چهارشنبه، 6 خرداد 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

سويق چه خواصی دارد؟


پاسخ :
سَويق : به آن در فارسى قديم ، «پِست» گفته مى‏شد . امروزه به آن «قاووت» يا «پوره» مى‏گويند . گفتنى است كه لغت‏نامه دهخدا لفظ «قاووت» را تركى مى‏داند كه غالبا به معناى آرد حبوبات بريان‏شده است ؛ ليكن اين واژه ، گاه در مورد غير حبوبات (مانند برخى ميوه‏ها يا تره‏بار) نيز كار برد دارد .
علاّمه مجلسى مى‏گويد: از [گفته] كلينى چنين برمى‏آيد كه «سويق» ، درصورتى كه در روايات ، همراه با قيدى [مانند جو ]نباشد ، به معناى «سويق گندم» است ؛ چرا كه مى‏گويد: «باب انواع سويق‏ها و برترىِ سويق گندم» و سپس در ذيل اين عنوان ، حديث‏هايى را مى‏آورد كه در آنها واژه «سويق» ، بدون صفت يا مضافٌ اليه ، آمده است.
شهيد در الدروس گفته است: «درباره سويق و سود آن ، روايت‏هاى فراوانى رسيده و كلينى، سويق را به معناى سويق گندم ، دانسته است».
مؤلّف بحر الجواهر گفته است: «از هفت چيز ، سويق مى‏سازند: گندم، جو، كُنار، سيب، كدو، دانه انار و شلغم. همه اين انواع ، طبع را مهار مى‏كند، قى و دلشوره‏اى را كه از صفرا زاده مى‏شود ، از ميان مى‏برد، رطوبت معده را خشك مى‏كند ، و اگر قدرى سويق جو با آب و مقدار اندكى شير برداشته و خشخاش بو داده ساييده با آن مخلوط شود ، براى شكم رَوى ، سودمند است ، نيش‏زدگى‏ها را تسكين مى‏دهد و خواب مى‏آورد».
ابن بيطار ، به نقل از رازى گفته است: «هر سويقى با چيزى كه از آن ساخته مى‏شود ، تناسب دارد . براى نمونه، سويق جو ، از سويق گندم ، سردتر است، به همان اندازه كه خودِ جو ، طبعى سردتر از گندم دارد. اين سويق ، همچنين نفخ بيشترى پديد مى‏آورد. از ميان همه سويق‏ها ، استفاده از سويق گندم و سويق جو ، بيشتر است و اين هر دو ، نفخ‏آور و موجب كندتر شدن حركت غذا از معده به پايين‏اند. البتّه، اگر اين دو نوع سويق ، كاملاً با آب جوشانده و سپس از پارچه‏اى درشت‏باف گذرانده شوند و بدين ترتيب ، آب آنها جدا شود و به صورت لقمه‏هايى فشرده درآيند و سپس همراه با آب سرد و شكر ، نوشيده شوند ، از نفخ آنها كاسته مى‏گردد و چنانچه در تابستان در اوّل صبح ، مصرف شوند ، براى اشخاص حرارتى و برافروخته‏مزاج ، سودمند خواهند بود و مانع تب‏ها و بيمارى‏هاى ناشى از گرم‏مزاجى مى‏شوند و همين ، از بالاترين منافع آن است . كسى كه اين نوع سويق را بخورد ، در آن روز نبايد ميوه تر، خيار و سبزى بخورد ، يا دست كم نبايد از اين چيزها زياد بخورد ؛ امّا سرماديدگان و كسانى كه به نفخ‏هايى در شكم يا دردهايى مزمن در پشت و مفاصل مبتلا هستند و همچنين پيران و كسانى كه مزاجى كاملاً سرد دارند ، نبايد از اين سويق هيچ بخورند. اگر هم به خوردن آن ناچارند ، آن را پس از چند بار شستن در آب گرم و همراه با پانيد و عسل ، پس از درآميختگى با زيتون و روغنِ وندانه و همچنين روغنِ گردو، با طبع خود مناسب سازند.
هر چند سويق جو از سويق گندم ، سردتر است، امّا از آن روى كه گندم نسبت به جو آب بيشترى مصرف مى‏كند ، سويق گندم سردكنندگىِ بيشترى براى بدن دارد و بويژه رطوبت‏بخشى آن به طبع انسان ، بيشتر است . به همين دليل ، براى كسانى كه به رطوبت‏بخشى به بدن نياز دارند ، سودمندى بيشترى دارد. برعكس، سويق جو ، براى كسانى كه به خشك كردن طبعْ نياز دارند ، مناسب‏تر است. چنين كسانى ، معمولاً داراى بدن‏هايى سِتَبر ، پُرگوشت و پُرخون هستند، در حالى كه گروه نخست ، بدن‏هايى تكيده، كم‏گوشت و زردرنگ دارند.
از اين دو نوع سويق كه بگذريم ، ديگر انواع سويق ، به عنوان غذا مصرف نمى‏شوند و [ تنها ، ]مصرف دارويى دارند، آن گونه كه سويق كُنار ، سويق سيب و انار ترش ، براى مهار كردن شكم و حرارت دادن بيشتر به آن ، به كار مى‏روند، يا از سويقِ خرنوب و سنجد ، براى مهار كردن طبع ، استفاده مى‏شود (بحار الأنوار : جلد 66 صفحه 283).
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
السَّويقُ يَهضِمُ الرُّؤوسَ؛
سويق،كلّه‏پاچه را هضم مى‏كند .
الكافي ، جلد 6 ، صفحه 306 ، حديث 10
درمكارم الأخلاق به نقل از على بن سليمان آمده:
أكَلنا عِندَ الرِّضا عليه‏السلام رُؤوسا فَدَعا بِالسَّويقِ ، فَقُلتُ : إنّي قَدِ امتَلأتُ؛
نزد امام رضا عليه‏السلام كلّه پاچه خورديم . پس سويق خواست . گفتم : من سير شده‏ام . فرمود : «اندكى از سويق ، كلّه پاچه را هضم مى‏كند و دواى آن است» .
مكارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 354 ، حديث 1154
امام باقرعليه‏السلام می فرمایند:
ما أعظَمَ بَرَكَةَ السَّويقِ ! إذا شَرِبَهُ الإِنسانُ عَلَى الشِّبَعِ أمرَأَهُ وهَضَمَ الطَّعامَ ، وإذا شَرِبَهُ الإِنسانُ عَلَى الجوعِ أشبَعَهُ ، ونِعمَ الزَّادُ فِي السَّفَرِ وَالحَضَرِ السَّويقُ؛
سويق، چه قدر پُربركت است! اگر انسان در حالى كه سير است ، آن را بخورد ، غذا را گوارش مى‏دهد و اگر در حالى كه گرسنه است ، بخورد ، او را سير مى‏سازد . سويق ، چه نيكو توشه‏اى در سفر و در حضر است !
بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 278 ، حديث 13
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
السَّويقُ يُنبِتُ اللَّحمَ ، ويَشُدُّ العَظمَ؛
سويق ، گوشت مى‏روياند و استخوان را استحكام مى‏بخشد .
الكافي ، جلد 6 ، صفحه 305 ، حديث 3 66
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
اِسقوا صِبيانَكُم السَّويقَ في صِغَرِهِم ؛ فَإِنَّ ذلِكَ يُنبِتُ اللَّحمَ ، ويَشُدُّ العَظمَ؛
به كودكانتان در خردسالى‏شان سويق بدهيد ؛ چرا كه گوشت مى‏روياند و استخوان را استحكام مى‏بخشد .
المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 288 ، حديث 1941
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
مَن شَرِبَ السَّويقَ أربَعينَ صَباحا اِمتَلَأَ كِتفاهُ قُوَّةً؛
هر كس چهل روزْ سويق بخورد ، بازوانش پُرتوان مى‏شود .
الكافي ، جلد 6 ، صفحه 306 ، حديث 12
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
شُربُ السَّويقِ بِالزَّيتِ يُنبِتُ اللَّحمَ ، ويَشُدُّ العَظمَ ، ويُرِقُّ البَشَرَةَ ، ويَزيدُ فِي الباهِ؛
خوردن سويق با روغن زيتون، گوشت مى‏روياند ، استخوان را استحكام مى‏بخشد ، پوست را نازك مى‏كند و بر توان جنسى مى‏افزايد .
بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 276 ، حديث 6
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
اِملَؤوا جَوفَ المَحمومِ مِنَ السَّويقِ ؛ يُغسَلُ ثَلاثَ مَرّاتٍ ، ثُمَّ يُسقى؛
درون تب‏دار را از سويق ، پُر كنيد . سه بار در آب شسته شود و آن‏گاه به او خورانده شود .
المحاسن ، جلد 2 ، صفحه 289 ، حديث 1947
امام صادق عليه‏السلام می فرمایند:
السَّويقُ يُجَرِّدُ المِرَّةَ وَالبَلغَمَ مِنَ المَعِدَةِ جَردا ، ويَدفَعُ سَبعينَ نَوعا مِن أنواعِ البَلاءِ؛
سويق ، تلخه را از تن ، و بلغم را از معده ، كاملاً جدا مى‏كند و هفتاد گونه بلا را دور مى‏سازد .
بحار الأنوار ، جلد 66 ، صفحه 279 ، حديث 18
امام كاظم عليه‏السلام می فرمایند:
السَّويقُ ومَرَقُ لَحمِ البَقَرِ يَذهَبانِ بِالوَضَحِ؛
سويق خشك و آب گوشت گاو ، پيسى را از ميان مى‏برند .
الكافي ، جلد 6 ، صفحه 311 ، حديث 7 378
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم