پرسش :

در قرآن کریم می‌‌خوانیم که؛ در روز جزا، زیان‌‌کاران کارنامه اعمال بدشان را از پشت سرشان می‌‌گیرند (سوره 84، آیه 10)، اما در جای دیگر آمده: از دست چپشان (سوره 69 آیه 25)؟ بالاخره در روز آخرت کارنامه اعمال خود را چگونه دریافت می‌‌کنیم؟

پاسخ :
همان‌گونه که در پرسش بدان اشاره شده در آیه‌ای از قرآن کریم آمده است: کارنامه اعمال بدکاران به دست چپ آنان داده می­شود،[1] اما آیه­ای دیگر بیانگر آن است که این کارنامه از پشت سرشان به آنها داده خواهد شد.[2]
شاید این دو آیه در نگاه اول با هم ناسازگار باشند، اما با اندکی دقت مشخص خواهد شد که هیچ گونه تنافی میان این آیات وجود ندارد؛ زیرا این امکان وجود دارد که کارنامه انسان به جای آن‌که با احترام و از روبه‌رو به دست راست او تحویل داده شود، با شیوه­ای تحقیرآمیز، از پشت سر و به دست چپش داده می‌شود. در برخی منابع بیان شده که چنین مدلی از تحویل کارنامه به دوزخیان در روایات نیز وجود دارد.[3] به عبارت دیگر، ارائه کارنامه هم از سمت پشت سر خواهد بود و هم به دست چپ؛ زیرا ناسازگاری زمانی به وجود خواهد آمد که یک بار اعلام شود «از سمت چپ» و بار دیگر اعلام شود «از سمت پشت سر»، اما دو عبارت «به دست چپ» و «از سمت پشت سر» هیچ منافاتی با هم ندارند.

پی نوشتها:
[1]. حاقه، 25: «أَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ بِشِمالِه».
[2]. انشقاق، 10 «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ».
[3]. ابن شهرآشوب مازندرانی، محمد بن علی، متشابه القرآن و مختلفه، ج 2، ص 111، انتشارات بیدار، قم، چاپ اول، 1410ق.
منبع: www.islamquest.net