پرسش :

چگونه آینده‌‏اى مناسب را براى خود ترسیم کنیم؟

پاسخ :
تقریباً همه انسان‏ها طالب آینده روشن و توأم با خوشبختی‏ اند و در همین جهت تلاش می ‏کنند؛ گرچه ممکن است مصداق خوشبختی و سعادت نزد افراد متفاوت باشد.همه انسان‏ها دارای نوعی شناخت و مجموعه ‏ای از باورهایند؛ به عبارت دیگر، نوع نگرش افراد به زندگی، خواسته‏ های جهان بینی و ایدئولوژی آن‏ها است؛ یعنی هست و نیست‏ها و باید و نبایدها. بنابراین، هر چه نگرش‏ها و بینش‏ های انسان قوی‏تر باشد و از ساختار منطقی‏تر و سازمان یافته‏تر بهره برد، زندگی اش بارورتر و آینده‏اش بهتر است و هر چه ساختار فکری و اعتقادی از انسجام کم‏تر برخوردار باشد، رفتار انسان غیر منطقی‏تر و نابهنجارتر خواهد بود و در نتیجه آینده‏اش از افق‏های روشن دورتر.
با توجه به آن‏چه بیان شد، رعایت راهکارهای زیر نقش بسیار مؤثری در ترسیم آینده روشن خواهد داشت:
1- واقع بینی
انسان باید، بر اساس واقعیت‏ های موجود زندگی و امکانات و توانایی‏ هایش، اهدافی برای خود در نظر بگیرد. یکی از مشکلات اساسی افراد، به ویژه جوانان، این است که ایده آل‏هاشان با واقعیت زندگی فاصله بسیار دارد. این افراد معمولاً در ارزیابی‏ های خود دچار نوعی افراط می‏شوند و بیش‏تر بر اساس تخیلات زندگی می‏ کنند. در نتیجه اهدافشان با استعداد و توانمندی‏ها همخوانی ندارد، به اهداف خود نمی‏ رسند و با گذشت زمان دچار ناامیدی و سرخوردگی و نهایتاً افسردگی می‏ شوند؛ به گونه‏ ای که حتی نمی ‏توانند از حداقل امکانات خود نیز استفاده کنند. بنابراین، یکی از رمزهای موفقیت واقع نگری و اجتناب از افراط و تفریط است.
2-استفاده بهینه از وقت و امکانات
با در نظر گرفتن واقعیت‏ های زندگی، باید با برنامه‏ ریزی صحیحی امکان بیش‏ترین بهره ‏وری از فرصت‏ها و امکانات را فراهم آورد. لازمه استفاده از فرصت‏ها و امکانات شناسایی آن‏ها است؛ یعنی هر کس ابتدا باید فرصت‏ های مفید و امکانات و توانمندی‏ های خود را شناسایی کند و در مرحله بعد، با تلاش و پشتکار از این سرمایه‏ ها بهره گیرد؛ مثلاً ورود به دانشگاه و قرار گرفتن در کسوت دانشجویی فرصتی بسیار مهم است؛ چنان که دوره جوانی خود از فرصت‏ های بسیار ارزشمندی به شمار می‏ آید. انسان واقع بین و فرصت شناس می‏داند همیشه جوان نیست و همیشه فرصت بهره ‏گیری از دانشگاه برایش فراهم نمی‏ شود. در نتیجه برای دستیابی به آینده‏ای روشن از این فرصت استفاده می‏کند؛ به مهم‏ترین وظیفه دانشجو، یعنی رشد علمی و معنوی، می‏ اندیشد و از پرداختن به کارهای جنبی و حاشیه‏ ای می ‏پرهیزد.
3-انتخاب دوستان خوب
به تجربه ثابت شده است که دوست، به ویژه در دوران نوجوانی و جوانی، در زندگی انسان نقش تعیین کننده دارد. بسیاری، به رغم امکانات فراوان، به سبب دوستان نامناسب از توانمندی‏ ها و ظرفیت‏ های خود بهره نمی‏ گیرند و در سراشیبی سقوط فرو می‏ افتند.
پسر حضرت نوح (ع) نمونه‏ ای از این افراد است که قرآن داستانش را بیان کرده است. بر اساس آیات قرآن کریم، دوزخیان می‏ گویند:«کاش فلانی را دوست انتخاب نکرده بودیم»؛ یعنی جهنمی شدن خود را نتیجه دوستی با افراد نامناسب می ‏دانند. بنابراین، یکی از راه‏ های دستیابی به موفقیت انتخاب دوستان مناسب یعنی مؤمن و تلاشگر و وظیفه ‏شناس است.
4- تعیین هدف یا اهداف
مشخص بودن هدف یا اهداف در موفقیت انسان نقش مؤثری دارد؛ زیرا تعیین هدف:
الف) موجب افزایش انگیزه می‏ شود و انگیزه موتور محرک انسان در فعالیت‏ها است. اگر انسان انگیزه قوی داشته باشد، بیش‏تر تلاش می ‏کند و در نتیجه سریع‏تر به اهداف خود دست می‏ یابد.
ب) معیار ارزیابی کارها را فراهم می‏آورد و انسان می‏ تواند خود را ارزیابی کند.
ج) در تعیین جایگاه انسان سودمند است؛ یعنی انسان می‏ تواند دریابد چه مقدار از راهی را که باید طی کند، پیموده و چه مقدار باقی مانده است.
5- نهراسیدن از شکست‏ ها
زندگی فراز و نشیب‏ های بسیار دارد و بیش‏تر انسان‏ها شکست را در زندگی تجربه می‏ کنند. عده‏ای با شکست خوردن زانوی غم بغل می‏ گیرند؛ خود را در بن بست می‏ یابند و دچار ناامیدی می‏ شوند؛ ولی گروهی از شکست‏ ها نمی‏ هراسند و آن را سکوی پرش خود قرار می‏ دهند. برای رسیدن به آینده روشن، باید از شکست‏ ها درس آموخت و با شناسایی عوامل ناکامی، آن‏ها را از مسیر زندگی حذف کرد.
بنابراین، برای دستیابی به آینده‏ای روشن باید واقع بین، هدفمند، با برنامه و دارای دوستان خوب بود و هرگز از شکست‏ ها نهراسید. البته، در کنار همه این امور، توکل به پروردگار و اهتمام به امور معنوی ضرورت دارد؛ زیرا همه خوبی ها در دست خداوند است و یاد او انسان را از امید و آرامش سرشار می‏ سازد.
منبع:سایت انوار طاها