پرسش :

اگر كسى نمى ‏دانسته كه بايد تقليد كند، حكم نماز و عبادات او چگونه است؟

پاسخ :
آيات عظام امام، بهجت، فاضل، و نورى: در يكى از سه صورت صحيح است:1. بفهمد به وظيفه واقعى خود رفتار كرده است.2. عمل او با فتواى مجتهدى كه وظيفه ‏اش تقليد از او بوده مطابق باشد 3. عمل او با فتواى مجتهدى كه اكنون بايد از او تقليد كند، مطابق باشد.
آيات عظام صافى، تبريزى، مكارم و وحيد: عمل او در صورتى صحيح است كه بفهمد به وظيفه واقعى خودرفتار كرده و يا با فتواى مجتهدى كه اكنون بايد از او تقليد كند، مطابق باشد.
آيت الله سيستانى: در يكى از سه صورت صحيح است:1. بفهمد به وظيفه واقعى خود رفتاركرده است.2. عمل او با فتواى مجتهدى كه اكنون بايد از او تقليد كند، مطابق باشد. 3. جاهل قاصر بوده و نقص عملش به اركان و مانند آن باز نگردد.
تبصره 1. اگر آن عمل عبادى بوده، در صورتى صحيح است كه با قصد قربت انجام داده باشد
تبصره 2. عمل به احتياط يكى از راه هايى است كه غالباً شخص مى‏ تواند با آن يقين پيدا كند كه به وظيفه واقعى خود رفتار كرده
منبع:
توضيح المسائل مراجع، م 14؛آيت الله فاضل، جامع المسائل، ج 1 س 28 و 33؛آيت الله نورى، توضيح المسائل، م 14؛آيت الله خامنه ‏اى، اجوبة الاستفتاءات، س 32 و 7.؛آيت الله وحيد، توضيح المسائل،م 14؛آيت الله تبريزى، استفتائات، س 66.آيت الله سيستاني توضيح المسائل، م 12.