پرسش :

نظر اسلام درباره شطرنج چیست؟

پاسخ :
بازی با آلات قمار در اسلام،حتی بدون شرط بردو باخت جایز نمی باشد، [1] همان طور که بازی با غیر از آلات قمار ولی با شرط بندی و برد و باخت(قمار) جایز نمی باشد. [2]
شطرنج در روایات ما و با توجه به کاربردی که داشته است جزء آلات قمار شمرده شده است و طبیعتاً بازی با آن حتی بدون برد و باخت ،حرام است.
امام صادق(ع) می فرماید: " شطرنج از باطل است" و " هر آن چه که با آن قمار شود میسر است." [3]
اما همان طور که استفاده می شود، دو چیز حرام است؛ اول: برد و باخت و قمار کردن، دوم: بازی با آلات قمار ، پس اگر وسیله ای بر اثر مرور زمان و شرایط موجود، از آلت قمار بودن خارج شود و غالباً در بازی با آن، برد و باخت نشود، بازی با آن حرام نیست، لذا حضرت امام خمینی در استفتائی که از ایشان درباره بازی با شطرنج شده است، به همین مطلب اشاره کرده اند:
سؤال :اگر شطرنج آلات قمار بودن خود را به‏طور کلى از دست داده باشد و چون امروز تنها به عنوان یک ورزش فکرى از آن استفاده گردد بازى با آن چه صورتى دارد؟
جواب: بر فرض مذکور اگر برد و باختى در بین نباشد اشکال ندارد. [4]

پی نوشتها:
[1] حلی،جعفر بن حسن ،شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج‏4، ص 117،قم،اسماعیلیان،1408.
[2] حلی،حسن بن یوسف،منتهى المطلب فی تحقیق المذهب ،ص 1012،قم،1333 قمری.
[3] کلینی،کافی،ج6،ص 435،ح 1و 4،دار الکتب الاسلامیه،تهران،1407قمری.
[4] امام خمینی، روح الله ،صحیفه امام،ج21،ص 129،موسسه تنظیم و نشر امام خمینی،تهران،1386.
منبع: www.islamquest.net