پرسش :
اگر کار نیکی را با نیّت خالص انجام دهیم، و تلاشمان آن باشد که اطلاع دیگران، تأثیری بر ما نداشته باشد، اما به صورت ناخودآگاه از آن خوشحال شویم، آیا ریا محسوب می شود؟
پاسخ :
شرح پرسش:
من یک دختر 16 ساله هستم که خیلی به مسئله ریا فکر می کنم. گاهی از این که دیگران کار خیر مرا ببینند لذت می برم، ولی زود از خودم متنفر می شوم. گاهی هم با نیّت خالص کار خیری را شروع می کنم ولی همان موقع فکری به ذهنم می آید که دیگران دارند تو را می بینند لذت ببر؛ ولی من دوست دارم که کارهایم خالصانه و برای خدا باشد، و گاهی هم خودم را خیلی زیاد در تنگنا قرار می دهم. لطفاً مرا راهنمایی کنید و بفرمایید با این حسی که فکر می کنم ریا کارم چه کنم؟
پاسخ اجمالی:
کارهای خوبی که انسان انجام می دهد، اگر به گونه ای باشد که بودن یا نبودن دیگران در انجام آن کار خوب تأثیر و نقشی نداشته باشد، حتی اگر در حضور دیگران انجام شود، ایرادی نداشته و در مراتب مقدماتی معنویت، ریا محسوب نمی شود؛ هر چند در دل اندکی خوشحالی و سرور پدید آید.
پاسخ تفصیلی:
کارهای خوبی که انسان انجام می دهد، اگر به گونه ای باشد که بودن یا نبودن دیگران در انجام آن کار خوب تأثیر و نقشی نداشته باشد، حتی اگر در حضور دیگران انجام شود، ایرادی نداشته و در مراتب مقدماتی معنویت، ریا محسوب نمی شود؛ هر چند در دل اندکی خوشحالی و سرور پدید آید.
همین که آدمی در مسیر و به فکر این است که با نیّت خالص کار نیک انجام دهد، بهترین حالت برای او بوده و جای امیدواری است.
در این باره به یک روایت بسنده می شود:
زُراره از امام باقر (ع) روایت مىکند که از آن حضرت سؤال کردم که، مردى کار نیکى مىکند و شخص دیگرى او را در حال عمل نیک مشاهده می کند و او خوشحال مىشود؟ امام (ع) فرمودند: مانعى ندارد، همه افراد دوست دارند که کارهاى نیک آنها در میان مردم آشکار گردد، ولى اگر آنها تنها براى خوشنامى و تظاهر کارى را انجام دهند، کارشان ریا خواهد بود. [1]
توجه به این نکته لازم است که در درجات بالای عرفان و معرفت این مقدار از خوشحالی هم نباید باشد و شاید در برخی موارد نوعی شرک خفی به شمار آید، اما باید با پیمودن مقدمات و پله به پله به این درجات و منازل از معرفت نائل شد.
بر این اساس، اگر اطلاع و یا عدم اطلاع دیگران بر اعمالتان، در بجا آوردن عباداتی که انجام می دهید، نقشی نداشته باشد، خوشحال شدنتان از اطلاع دیگران، به تنهایی گناه به شمار نمی آید.
پی نوشت:
[1] کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 2، ص 297، دار الکتب الإسلامیة تهران، 1365 ش.
منبع: www.islamquest.net
شرح پرسش:
من یک دختر 16 ساله هستم که خیلی به مسئله ریا فکر می کنم. گاهی از این که دیگران کار خیر مرا ببینند لذت می برم، ولی زود از خودم متنفر می شوم. گاهی هم با نیّت خالص کار خیری را شروع می کنم ولی همان موقع فکری به ذهنم می آید که دیگران دارند تو را می بینند لذت ببر؛ ولی من دوست دارم که کارهایم خالصانه و برای خدا باشد، و گاهی هم خودم را خیلی زیاد در تنگنا قرار می دهم. لطفاً مرا راهنمایی کنید و بفرمایید با این حسی که فکر می کنم ریا کارم چه کنم؟
پاسخ اجمالی:
کارهای خوبی که انسان انجام می دهد، اگر به گونه ای باشد که بودن یا نبودن دیگران در انجام آن کار خوب تأثیر و نقشی نداشته باشد، حتی اگر در حضور دیگران انجام شود، ایرادی نداشته و در مراتب مقدماتی معنویت، ریا محسوب نمی شود؛ هر چند در دل اندکی خوشحالی و سرور پدید آید.
پاسخ تفصیلی:
کارهای خوبی که انسان انجام می دهد، اگر به گونه ای باشد که بودن یا نبودن دیگران در انجام آن کار خوب تأثیر و نقشی نداشته باشد، حتی اگر در حضور دیگران انجام شود، ایرادی نداشته و در مراتب مقدماتی معنویت، ریا محسوب نمی شود؛ هر چند در دل اندکی خوشحالی و سرور پدید آید.
همین که آدمی در مسیر و به فکر این است که با نیّت خالص کار نیک انجام دهد، بهترین حالت برای او بوده و جای امیدواری است.
در این باره به یک روایت بسنده می شود:
زُراره از امام باقر (ع) روایت مىکند که از آن حضرت سؤال کردم که، مردى کار نیکى مىکند و شخص دیگرى او را در حال عمل نیک مشاهده می کند و او خوشحال مىشود؟ امام (ع) فرمودند: مانعى ندارد، همه افراد دوست دارند که کارهاى نیک آنها در میان مردم آشکار گردد، ولى اگر آنها تنها براى خوشنامى و تظاهر کارى را انجام دهند، کارشان ریا خواهد بود. [1]
توجه به این نکته لازم است که در درجات بالای عرفان و معرفت این مقدار از خوشحالی هم نباید باشد و شاید در برخی موارد نوعی شرک خفی به شمار آید، اما باید با پیمودن مقدمات و پله به پله به این درجات و منازل از معرفت نائل شد.
بر این اساس، اگر اطلاع و یا عدم اطلاع دیگران بر اعمالتان، در بجا آوردن عباداتی که انجام می دهید، نقشی نداشته باشد، خوشحال شدنتان از اطلاع دیگران، به تنهایی گناه به شمار نمی آید.
پی نوشت:
[1] کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 2، ص 297، دار الکتب الإسلامیة تهران، 1365 ش.
منبع: www.islamquest.net
