پرسش :

مفهوم خاتميّت دقيقاً چيست؟

پاسخ :
خاتم از ماده ختم است، وختم به معني پايان دهنده، و چيزي را كه بوسيله آن كاري را پايان مي دهند. مثل اينكه مهري را در پايان نامه مي زنند خاتم مي گويند. و اگر مي بينيم به انگشتر نيز خاتم گفته شده بخاطر اين است كه نگين انگشتر در آن عصر و زمان بجاي مهر بكارمي رفته، و هر كس پاي نامه خود را با نگين انگشترش كه روي آن اسم يا نقش كنده بود مهر مي كرد، و نقش نگين انگشتر هر كس مخصوص به خود او بوده است.
شاهد بر اين مطلب همان روايات اسلامي است كه مي خوانيم هنگامي كه پيامبراكرم (ص) مي خواست نامه اي براي پادشاهان و زمامداران آن زمان بنويسد و آنها را به دين اسلام دعوت كند، به حضرت عرض كردند كه، رسم سلاطين عجم اين است كه بدون مهر، نامه اي را نمي پذيرند، پيامبراكرم (ص) كه تا آن زمان نامه هايش كا ملاً ساده و بدون مهر بود، دستور دادند انگشتري براي او تهيه كردند و برنگين آن جمله لا اِلهَ اِلا الله، مُحمَدٌ رَسُولَ الله، را نقش كردند.
پيامبراكرم (ص) بعد از آن دستور مي داد نامه ها را به وسيله آن مهركنند.( 1)
بنابراين، معني اصلي خاتم همان پايان دهنده و ختم كننده است.
خاتميت در مورد پيامبر خدا يعني پيامبر اسلام(صلى الله عليه وآله وسلم) آخرين پيامبر(صلى الله عليه وآله وسلم) خداست و سلسله نبوت با او پايان مى پذيرد و اين از «ضروريات آيين اسلام» است.
معنى «ضرورى» اين است كه هر كس وارد صفوف مسلمين شود، به زودى مى فهمد كه همه مسلمانان به اين مطلب عقيده دارند و از واضحات و مسلمات نزد آنان است; يعنى همان گونه كه هر كس با مسلمانان سر و كار داشته باشد مى داند آنها از نظر مذهبى تأكيد روى اصل «توحيد» دارند، همچنين مى داند روى «خاتميّت پيامبر» نيز همگى توافق دارند، و هيچ گروهى از مسلمانان در انتظار آمدن پيامبر جديدى نيستند.
در حقيقت قافله بشريّت در مسير تكاملى خود با بعثت پيامبران مراحل مختلف را يكى پس از ديگرى طى كرده است و به مرحله اى از رشد و تكامل رسيده كه ديگر مى تواند روى پاى خود بايستد، يعنى با «استفاده از تعليمات جامع اسلام مشكلات خود را حل كند».
به تعبير ديگر: اسلام قانون نهايى و جامع دوران بلوغ بشريّت است، از نظر اعتقادات كامل ترين محتواى بينش دينى و از نظر عمل نيز چنان تنظيم يافته كه بر نيازمندى هاى انسان ها در هر عصر و زمانى منطبق است.(2)

پي نوشتها:
1. مجمع البيان، ج 8، ص 362
2. 50 درس اصول عقائد براي جوانان ، مكارم شيرازي، ص53
منبع:سایت انوار طاها