسا، توفيق تشرف مي يابند. هم چنين کساني را هم داريم که با سلوک عرفاني و مراحل آن به درجه اي رسيده اند که طي الأرض کرده و مشرف حضور مي شوند. که اين قاعده اي خاص است و بحث ما عمومي است.
در نتيجه با توجه به معناي طلب (يعني خواستن و ميل به حضور...) و امور ياد شده هيچ دليلي وجود ندارد که اصرار داشته باشيم حتما کساني که به زيارت مي روند عنايت خاصي از طرف امام به آنها شده است؛ البته چون زيارت امر معنوي است و براي کساني که اهل دل بوده و زیارت می کنند دست پر بر مي گردند؛ وحالی می یابند که لذت بخش است ؛ اين خود عنايتي است که امام به آنها کرده و نمي توان آن را منکر شد.
وقتی گفته می شود امام رضا (ع) فلاني را طلبيد نه اينکه امام با دخل و تصرفي که کرده او را موفق به زيارت کردند، بلکه شخص دروجودش لياقت ایجاد کرده و ضمير خود را پاک نگه داشته و ميل به زيارت امام را داشته و موفق به زيارت شده، پس ابتدا خودسازي بوده بعد توفيق فراهم شده که قطعا طلب و خواسته امام را هم در پي دارد.
معنی طلب کردن این است که فرد با پاک دلی وتقوا زمینه روحی خود را برای زیارت فراهم نموده است وحالی ایجاد کرده که لایق رفتن به حضوروزیارت امام شده است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1- آداب زیارت، حسین انصاریان
2- فلسفه زیارت وآئین آن ،مرتضی واعظ جوادی.
پی نوشتها:
[1]. مائده / 35.
[2]. کافي، ج6، ص534.
منبع: اندیشه قم
